<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?><?xml-stylesheet href="http://www.blogger.com/styles/atom.css" type="text/css"?><feed xmlns='http://www.w3.org/2005/Atom' xmlns:openSearch='http://a9.com/-/spec/opensearchrss/1.0/' xmlns:georss='http://www.georss.org/georss' xmlns:gd='http://schemas.google.com/g/2005' xmlns:thr='http://purl.org/syndication/thread/1.0'><id>tag:blogger.com,1999:blog-4399891563345732918</id><updated>2012-02-16T14:21:05.045+05:30</updated><category term='लघुकथाएँ'/><category term='कविताएँ'/><category term='ਮਿੰਨੀ ਕਹਾਣੀਆਂ'/><title type='text'>ਸ਼ਿਆਮ ਸੁੰਦਰ ਅਗਰਵਾਲ  श्याम सुन्दर अग्रवाल</title><subtitle type='html'>&lt;br&gt;ਪੰਜਾਬੀ-ਹਿੰਦੀ ਕਥਾਕਾਰ/पंजाबी-हिन्दी कथाकार</subtitle><link rel='http://schemas.google.com/g/2005#feed' type='application/atom+xml' href='http://shyamsunderaggarwal.blogspot.com/feeds/posts/default'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4399891563345732918/posts/default?max-results=100'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://shyamsunderaggarwal.blogspot.com/'/><link rel='hub' href='http://pubsubhubbub.appspot.com/'/><author><name>ਸ਼ਿਆਮ ਸੁੰਦਰ ਅਗਰਵਾਲ</name><uri>http://www.blogger.com/profile/16740392528197782110</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='32' height='32' src='http://4.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/Sjd_wJN-9ZI/AAAAAAAAAMM/PZPhMATzbY8/S220/%E0%A8%B6%E0%A8%BF%E0%A8%86%E0%A8%AE+%E0%A8%B8%E0%A9%81%E0%A9%B0%E0%A8%A6%E0%A8%B0+%E0%A8%85%E0%A8%97%E0%A8%B0%E0%A8%B5%E0%A8%BE%E0%A8%B2.jpg'/></author><generator version='7.00' uri='http://www.blogger.com'>Blogger</generator><openSearch:totalResults>39</openSearch:totalResults><openSearch:startIndex>1</openSearch:startIndex><openSearch:itemsPerPage>100</openSearch:itemsPerPage><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-4399891563345732918.post-2058545108029756573</id><published>2011-11-20T06:47:00.002+05:30</published><updated>2011-11-20T06:47:54.302+05:30</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='लघुकथाएँ'/><title type='text'>आँगन की धूप</title><content type='html'>&lt;div dir="ltr" style="text-align: left;" trbidi="on"&gt;&lt;!--[if gte mso 9]&gt;&lt;xml&gt;  &lt;o:OfficeDocumentSettings&gt;   &lt;o:RelyOnVML/&gt;   &lt;o:AllowPNG/&gt;  &lt;/o:OfficeDocumentSettings&gt; &lt;/xml&gt;&lt;![endif]--&gt;&lt;!--[if gte mso 9]&gt;&lt;xml&gt;  &lt;w:WordDocument&gt;   &lt;w:View&gt;Normal&lt;/w:View&gt;   &lt;w:Zoom&gt;0&lt;/w:Zoom&gt;   &lt;w:TrackMoves/&gt;   &lt;w:TrackFormatting/&gt;   &lt;w:PunctuationKerning/&gt;   &lt;w:ValidateAgainstSchemas/&gt;   &lt;w:SaveIfXMLInvalid&gt;false&lt;/w:SaveIfXMLInvalid&gt;   &lt;w:IgnoreMixedContent&gt;false&lt;/w:IgnoreMixedContent&gt;   &lt;w:AlwaysShowPlaceholderText&gt;false&lt;/w:AlwaysShowPlaceholderText&gt;   &lt;w:DoNotPromoteQF/&gt;   &lt;w:LidThemeOther&gt;EN-US&lt;/w:LidThemeOther&gt;   &lt;w:LidThemeAsian&gt;X-NONE&lt;/w:LidThemeAsian&gt;   &lt;w:LidThemeComplexScript&gt;HI&lt;/w:LidThemeComplexScript&gt;   &lt;w:Compatibility&gt;    &lt;w:BreakWrappedTables/&gt;    &lt;w:SnapToGridInCell/&gt;    &lt;w:WrapTextWithPunct/&gt;    &lt;w:UseAsianBreakRules/&gt;    &lt;w:DontGrowAutofit/&gt;    &lt;w:SplitPgBreakAndParaMark/&gt;    &lt;w:DontVertAlignCellWithSp/&gt;    &lt;w:DontBreakConstrainedForcedTables/&gt;    &lt;w:DontVertAlignInTxbx/&gt;    &lt;w:Word11KerningPairs/&gt;    &lt;w:CachedColBalance/&gt;   &lt;/w:Compatibility&gt;   &lt;m:mathPr&gt;    &lt;m:mathFont m:val="Cambria Math"/&gt;    &lt;m:brkBin m:val="before"/&gt;    &lt;m:brkBinSub m:val="--"/&gt;    &lt;m:smallFrac m:val="off"/&gt;    &lt;m:dispDef/&gt;    &lt;m:lMargin m:val="0"/&gt;    &lt;m:rMargin m:val="0"/&gt;    &lt;m:defJc m:val="centerGroup"/&gt;    &lt;m:wrapIndent m:val="1440"/&gt;    &lt;m:intLim m:val="subSup"/&gt;    &lt;m:naryLim m:val="undOvr"/&gt;   &lt;/m:mathPr&gt;&lt;/w:WordDocument&gt; &lt;/xml&gt;&lt;![endif]--&gt;&lt;!--[if gte mso 9]&gt;&lt;xml&gt;  &lt;w:LatentStyles DefLockedState="false" DefUnhideWhenUsed="true"  DefSemiHidden="true" DefQFormat="false" DefPriority="99"  LatentStyleCount="267"&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="0" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" QFormat="true" Name="Normal"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="9" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" QFormat="true" Name="heading 1"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="9" QFormat="true" Name="heading 2"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="9" QFormat="true" Name="heading 3"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="9" QFormat="true" Name="heading 4"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="9" QFormat="true" Name="heading 5"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="9" QFormat="true" Name="heading 6"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="9" QFormat="true" Name="heading 7"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="9" QFormat="true" Name="heading 8"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="9" QFormat="true" Name="heading 9"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="39" Name="toc 1"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="39" Name="toc 2"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="39" Name="toc 3"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="39" Name="toc 4"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="39" Name="toc 5"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="39" Name="toc 6"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="39" Name="toc 7"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="39" Name="toc 8"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="39" Name="toc 9"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="35" QFormat="true" Name="caption"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="10" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" QFormat="true" Name="Title"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="1" Name="Default Paragraph Font"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="11" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" QFormat="true" Name="Subtitle"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="22" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" QFormat="true" Name="Strong"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="20" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" QFormat="true" Name="Emphasis"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="59" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Table Grid"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" UnhideWhenUsed="false" Name="Placeholder Text"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="1" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" QFormat="true" Name="No Spacing"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="60" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Light Shading"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="61" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Light List"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="62" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Light Grid"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="63" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Medium Shading 1"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="64" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Medium Shading 2"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="65" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Medium List 1"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="66" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Medium List 2"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="67" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Medium Grid 1"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="68" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Medium Grid 2"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="69" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Medium Grid 3"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="70" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Dark List"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="71" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Colorful Shading"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="72" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Colorful List"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="73" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Colorful Grid"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="60" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Light Shading Accent 1"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="61" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Light List Accent 1"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="62" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Light Grid Accent 1"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="63" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Medium Shading 1 Accent 1"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="64" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Medium Shading 2 Accent 1"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="65" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Medium List 1 Accent 1"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" UnhideWhenUsed="false" Name="Revision"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="34" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" QFormat="true" Name="List Paragraph"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="29" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" QFormat="true" Name="Quote"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="30" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" QFormat="true" Name="Intense Quote"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="66" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Medium List 2 Accent 1"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="67" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Medium Grid 1 Accent 1"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="68" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Medium Grid 2 Accent 1"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="69" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Medium Grid 3 Accent 1"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="70" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Dark List Accent 1"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="71" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Colorful Shading Accent 1"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="72" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Colorful List Accent 1"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="73" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Colorful Grid Accent 1"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="60" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Light Shading Accent 2"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="61" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Light List Accent 2"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="62" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Light Grid Accent 2"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="63" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Medium Shading 1 Accent 2"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="64" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Medium Shading 2 Accent 2"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="65" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Medium List 1 Accent 2"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="66" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Medium List 2 Accent 2"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="67" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Medium Grid 1 Accent 2"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="68" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Medium Grid 2 Accent 2"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="69" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Medium Grid 3 Accent 2"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="70" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Dark List Accent 2"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="71" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Colorful Shading Accent 2"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="72" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Colorful List Accent 2"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="73" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Colorful Grid Accent 2"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="60" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Light Shading Accent 3"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="61" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Light List Accent 3"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="62" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Light Grid Accent 3"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="63" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Medium Shading 1 Accent 3"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="64" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Medium Shading 2 Accent 3"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="65" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Medium List 1 Accent 3"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="66" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Medium List 2 Accent 3"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="67" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Medium Grid 1 Accent 3"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="68" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Medium Grid 2 Accent 3"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="69" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Medium Grid 3 Accent 3"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="70" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Dark List Accent 3"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="71" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Colorful Shading Accent 3"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="72" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Colorful List Accent 3"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="73" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Colorful Grid Accent 3"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="60" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Light Shading Accent 4"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="61" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Light List Accent 4"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="62" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Light Grid Accent 4"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="63" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Medium Shading 1 Accent 4"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="64" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Medium Shading 2 Accent 4"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="65" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Medium List 1 Accent 4"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="66" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Medium List 2 Accent 4"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="67" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Medium Grid 1 Accent 4"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="68" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Medium Grid 2 Accent 4"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="69" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Medium Grid 3 Accent 4"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="70" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Dark List Accent 4"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="71" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Colorful Shading Accent 4"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="72" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Colorful List Accent 4"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="73" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Colorful Grid Accent 4"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="60" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Light Shading Accent 5"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="61" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Light List Accent 5"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="62" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Light Grid Accent 5"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="63" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Medium Shading 1 Accent 5"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="64" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Medium Shading 2 Accent 5"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="65" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Medium List 1 Accent 5"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="66" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Medium List 2 Accent 5"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="67" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Medium Grid 1 Accent 5"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="68" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Medium Grid 2 Accent 5"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="69" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Medium Grid 3 Accent 5"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="70" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Dark List Accent 5"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="71" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Colorful Shading Accent 5"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="72" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Colorful List Accent 5"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="73" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Colorful Grid Accent 5"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="60" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Light Shading Accent 6"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="61" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Light List Accent 6"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="62" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Light Grid Accent 6"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="63" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Medium Shading 1 Accent 6"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="64" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Medium Shading 2 Accent 6"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="65" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Medium List 1 Accent 6"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="66" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Medium List 2 Accent 6"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="67" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Medium Grid 1 Accent 6"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="68" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Medium Grid 2 Accent 6"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="69" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Medium Grid 3 Accent 6"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="70" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Dark List Accent 6"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="71" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Colorful Shading Accent 6"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="72" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Colorful List Accent 6"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="73" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Colorful Grid Accent 6"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="19" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" QFormat="true" Name="Subtle Emphasis"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="21" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" QFormat="true" Name="Intense Emphasis"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="31" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" QFormat="true" Name="Subtle Reference"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="32" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" QFormat="true" Name="Intense Reference"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="33" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" QFormat="true" Name="Book Title"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="37" Name="Bibliography"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="39" QFormat="true" Name="TOC Heading"/&gt;  &lt;/w:LatentStyles&gt; &lt;/xml&gt;&lt;![endif]--&gt;&lt;!--[if gte mso 10]&gt; &lt;style&gt; /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Table Normal"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-qformat:yes; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0in 5.4pt 0in 5.4pt; mso-para-margin:0in; mso-para-margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:11.0pt; mso-bidi-font-size:10.0pt; font-family:"Calibri","sans-serif"; mso-ascii-font-family:Calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-fareast-font-family:"Times New Roman"; mso-fareast-theme-font:minor-fareast; mso-hansi-font-family:Calibri; mso-hansi-theme-font:minor-latin;}&lt;/style&gt; &lt;![endif]--&gt;  &lt;br /&gt;&lt;div class="MsoNormal" style="border: none; mso-padding-alt: 0in 0in 0in 0in; text-indent: .5in;"&gt;&lt;span lang="HI" style="color: windowtext; font-family: Mangal; mso-bidi-language: HI; mso-bidi-theme-font: minor-bidi;"&gt;बारह बजे के लगभग घर के छोटे से आँगन में सूर्य की किरणों ने प्रवेश किया। धूप का दो फुट चौड़ा टुकड़ा जब चार फुट लंबा हो गया तो साठ वर्षीय मुन्नी देवी ने उसे अपनी खटिया पर बिछा लिया।&lt;/span&gt;&lt;span style="color: windowtext; mso-bidi-font-family: Mangal; mso-bidi-language: HI; mso-bidi-theme-font: minor-bidi;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="MsoNormal" style="border: none; mso-padding-alt: 0in 0in 0in 0in; text-indent: .5in;"&gt;&lt;span lang="HI" style="color: windowtext; font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: HI; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin;"&gt;“&lt;/span&gt;&lt;span lang="HI" style="color: windowtext; font-family: Mangal; mso-bidi-language: HI;"&gt;अपनी खटिया थोड़ी परे सरका न, इन पौधों को भी थोड़ी धूप लगवा दूँ।&lt;/span&gt;&lt;span lang="HI" style="color: windowtext; font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: HI; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin;"&gt;” &lt;/span&gt;&lt;span lang="HI" style="color: windowtext; font-family: Mangal; mso-bidi-language: HI;"&gt;हाथों में गमला उठाए सम्पत लाल जी ने पत्नी से कहा।&lt;/span&gt;&lt;span style="color: windowtext; mso-bidi-font-family: Mangal; mso-bidi-language: HI;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="MsoNormal" style="border: none; mso-padding-alt: 0in 0in 0in 0in; text-indent: .5in;"&gt;&lt;span lang="HI" style="color: windowtext; font-family: Mangal; mso-bidi-language: HI;"&gt;धूप का टुकड़ा खटिया और गमलों में बँट गया।&lt;/span&gt;&lt;span style="color: windowtext; mso-bidi-font-family: Mangal; mso-bidi-language: HI;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="MsoNormal" style="border: none; mso-padding-alt: 0in 0in 0in 0in; text-indent: .5in;"&gt;&lt;span lang="HI" style="color: windowtext; font-family: Mangal; mso-bidi-language: HI;"&gt;दो-ढ़ाई घंटों तक खटिया और गमले धूप के टुकड़े के साथ-साथ सरकते रहे।&lt;/span&gt;&lt;span style="color: windowtext; mso-bidi-font-family: Mangal; mso-bidi-language: HI;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="MsoNormal" style="border: none; mso-padding-alt: 0in 0in 0in 0in; text-indent: .5in;"&gt;&lt;span lang="HI" style="color: windowtext; font-family: Mangal; mso-bidi-language: HI;"&gt;छुट्टियों में ननिहाल आए दस वर्षीय राहुल की समझ में नहीं आ रहा था कि उसके नानू गमलों को बार-बार उठाकर इधर-उधर क्यों कर रहे हैं। आखिर उसने इस बारे नानू से पूछ ही लिया।&lt;/span&gt;&lt;span style="color: windowtext; mso-bidi-font-family: Mangal; mso-bidi-language: HI;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="MsoNormal" style="border: none; mso-padding-alt: 0in 0in 0in 0in; text-indent: .5in;"&gt;&lt;span lang="HI" style="color: windowtext; font-family: Mangal; mso-bidi-language: HI;"&gt;सम्पत लाल जी बोले, &lt;/span&gt;&lt;span lang="HI" style="color: windowtext; font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: HI; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin;"&gt;“ &lt;/span&gt;&lt;span lang="HI" style="color: windowtext; font-family: Mangal; mso-bidi-language: HI;"&gt;बेटा, पौधों के फलने-फूलने के लिए धूप बहुत जरूरी है। धूप के बिना तो ये धीरे-धीरे सूख जाएँगे।&lt;/span&gt;&lt;span lang="HI" style="color: windowtext; font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: HI; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin;"&gt;”&lt;/span&gt;&lt;span style="color: windowtext; mso-bidi-font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;; mso-bidi-language: HI;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="MsoNormal" style="border: none; mso-padding-alt: 0in 0in 0in 0in; text-indent: .5in;"&gt;&lt;span lang="HI" style="color: windowtext; font-family: Mangal; mso-bidi-language: HI; mso-bidi-theme-font: minor-bidi;"&gt;कुछ देर सोचने के बाद राहुल बोला, &lt;/span&gt;&lt;span lang="HI" style="color: windowtext; font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: HI; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin;"&gt;“&lt;/span&gt;&lt;span lang="HI" style="color: windowtext; font-family: Mangal; mso-bidi-language: HI;"&gt;नानू! जब हमारे आँगन में ठीक-से धूप आती ही नहीं तो आपने ये पौधे लगाए ही क्यों?&lt;/span&gt;&lt;span lang="HI" style="color: windowtext; font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: HI; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin;"&gt;”&lt;/span&gt;&lt;span style="color: windowtext; mso-bidi-font-family: Mangal; mso-bidi-language: HI; mso-bidi-theme-font: minor-bidi;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="MsoNormal" style="border: none; mso-padding-alt: 0in 0in 0in 0in; text-indent: .5in;"&gt;&lt;span lang="HI" style="color: windowtext; font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: HI; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin;"&gt;“&lt;/span&gt;&lt;span lang="HI" style="color: windowtext; font-family: Mangal; mso-bidi-language: HI;"&gt;जब पौधे लगाए थे तब तो बहुत धूप आती थी। वैसे भी हर घर में पौधे तो होने ही चाहिएँ।&lt;/span&gt;&lt;span lang="HI" style="color: windowtext; font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: HI; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin;"&gt;”&lt;/span&gt;&lt;span style="color: windowtext; mso-bidi-font-family: Mangal; mso-bidi-language: HI; mso-bidi-theme-font: minor-bidi;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="MsoNormal" style="border: none; mso-padding-alt: 0in 0in 0in 0in; text-indent: .5in;"&gt;&lt;span lang="HI" style="color: windowtext; font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: HI; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin;"&gt;“&lt;/span&gt;&lt;span lang="HI" style="color: windowtext; font-family: Mangal; mso-bidi-language: HI;"&gt;पहले बहुत धूप कैसे आती थी?&lt;/span&gt;&lt;span lang="HI" style="color: windowtext; font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: HI; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin;"&gt;” &lt;/span&gt;&lt;span lang="HI" style="color: windowtext; font-family: Mangal; mso-bidi-language: HI;"&gt;राहुल हैरान था।&lt;/span&gt;&lt;span style="color: windowtext; mso-bidi-font-family: Mangal; mso-bidi-language: HI;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="MsoNormal" style="border: none; mso-padding-alt: 0in 0in 0in 0in; text-indent: .5in;"&gt;&lt;span lang="HI" style="color: windowtext; font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: HI; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin;"&gt;“&lt;/span&gt;&lt;span lang="HI" style="color: windowtext; font-family: Mangal; mso-bidi-language: HI;"&gt;बेटा, पहले हमारे घर के सभी ओर हमारे घर जैसे एक मँजिला मकान ही थे। फिर शहर से लोग आने लगे। उन्होंने एक-एक कर गरीब लोगों के कई घर खरीद लिए तथा हमारे एक ओर चार मँजिला इमारत बना ली। फिर ऐसे ही हमारे दूसरी ओर भी ऊँची इमारत बन गई।&lt;/span&gt;&lt;span lang="HI" style="color: windowtext; font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: HI; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin;"&gt;”&lt;/span&gt;&lt;span style="color: windowtext; mso-bidi-font-family: Mangal; mso-bidi-language: HI; mso-bidi-theme-font: minor-bidi;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="MsoNormal" style="border: none; mso-padding-alt: 0in 0in 0in 0in; text-indent: .5in;"&gt;&lt;span lang="HI" style="color: windowtext; font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: HI; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin;"&gt;“&lt;/span&gt;&lt;span lang="HI" style="color: windowtext; font-family: Mangal; font-size: 10.5pt; mso-ansi-font-size: 12.0pt; mso-bidi-language: HI;"&gt;और &lt;/span&gt;&lt;span lang="HI" style="color: windowtext; font-family: Mangal; mso-bidi-language: HI;"&gt;फिर पीछे की तरफ भी ऊँची बिल्डिंग बन गई, है ना?&lt;/span&gt;&lt;span lang="HI" style="color: windowtext; font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: HI; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin;"&gt;” &lt;/span&gt;&lt;span lang="HI" style="color: windowtext; font-family: Mangal; mso-bidi-language: HI;"&gt;राहुल ने अपनी बुद्धि का प्रयोग करते हुए कहा।&lt;/span&gt;&lt;span style="color: windowtext; mso-bidi-font-family: Mangal; mso-bidi-language: HI;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="MsoNormal" style="border: none; mso-padding-alt: 0in 0in 0in 0in; text-indent: .5in;"&gt;&lt;span lang="HI" style="color: windowtext; font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: HI; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin;"&gt;“&lt;/span&gt;&lt;span lang="HI" style="color: windowtext; font-family: Mangal; mso-bidi-language: HI;"&gt;हाँ…हमने अपना पुश्तैनी मकान उन्हें नहीं बेचा तो उन्होंने हमारे आँगन की धूप पर कब्जा कर लिया।&lt;/span&gt;&lt;span lang="HI" style="color: windowtext; font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: HI; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin;"&gt;” &lt;/span&gt;&lt;span lang="HI" style="color: windowtext; font-family: Mangal; mso-bidi-language: HI;"&gt;सम्पत लाल जी ने गहरी साँस लेते हुए कहा।&lt;/span&gt;&lt;span style="color: windowtext; mso-bidi-font-family: Mangal; mso-bidi-language: HI;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="MsoNormal" style="border: medium none; text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span lang="HI" style="color: windowtext; font-family: Mangal; mso-bidi-language: HI;"&gt;&lt;span style="mso-spacerun: yes;"&gt;&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span style="mso-spacerun: yes;"&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style="color: windowtext;"&gt;&lt;span&gt;&amp;nbsp; &lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span lang="HI" style="color: windowtext; font-family: Mangal; mso-bidi-language: HI;"&gt;-0-&lt;/span&gt;&lt;span style="color: windowtext; mso-bidi-font-family: Mangal; mso-bidi-language: HI;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="MsoNormal" style="border: none; mso-padding-alt: 0in 0in 0in 0in; text-indent: .5in;"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/4399891563345732918-2058545108029756573?l=shyamsunderaggarwal.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://shyamsunderaggarwal.blogspot.com/feeds/2058545108029756573/comments/default' title='Post Comments'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://www.blogger.com/comment.g?blogID=4399891563345732918&amp;postID=2058545108029756573&amp;isPopup=true' title='0 Comments'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4399891563345732918/posts/default/2058545108029756573'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4399891563345732918/posts/default/2058545108029756573'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://shyamsunderaggarwal.blogspot.com/2011/11/blog-post.html' title='आँगन की धूप'/><author><name>ਸ਼ਿਆਮ ਸੁੰਦਰ ਅਗਰਵਾਲ</name><uri>http://www.blogger.com/profile/16740392528197782110</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='32' height='32' src='http://4.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/Sjd_wJN-9ZI/AAAAAAAAAMM/PZPhMATzbY8/S220/%E0%A8%B6%E0%A8%BF%E0%A8%86%E0%A8%AE+%E0%A8%B8%E0%A9%81%E0%A9%B0%E0%A8%A6%E0%A8%B0+%E0%A8%85%E0%A8%97%E0%A8%B0%E0%A8%B5%E0%A8%BE%E0%A8%B2.jpg'/></author><thr:total>0</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-4399891563345732918.post-2422763082877269975</id><published>2011-09-18T08:28:00.000+05:30</published><updated>2011-09-18T08:28:39.902+05:30</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='ਮਿੰਨੀ ਕਹਾਣੀਆਂ'/><title type='text'>ਬੇੜੀਆਂ</title><content type='html'>&lt;div dir="ltr" style="text-align: left;" trbidi="on"&gt;&lt;!--[if gte mso 9]&gt;&lt;xml&gt;  &lt;o:OfficeDocumentSettings&gt;   &lt;o:RelyOnVML/&gt;   &lt;o:AllowPNG/&gt;  &lt;/o:OfficeDocumentSettings&gt; &lt;/xml&gt;&lt;![endif]--&gt;&lt;!--[if gte mso 9]&gt;&lt;xml&gt;  &lt;w:WordDocument&gt;   &lt;w:View&gt;Normal&lt;/w:View&gt;   &lt;w:Zoom&gt;0&lt;/w:Zoom&gt;   &lt;w:TrackMoves/&gt;   &lt;w:TrackFormatting/&gt;   &lt;w:PunctuationKerning/&gt;   &lt;w:ValidateAgainstSchemas/&gt;   &lt;w:SaveIfXMLInvalid&gt;false&lt;/w:SaveIfXMLInvalid&gt;   &lt;w:IgnoreMixedContent&gt;false&lt;/w:IgnoreMixedContent&gt;   &lt;w:AlwaysShowPlaceholderText&gt;false&lt;/w:AlwaysShowPlaceholderText&gt;   &lt;w:DoNotPromoteQF/&gt;   &lt;w:LidThemeOther&gt;EN-US&lt;/w:LidThemeOther&gt;   &lt;w:LidThemeAsian&gt;X-NONE&lt;/w:LidThemeAsian&gt;   &lt;w:LidThemeComplexScript&gt;HI&lt;/w:LidThemeComplexScript&gt;   &lt;w:Compatibility&gt;    &lt;w:BreakWrappedTables/&gt;    &lt;w:SnapToGridInCell/&gt;    &lt;w:WrapTextWithPunct/&gt;    &lt;w:UseAsianBreakRules/&gt;    &lt;w:DontGrowAutofit/&gt;    &lt;w:SplitPgBreakAndParaMark/&gt;    &lt;w:DontVertAlignCellWithSp/&gt;    &lt;w:DontBreakConstrainedForcedTables/&gt;    &lt;w:DontVertAlignInTxbx/&gt;    &lt;w:Word11KerningPairs/&gt;    &lt;w:CachedColBalance/&gt;   &lt;/w:Compatibility&gt;   &lt;m:mathPr&gt;    &lt;m:mathFont m:val="Cambria Math"/&gt;    &lt;m:brkBin m:val="before"/&gt;    &lt;m:brkBinSub m:val="--"/&gt;    &lt;m:smallFrac m:val="off"/&gt;    &lt;m:dispDef/&gt;    &lt;m:lMargin m:val="0"/&gt;    &lt;m:rMargin m:val="0"/&gt;    &lt;m:defJc m:val="centerGroup"/&gt;    &lt;m:wrapIndent m:val="1440"/&gt;    &lt;m:intLim m:val="subSup"/&gt;    &lt;m:naryLim m:val="undOvr"/&gt;   &lt;/m:mathPr&gt;&lt;/w:WordDocument&gt; &lt;/xml&gt;&lt;![endif]--&gt;&lt;!--[if gte mso 9]&gt;&lt;xml&gt;  &lt;w:LatentStyles DefLockedState="false" DefUnhideWhenUsed="true"  DefSemiHidden="true" DefQFormat="false" DefPriority="99"  LatentStyleCount="267"&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="0" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" QFormat="true" Name="Normal"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="9" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" QFormat="true" Name="heading 1"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="9" QFormat="true" Name="heading 2"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="9" QFormat="true" Name="heading 3"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="9" QFormat="true" Name="heading 4"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="9" QFormat="true" Name="heading 5"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="9" QFormat="true" Name="heading 6"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="9" QFormat="true" Name="heading 7"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="9" QFormat="true" Name="heading 8"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="9" QFormat="true" Name="heading 9"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="39" Name="toc 1"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="39" Name="toc 2"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="39" Name="toc 3"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="39" Name="toc 4"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="39" Name="toc 5"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="39" Name="toc 6"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="39" Name="toc 7"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="39" Name="toc 8"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="39" Name="toc 9"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="35" QFormat="true" Name="caption"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="10" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" QFormat="true" Name="Title"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="1" Name="Default Paragraph Font"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="11" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" QFormat="true" Name="Subtitle"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="22" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" QFormat="true" Name="Strong"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="20" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" QFormat="true" Name="Emphasis"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="59" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Table Grid"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" UnhideWhenUsed="false" Name="Placeholder Text"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="1" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" QFormat="true" Name="No Spacing"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="60" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Light Shading"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="61" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Light List"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="62" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Light Grid"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="63" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Medium Shading 1"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="64" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Medium Shading 2"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="65" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Medium List 1"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="66" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Medium List 2"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="67" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Medium Grid 1"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="68" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Medium Grid 2"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="69" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Medium Grid 3"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="70" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Dark List"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="71" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Colorful Shading"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="72" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Colorful List"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="73" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Colorful Grid"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="60" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Light Shading Accent 1"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="61" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Light List Accent 1"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="62" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Light Grid Accent 1"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="63" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Medium Shading 1 Accent 1"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="64" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Medium Shading 2 Accent 1"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="65" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Medium List 1 Accent 1"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" UnhideWhenUsed="false" Name="Revision"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="34" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" QFormat="true" Name="List Paragraph"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="29" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" QFormat="true" Name="Quote"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="30" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" QFormat="true" Name="Intense Quote"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="66" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Medium List 2 Accent 1"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="67" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Medium Grid 1 Accent 1"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="68" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Medium Grid 2 Accent 1"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="69" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Medium Grid 3 Accent 1"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="70" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Dark List Accent 1"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="71" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Colorful Shading Accent 1"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="72" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Colorful List Accent 1"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="73" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Colorful Grid Accent 1"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="60" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Light Shading Accent 2"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="61" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Light List Accent 2"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="62" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Light Grid Accent 2"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="63" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Medium Shading 1 Accent 2"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="64" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Medium Shading 2 Accent 2"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="65" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Medium List 1 Accent 2"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="66" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Medium List 2 Accent 2"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="67" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Medium Grid 1 Accent 2"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="68" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Medium Grid 2 Accent 2"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="69" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Medium Grid 3 Accent 2"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="70" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Dark List Accent 2"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="71" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Colorful Shading Accent 2"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="72" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Colorful List Accent 2"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="73" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Colorful Grid Accent 2"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="60" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Light Shading Accent 3"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="61" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Light List Accent 3"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="62" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Light Grid Accent 3"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="63" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Medium Shading 1 Accent 3"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="64" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Medium Shading 2 Accent 3"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="65" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Medium List 1 Accent 3"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="66" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Medium List 2 Accent 3"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="67" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Medium Grid 1 Accent 3"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="68" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Medium Grid 2 Accent 3"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="69" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Medium Grid 3 Accent 3"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="70" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Dark List Accent 3"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="71" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Colorful Shading Accent 3"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="72" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Colorful List Accent 3"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="73" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Colorful Grid Accent 3"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="60" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Light Shading Accent 4"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="61" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Light List Accent 4"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="62" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Light Grid Accent 4"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="63" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Medium Shading 1 Accent 4"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="64" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Medium Shading 2 Accent 4"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="65" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Medium List 1 Accent 4"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="66" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Medium List 2 Accent 4"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="67" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Medium Grid 1 Accent 4"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="68" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Medium Grid 2 Accent 4"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="69" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Medium Grid 3 Accent 4"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="70" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Dark List Accent 4"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="71" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Colorful Shading Accent 4"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="72" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Colorful List Accent 4"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="73" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Colorful Grid Accent 4"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="60" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Light Shading Accent 5"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="61" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Light List Accent 5"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="62" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Light Grid Accent 5"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="63" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Medium Shading 1 Accent 5"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="64" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Medium Shading 2 Accent 5"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="65" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Medium List 1 Accent 5"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="66" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Medium List 2 Accent 5"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="67" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Medium Grid 1 Accent 5"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="68" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Medium Grid 2 Accent 5"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="69" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Medium Grid 3 Accent 5"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="70" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Dark List Accent 5"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="71" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Colorful Shading Accent 5"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="72" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Colorful List Accent 5"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="73" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Colorful Grid Accent 5"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="60" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Light Shading Accent 6"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="61" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Light List Accent 6"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="62" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Light Grid Accent 6"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="63" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Medium Shading 1 Accent 6"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="64" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Medium Shading 2 Accent 6"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="65" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Medium List 1 Accent 6"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="66" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Medium List 2 Accent 6"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="67" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Medium Grid 1 Accent 6"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="68" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Medium Grid 2 Accent 6"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="69" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Medium Grid 3 Accent 6"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="70" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Dark List Accent 6"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="71" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Colorful Shading Accent 6"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="72" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Colorful List Accent 6"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="73" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" Name="Colorful Grid Accent 6"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="19" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" QFormat="true" Name="Subtle Emphasis"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="21" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" QFormat="true" Name="Intense Emphasis"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="31" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" QFormat="true" Name="Subtle Reference"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="32" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" QFormat="true" Name="Intense Reference"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="33" SemiHidden="false"   UnhideWhenUsed="false" QFormat="true" Name="Book Title"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="37" Name="Bibliography"/&gt;   &lt;w:LsdException Locked="false" Priority="39" QFormat="true" Name="TOC Heading"/&gt;  &lt;/w:LatentStyles&gt; &lt;/xml&gt;&lt;![endif]--&gt;&lt;!--[if gte mso 10]&gt; &lt;style&gt; /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Table Normal"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-qformat:yes; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0in 5.4pt 0in 5.4pt; mso-para-margin-top:0in; mso-para-margin-right:0in; mso-para-margin-bottom:6.0pt; mso-para-margin-left:0in; mso-pagination:widow-orphan; font-size:11.0pt; mso-bidi-font-size:10.0pt; font-family:"Verdana","sans-serif"; mso-ascii-font-family:Verdana; mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-fareast-font-family:"Times New Roman"; mso-fareast-theme-font:minor-fareast; mso-hansi-font-family:Verdana; mso-hansi-theme-font:minor-latin;}&lt;/style&gt; &lt;![endif]--&gt;  &lt;br /&gt;&lt;div class="MsoNormal"&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Raavi; font-size: 18.0pt; mso-bidi-language: PA;"&gt;&lt;span style="mso-spacerun: yes;"&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp; &lt;/span&gt;&lt;span style="mso-spacerun: yes;"&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span style="mso-spacerun: yes;"&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style="color: #c00000; font-size: 18.0pt; mso-bidi-font-family: Raavi; mso-bidi-language: PA;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="MsoNormal" style="text-indent: .5in;"&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Raavi; font-size: 12.0pt; mso-bidi-language: PA;"&gt;ਚਿਤਾ ਨੂੰ ਅਗਨੀ ਦਿਖਾਈ ਗਈ ਤਾਂ ਉਹ ਧੂ- ਧੂ ਕਰਕੇ ਜਲਣ&lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Mangal; font-size: 12.0pt; mso-bidi-language: HI;"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Raavi; font-size: 12.0pt; mso-bidi-language: PA;"&gt;ਲੱਗੀ&lt;/span&gt;&lt;span lang="HI" style="font-family: Mangal; font-size: 12.0pt; mso-bidi-language: HI;"&gt;। &lt;/span&gt;&lt;span style="font-size: 12.0pt; mso-bidi-font-family: Raavi; mso-bidi-language: PA;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="MsoNormal" style="text-indent: .5in;"&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Raavi; font-size: 12.0pt; mso-bidi-language: PA;"&gt;ਕੰਮ ਦਾ ਬੇਹਿਸਾਬ ਬੋਝ, ਉੱਤੋਂ ਹਰ ਸਮੇਂ ਪਤੀ ਦੇ ਗਰਮ ਤੇ ਰੁੱਖੇ ਸੁਭਾ ਕਾਰਣ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ &lt;span style="mso-spacerun: yes;"&gt;&amp;nbsp;&lt;/span&gt;ਸਦਾ ਤਨਾਉ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ। ਅਠਾਰਾਂ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਪੁੱਤਰ ਵੀ ਉਹਦੀ ਇਕ ਨਾ ਸੁਣਦਾ। ਉਸਨੂੰ ਘਰ ਵਿਚ ਬਿਨਾ ਤਨਖਾਹ ਦੀ ਨੌਕਰਾਣੀ ਹੀ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ&lt;/span&gt;&lt;span lang="HI" style="font-family: Mangal; font-size: 12.0pt; mso-bidi-language: HI;"&gt;।&lt;/span&gt;&lt;span lang="HI" style="font-family: Raavi; font-size: 12.0pt; mso-bidi-language: PA;"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Raavi; font-size: 12.0pt; mso-bidi-language: PA;"&gt;ਚੰਗੀ ਆਰਥਿਕ ਸਥਿਤੀ ਵਾਲਾ ਪਰਿਵਾਰ &lt;span style="mso-spacerun: yes;"&gt;&amp;nbsp;&lt;/span&gt;ਸੀ। ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਕਦੇ ਕਿਤੇ ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ ਲਈ ਗਈ ਹੋਵੇ, ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ। ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਦ ਤਾਂ ਉਹ ਕਦੇ ਸਿਨੇਮੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਗਈ ਸੀ। ਉਹਦੇ ਕਦੇ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣੇ ਕਪੜੇ ਪਾਏ, ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਦੇਖੇ। ਬਸ ਹਰ ਵੇਲੇ ਕੰਮ ਹੀ ਕੰਮ ਦਾ ਧਿਆਨ&lt;/span&gt;&lt;span lang="HI" style="font-family: Mangal; font-size: 12.0pt; mso-bidi-language: HI;"&gt;। &lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Raavi; font-size: 12.0pt; mso-bidi-language: PA;"&gt;ਨਿੱਕੀ-ਨਿੱਕੀ ਗੱਲ ਉੱਤੇ ਪਤੀ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਹੋਣ ਅਤੇ ਹੱਥ ਚੁੱਕ ਲੈਣ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਸਦਾ ਸਤਾਉਂਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ&lt;/span&gt;&lt;span lang="HI" style="font-family: Mangal; font-size: 12.0pt; mso-bidi-language: HI;"&gt;।&lt;/span&gt;&lt;span style="font-size: 12.0pt; mso-bidi-font-family: Raavi; mso-bidi-language: PA;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="MsoNormal"&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Raavi; font-size: 12.0pt; mso-bidi-language: PA;"&gt;&lt;span style="mso-spacerun: yes;"&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp; &lt;/span&gt;ਆਖਰ ਦਿਮਾਗ ਦੀ ਨਾੜੀ ਫਟ ਜਾਣ ਕਾਰਣ, ਉਹ ਇਸ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਅਲਵਿਦਾ ਕਹਿ ਗਈ।&lt;/span&gt;&lt;span style="font-size: 12.0pt; mso-bidi-font-family: Raavi; mso-bidi-language: PA;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="MsoNormal" style="margin-bottom: .0001pt; margin-bottom: 0in; text-indent: .5in;"&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Raavi; font-size: 12.0pt; mso-bidi-language: PA;"&gt;ਅਸੀਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਸਕੂਲ ਵੇਲੇ ਤੋਂ ਹੀ ਜਾਣਦੇ ਸੀ&lt;/span&gt;&lt;span lang="HI" style="font-family: Mangal; font-size: 12.0pt; mso-bidi-language: HI;"&gt;। &lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Raavi; font-size: 12.0pt; mso-bidi-language: PA;"&gt;ਦੋਨੋਂ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਇੱਕ ਹੋਣਾ ਲੋਚਦੇ ਸੀ&lt;/span&gt;&lt;span lang="HI" style="font-family: Mangal; font-size: 12.0pt; mso-bidi-language: HI;"&gt;। &lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Raavi; font-size: 12.0pt; mso-bidi-language: PA;"&gt;ਪਰ ਸਮਾਜ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਇਕ ਨਹੀਂ ਹੋਣ ਦਿੱਤਾ।&lt;/span&gt;&lt;span style="font-size: 12.0pt; mso-bidi-font-family: Raavi; mso-bidi-language: PA;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="MsoNormal" style="text-indent: .5in;"&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Raavi; font-size: 12.0pt; mso-bidi-language: PA;"&gt;ਜਦੋਂ ਕਦੇ ਵੀ ਅਸੀਂ ਮਿਲਦੇ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਸੀਨੇ ਨਾਲ ਲੱਗਕੇ ਆਪਣੇ ਦੁੱਖ ਹੌਲੇ ਕਰ ਲੈਂਦੀ। &lt;/span&gt;&lt;span style="font-size: 12.0pt; mso-bidi-font-family: Raavi; mso-bidi-language: PA;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="MsoNormal"&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Raavi; font-size: 12.0pt; mso-bidi-language: PA;"&gt;&lt;span style="mso-spacerun: yes;"&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp; &lt;/span&gt;ਗਰਮੀ ਦਾ ਮੌਸਮ ਤੇ ਅੱਗ ਦਾ ਸੇਕ। ਚਿਤਾ ਕੋਲ ਖੜੇ ਲੋਕ ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ&lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Mangal; font-size: 12.0pt; mso-bidi-language: HI;"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Raavi; font-size: 12.0pt; mso-bidi-language: PA;"&gt;ਦੂਰ ਜਾ ਖੜੇ। ਉਸਦਾ ਪਤੀ ਵੀ ਤੇ ਬੇਟਾ ਵੀ।&lt;/span&gt;&lt;span style="font-size: 12.0pt; mso-bidi-font-family: Raavi; mso-bidi-language: PA;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="MsoNormal"&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Raavi; font-size: 12.0pt; mso-bidi-language: PA;"&gt;&lt;span style="mso-spacerun: yes;"&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp; &lt;/span&gt;ਮੈਂ ਅਜੇ ਵੀ ਚਿਤਾ ਕੋਲ ਖੜ੍ਹਾ ਸੀ। ਸੇਕ ਬਹੁਤ ਸੀ, ਪਰ ਪੈਰ ਫਿਰ ਵੀ ਪਿਛੇ ਨਹੀਂ ਹਟ ਰਹੇ ਸਨ। ਲੱਗਾ ਜਿਵੇਂ ਧੂ-ਧੂ ਕਰਕੇ ਜਲ ਰਹੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਉੱਠ ਕੇ ਬੈਠ ਗਈ ਹੋਵੇ। ਉਸਨੇ ਦੂਰ ਖੜ੍ਹੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਵੱਲ ਨਿਗ੍ਹਾ ਮਾਰੀ ਤੇ ਘ੍ਰਿਣਾ ਨਾਲ ਮੂੰਹ ਫੇਰ ਲਿਆ। ਆਪਣੇ ਕਾਤਿਲਾਂ ਨੂੰ ਕੌਣ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਉਹ ਕਰਦੀ। &lt;/span&gt;&lt;span style="font-size: 12.0pt; mso-bidi-font-family: Raavi; mso-bidi-language: PA;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="MsoNormal"&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12.0pt; mso-ascii-font-family: Verdana; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: PA; mso-hansi-font-family: Verdana; mso-hansi-theme-font: minor-latin;"&gt;&lt;span style="mso-spacerun: yes;"&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp; &lt;/span&gt;“&lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Raavi; font-size: 12.0pt; mso-bidi-language: PA;"&gt;ਆਖਿਰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਮਾਰ ਹੀ ਦਿੱਤਾ&lt;/span&gt;&lt;span lang="HI" style="font-family: Mangal; font-size: 12.0pt; mso-bidi-language: HI;"&gt;। &lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Raavi; font-size: 12.0pt; mso-bidi-language: PA;"&gt;ਲੋਕ ਔਰਤ ਨੂੰ ਤਡ਼ਪਾ-ਤਡ਼ਪਾ ਕੇ ਮਾਰ ਵੀ ਦਿੰਦੇ ਨੇ ਤੇ ਕੋਈ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਾਤਲ ਵੀ ਨਹੀ ਕਹਿੰਦਾ।&lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12.0pt; mso-ascii-font-family: Verdana; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: PA; mso-hansi-font-family: Verdana; mso-hansi-theme-font: minor-latin;"&gt;”&lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Raavi; font-size: 12.0pt; mso-bidi-language: PA;"&gt; ਉਹ ਕਹਿ ਰਹੀ ਸੀ।&lt;/span&gt;&lt;span style="font-size: 12.0pt; mso-bidi-font-family: Raavi; mso-bidi-language: PA;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="MsoNormal"&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12.0pt; mso-ascii-font-family: Verdana; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: PA; mso-hansi-font-family: Verdana; mso-hansi-theme-font: minor-latin;"&gt;&lt;span style="mso-spacerun: yes;"&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp; &lt;/span&gt;“&lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Raavi; font-size: 12.0pt; mso-bidi-language: PA;"&gt;ਮੈ ਵੀ ਤਾਂ ਤੈਨੂੰ ਨਹੀ ਬਚਾ ਸਕਿਆ। ਮੈਂ ਵੀ…&lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12.0pt; mso-ascii-font-family: Verdana; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: PA; mso-hansi-font-family: Verdana; mso-hansi-theme-font: minor-latin;"&gt;” &lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Raavi; font-size: 12.0pt; mso-bidi-language: PA;"&gt;ਮੇਰਾ ਅੰਦਰ ਰੋ ਉੱਠਿਆ।&lt;/span&gt;&lt;span style="font-size: 12.0pt; mso-bidi-font-family: Raavi; mso-bidi-language: PA;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="MsoNormal"&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12.0pt; mso-ascii-font-family: Verdana; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: PA; mso-hansi-font-family: Verdana; mso-hansi-theme-font: minor-latin;"&gt;&lt;span style="mso-spacerun: yes;"&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp; &lt;/span&gt;“&lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Raavi; font-size: 12.0pt; mso-bidi-language: PA;"&gt;ਤੂੰ ਐਵੇਂ ਦੁਖੀ ਨਾ ਹੋ। ਤੇਰੇ ਪਿਆਰ ਕਾਰਨ ਹੀ ਤਾਂ ਏਨਾ ਸਮਾਂ ਜੀ ਸਕੀ, ਨਹੀ ਤਾਂ ਕਦੋਂ ਦੀ…&lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12.0pt; mso-ascii-font-family: Verdana; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: PA; mso-hansi-font-family: Verdana; mso-hansi-theme-font: minor-latin;"&gt;” &lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Raavi; font-size: 12.0pt; mso-bidi-language: PA;"&gt;ਉਹਨੇ ਆਖਰੀ ਸਮੇਂ ਜਿਵੇਂ ਮੈਨੂੰ ਧਰਵਾਸ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਫਿਰ ਥੋੜਾ ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ ਬੋਲੀ, &lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12.0pt; mso-ascii-font-family: Verdana; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: PA; mso-hansi-font-family: Verdana; mso-hansi-theme-font: minor-latin;"&gt;“&lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Raavi; font-size: 12.0pt; mso-bidi-language: PA;"&gt;ਆ, ਅੱਜ ਸਾਰਿਆਂ ਸਾਹਮਣੇ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸੀਨੇ ਨਾਲ ਲਾ ਲੈ…।&lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12.0pt; mso-ascii-font-family: Verdana; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: PA; mso-hansi-font-family: Verdana; mso-hansi-theme-font: minor-latin;"&gt;”&lt;/span&gt;&lt;span style="font-size: 12.0pt; mso-bidi-language: PA;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="MsoNormal" style="text-indent: 40.5pt;"&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Mangal; font-size: 12.0pt; mso-bidi-font-family: Mangal; mso-bidi-language: PA; mso-bidi-theme-font: minor-bidi;"&gt;&lt;span style="mso-spacerun: yes;"&gt;&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Raavi; font-size: 12.0pt; mso-bidi-language: PA;"&gt;ਅੱਗ ਦੇ ਤੇਜ ਸੇਕ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਮੇਰੇ ਪੈਰ ਅੱਗੇ ਵਧੇ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਖਿੱਚਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ&lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Mangal; font-size: 12.0pt; mso-bidi-font-family: Mangal; mso-bidi-language: PA; mso-bidi-theme-font: minor-bidi;"&gt;, &lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12.0pt; mso-ascii-font-family: Verdana; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: PA; mso-hansi-font-family: Verdana; mso-hansi-theme-font: minor-latin;"&gt;“&lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Raavi; font-size: 12.0pt; mso-bidi-language: PA;"&gt;ਕਿੱਥੇ ਚੱਲੇ ਓਂ, ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਝੁਲਸਾ ਦੇਣਗੀਆਂ&lt;/span&gt;&lt;span lang="HI" style="font-family: Mangal; font-size: 12.0pt; mso-bidi-language: HI;"&gt;।&lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12.0pt; mso-ascii-font-family: Verdana; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: PA; mso-hansi-font-family: Verdana; mso-hansi-theme-font: minor-latin;"&gt;”&lt;/span&gt;&lt;span style="font-size: 12.0pt; mso-bidi-font-family: Raavi; mso-bidi-language: PA;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="MsoNormal" style="text-indent: 40.5pt;"&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Raavi; font-size: 12.0pt; mso-bidi-language: PA;"&gt;ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਜਾਣ ਤੇ ਵੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਨੂੰ ਸਾੜ ਰਹੀ ਅੱਗ ਦਾ ਸੇਕ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਝੁਲਸਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।&lt;/span&gt;&lt;span style="font-size: 12.0pt; mso-bidi-font-family: Raavi; mso-bidi-language: PA;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="MsoNormal"&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Mangal; font-size: 12.0pt; mso-bidi-font-family: Mangal; mso-bidi-language: PA; mso-bidi-theme-font: minor-bidi;"&gt;&lt;span style="mso-spacerun: yes;"&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp; &lt;/span&gt;&lt;span style="mso-spacerun: yes;"&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span style="mso-spacerun: yes;"&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span style="mso-spacerun: yes;"&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&lt;/span&gt;-0-&lt;/span&gt;&lt;span style="font-size: 12.0pt; mso-bidi-language: PA;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="MsoNormal"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/4399891563345732918-2422763082877269975?l=shyamsunderaggarwal.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://shyamsunderaggarwal.blogspot.com/feeds/2422763082877269975/comments/default' title='Post Comments'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://www.blogger.com/comment.g?blogID=4399891563345732918&amp;postID=2422763082877269975&amp;isPopup=true' title='0 Comments'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4399891563345732918/posts/default/2422763082877269975'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4399891563345732918/posts/default/2422763082877269975'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://shyamsunderaggarwal.blogspot.com/2011/09/blog-post.html' title='ਬੇੜੀਆਂ'/><author><name>ਸ਼ਿਆਮ ਸੁੰਦਰ ਅਗਰਵਾਲ</name><uri>http://www.blogger.com/profile/16740392528197782110</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='32' height='32' src='http://4.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/Sjd_wJN-9ZI/AAAAAAAAAMM/PZPhMATzbY8/S220/%E0%A8%B6%E0%A8%BF%E0%A8%86%E0%A8%AE+%E0%A8%B8%E0%A9%81%E0%A9%B0%E0%A8%A6%E0%A8%B0+%E0%A8%85%E0%A8%97%E0%A8%B0%E0%A8%B5%E0%A8%BE%E0%A8%B2.jpg'/></author><thr:total>0</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-4399891563345732918.post-9171837092373441979</id><published>2011-05-15T11:07:00.003+05:30</published><updated>2011-05-15T11:08:27.794+05:30</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='ਮਿੰਨੀ ਕਹਾਣੀਆਂ'/><title type='text'>ਔਰਤ ਦਾ ਦਰਦ</title><content type='html'>&lt;div dir="ltr" style="text-align: left;" trbidi="on"&gt;&lt;br /&gt;&lt;div class="MsoNormal"&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Mangal;"&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp; &lt;/span&gt;&lt;span style="font-size: 18pt;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="MsoNormal" style="text-indent: .5in;"&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Raavi; font-size: 12pt;"&gt;ਦੋ ਕੁ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਲਛਮੀ ਆਪਣੀ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਵੀ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਵਾਸਤੇ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਹੀ ਲਿਆਉਣ ਲੱਗ ਪਈ ਸੀ।&lt;/span&gt;&lt;span style="font-size: 12pt;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="MsoNormal" style="text-indent: .5in;"&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Raavi; font-size: 12pt;"&gt;ਦੁਪਹਿਰ ਦੀ ਛੁੱਟੀ ਵੇਲੇ ਰੋਟੀ ਖਾਂਦਿਆਂ ਉਸਦੀ ਬਸਤੀ ਦੀ ਕਮਲਾ ਬੋਲੀ&lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Mangal; font-size: 12pt;"&gt;, &lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12pt;"&gt;“&lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Raavi; font-size: 12pt;"&gt;ਤੂੰ ਰਾਧਾ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਾਲ ਲਿਆਉਣ ਲੱਗਗੀ, ਲੱਛਮੀ?&lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12pt;"&gt;”&lt;/span&gt;&lt;span style="font-size: 12pt;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="MsoNormal" style="text-indent: .5in;"&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12pt;"&gt;“&lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Raavi; font-size: 12pt;"&gt;ਨਾਲ ਨਾ ਲਿਆਵਾਂ ਤਾਂ ਕੀ ਕਰਾਂ ਭੈਣ। ਇੱਕ ਤਾਂ ਅੱਖਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਰਹਿੰਦੀ ਐ, ਨਾਲੇ ਚਾਰ ਪੈਸੇ ਬਣਦੇ ਐ।&lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12pt;"&gt;” &lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Raavi; font-size: 12pt;"&gt;ਲੱਛਮੀ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚੋਂ ਚਿੰਤਾ ਝਲਕ ਰਹੀ ਸੀ।&lt;/span&gt;&lt;span style="font-size: 12pt;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="MsoNormal" style="text-indent: .5in;"&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12pt;"&gt;“&lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Raavi; font-size: 12pt;"&gt;ਠੇਕੇਦਾਰ ਕਰਕੇ ਕਹਿਨੀ ਆਂ ਮੈਂ ਤਾਂ। ਮੋਏ ਦੀ ਨਿਗ੍ਹਾ ਠੀਕ ਨ੍ਹੀਂ। ਜਵਾਨ ਧੀ-ਭੈਣ ਘਰੇ ਈ ਰਵੇ ਤਾਂ ਠੀਕ ਐ।&lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12pt;"&gt;”&lt;/span&gt;&lt;span style="font-size: 12pt;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="MsoNormal" style="text-indent: .5in;"&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Raavi; font-size: 12pt;"&gt;ਰੋਟੀ ਦੀ ਬੁਰਕੀ ਲੱਛਮੀ ਦੇ ਸੰਘ ਵਿਚ ਜਿੱਥੇ ਸੀ&lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Mangal; font-size: 12pt;"&gt;, &lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Raavi; font-size: 12pt;"&gt;ਉੱਥੇ ਈ ਅਟਕ ਗਈ। ਉਸਨੇ ਡੱਬੇ ਵਿੱਚੋਂ ਪਾਣੀ ਪੀ ਕੇ ਗਲਾ ਸਾਫ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਆਸੇ&lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Mangal; font-size: 12pt;"&gt;-&lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Raavi; font-size: 12pt;"&gt;ਪਾਸੇ ਦੇਖਿਆ ਤੇ ਡੂਂਘਾ ਸਾਹ ਲੈਂਦੇ ਹੋਏ ਹੌਲੇ ਜਿਹੇ ਬੋਲੀ&lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Mangal; font-size: 12pt;"&gt;, &lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12pt;"&gt;“&lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Raavi; font-size: 12pt;"&gt;ਘਰ ਕੀਹਦੇ ਕੋਲ ਛੱਡਾਂ ਭੈਣ? ਪਿਓ ਇਹਦਾ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀ ਕੇ ਪਿਆ ਰਹਿੰਦੈ ਸਾਰਾ ਦਿਨ। ਉਹਦੀ ਨਿਗ੍ਹਾ ਤਾਂ ਠੇਕੇਦਾਰ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਮਾੜੀ ਲੱਗਦੀ ਐ। ਠੇਕੇਦਾਰ ਤੋਂ ਤਾਂ ਬਚਾ ਲੂੰ, ਉਹਤੋਂ ਕੌਣ ਬਚਾਊ ਕੁੜੀ ਨੂੰ।&lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12pt;"&gt;”&lt;/span&gt;&lt;span style="font-size: 12pt;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="MsoNormal" style="text-indent: .5in;"&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Mangal; font-size: 12pt;"&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp; -0-&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/4399891563345732918-9171837092373441979?l=shyamsunderaggarwal.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://shyamsunderaggarwal.blogspot.com/feeds/9171837092373441979/comments/default' title='Post Comments'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://www.blogger.com/comment.g?blogID=4399891563345732918&amp;postID=9171837092373441979&amp;isPopup=true' title='1 Comments'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4399891563345732918/posts/default/9171837092373441979'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4399891563345732918/posts/default/9171837092373441979'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://shyamsunderaggarwal.blogspot.com/2011/05/blog-post.html' title='ਔਰਤ ਦਾ ਦਰਦ'/><author><name>ਸ਼ਿਆਮ ਸੁੰਦਰ ਅਗਰਵਾਲ</name><uri>http://www.blogger.com/profile/16740392528197782110</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='32' height='32' src='http://4.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/Sjd_wJN-9ZI/AAAAAAAAAMM/PZPhMATzbY8/S220/%E0%A8%B6%E0%A8%BF%E0%A8%86%E0%A8%AE+%E0%A8%B8%E0%A9%81%E0%A9%B0%E0%A8%A6%E0%A8%B0+%E0%A8%85%E0%A8%97%E0%A8%B0%E0%A8%B5%E0%A8%BE%E0%A8%B2.jpg'/></author><thr:total>1</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-4399891563345732918.post-1676310142696649777</id><published>2010-12-24T10:39:00.000+05:30</published><updated>2010-12-24T10:41:35.292+05:30</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='ਮਿੰਨੀ ਕਹਾਣੀਆਂ'/><title type='text'>ਸਕੂਲ</title><content type='html'>&lt;!--[if gte mso 9]&gt;&lt;xml&gt;  &lt;w:worddocument&gt;   &lt;w:view&gt;Normal&lt;/w:View&gt;   &lt;w:zoom&gt;0&lt;/w:Zoom&gt;   &lt;w:punctuationkerning/&gt;   &lt;w:validateagainstschemas/&gt;   &lt;w:saveifxmlinvalid&gt;false&lt;/w:SaveIfXMLInvalid&gt;   &lt;w:ignoremixedcontent&gt;false&lt;/w:IgnoreMixedContent&gt;   &lt;w:alwaysshowplaceholdertext&gt;false&lt;/w:AlwaysShowPlaceholderText&gt;   &lt;w:compatibility&gt;    &lt;w:breakwrappedtables/&gt;    &lt;w:snaptogridincell/&gt;    &lt;w:wraptextwithpunct/&gt;    &lt;w:useasianbreakrules/&gt;    &lt;w:dontgrowautofit/&gt;   &lt;/w:Compatibility&gt;   &lt;w:browserlevel&gt;MicrosoftInternetExplorer4&lt;/w:BrowserLevel&gt;  &lt;/w:WordDocument&gt; &lt;/xml&gt;&lt;![endif]--&gt;&lt;!--[if gte mso 9]&gt;&lt;xml&gt;  &lt;w:latentstyles deflockedstate="false" latentstylecount="156"&gt;  &lt;/w:LatentStyles&gt; &lt;/xml&gt;&lt;![endif]--&gt;&lt;!--[if gte mso 10]&gt; &lt;style&gt;  /* Style Definitions */  table.MsoNormalTable  {mso-style-name:"Table Normal";  mso-tstyle-rowband-size:0;  mso-tstyle-colband-size:0;  mso-style-noshow:yes;  mso-style-parent:"";  mso-padding-alt:0in 5.4pt 0in 5.4pt;  mso-para-margin:0in;  mso-para-margin-bottom:.0001pt;  mso-pagination:widow-orphan;  font-size:10.0pt;  font-family:"Angsana New";  mso-ansi-language:#0400;  mso-fareast-language:#0400;  mso-bidi-language:#0400;} &lt;/style&gt; &lt;![endif]--&gt;  &lt;p class="MsoNormal" style="text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span style="font-family: Tahoma;" lang="PA"&gt;&lt;span style=""&gt; &lt;/span&gt;“&lt;/span&gt;&lt;span style="font-family: Raavi;" lang="PA"&gt;ਅੰਕਲ ਜੀ, ਬੰਟੀ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਆਇਆ&lt;/span&gt;&lt;span style="font-family: Mangal;" lang="PA"&gt;?&lt;/span&gt;&lt;span style="font-family: Tahoma;" lang="PA"&gt;” &lt;/span&gt;&lt;span style="font-family: Raavi;" lang="PA"&gt;ਗੁਆਂਢੀਆਂ ਦੀ ਕੁਡ਼ੀ ਦਰਵਾਜੇ ਵਿਚ ਖਡ਼ੀ ਪੁੱਛ ਰਹੀ ਸੀ।&lt;/span&gt;&lt;span style="font-family: Tahoma;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal" style="text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span style="font-family: Tahoma;" lang="PA"&gt;“&lt;/span&gt;&lt;span style="font-family: Raavi;" lang="PA"&gt;ਨਹੀਂ ਬੇਟੇ, ਕੀ ਗੱਲ ਹੋਗੀ&lt;/span&gt;&lt;span style="font-family: Mangal;" lang="PA"&gt;?&lt;/span&gt;&lt;span style="font-family: Tahoma;" lang="PA"&gt;” &lt;/span&gt;&lt;span style="font-family: Raavi;" lang="PA"&gt;ਮੈਂ ਪੁੱਛਿਆ।&lt;/span&gt;&lt;span style="font-family: Tahoma;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal" style="text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span style="font-family: Raavi;" lang="PA"&gt;ਉਹਦੇ ਸਕੂਲ ਦੀ ਬੱਘੀ ਖਡ਼ੀ ਐ ਤੇ ਉਹ ਕਿਤੇ ਮਿਲ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ। ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਬਸਤਾ ਸੁੱਟ ਕੇ ਕਿੱਥੇ ਚਲਾ ਗਿਆ।&lt;/span&gt;&lt;span style="font-family: Tahoma;" lang="PA"&gt;”&lt;/span&gt;&lt;span style="font-family: Raavi;" lang="PA"&gt; ਕੁਡ਼ੀ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਤੋਂ ਚਿੰਤਾ ਸਾਫ ਝਲਕ ਰਹੀ ਸੀ।&lt;/span&gt;&lt;span style="font-family: Tahoma;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal" style="text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span style="font-family: Raavi;" lang="PA"&gt;ਬੰਟੀ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰ ਸੀ ਤੇ ਉਹਨੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ। ਸੀ ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਹਦੇ ਬਾਬੇ ਦੀ ਉਮਰ ਦਾ, ਪਰ ਬੰਟੀ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਇੰਜ ਵਿਵਹਾਰ ਕਰਦਾ ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਉਹਦੇ ਹਾਣ ਦਾ ਹੋਵਾਂ। ਉਹ ਘੰਟਿਆਂ ਬੱਧੀ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਖੇਡਦਾ ਰਹਿੰਦਾ। ਉਹ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਦਾ ਸੀ ਤੇ ਉਹਨੂੰ ਸਕੂਲ ਜਾਣ ਦਾ ਬਡ਼ਾ ਚਾਅ ਸੀ। ਪਿਛਲੇ ਹਫਤੇ ਹੀ ਉਹ ਖਰਗੋਸ਼ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਵਰਗੇ ਬਸਤੇ ਵਿਚ ਇਕ ਕਿਤਾਬ ਪਾਈ ਫਿਰਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਹਰ ਇਕ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦਾ, &lt;/span&gt;&lt;span style="font-family: Tahoma;" lang="PA"&gt;“&lt;/span&gt;&lt;span style="font-family: Raavi;" lang="PA"&gt;ਮੈਂ ਵੀ ਸਕੂਲ ਜਾਊਂਗਾ&lt;/span&gt;&lt;span style="font-family: Mangal;" lang="PA"&gt;!&lt;/span&gt;&lt;span style="font-family: Raavi;" lang="PA"&gt; ਬੱਘੀ ’ਚ ਬੈਠ ਕੇ।&lt;/span&gt;&lt;span style="font-family: Tahoma;" lang="PA"&gt;”&lt;/span&gt;&lt;span style="font-family: Tahoma;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal" style="text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span style="font-family: Raavi;" lang="PA"&gt;ਚਾਰ ਕੁ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਜਦੋਂ ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸਕੂਲ ਗਿਆ, ਖੁਸ਼ੀ ਉਸਤੋਂ&lt;span style=""&gt;  &lt;/span&gt;ਸੰਭਾਲੀ ਨਹੀਂ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ।&lt;/span&gt;&lt;span style="font-family: Tahoma;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal" style="text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span style="font-family: Raavi;" lang="PA"&gt;ਉਠ ਕੇ ਮੈਂ ਵੀ ਕੁਡ਼ੀ ਦੇ ਨਾਲ ਤੁਰ ਪਿਆ। ਆਂਢ-ਗੁਆਂਢ ਵਿਚ ਸਾਰੇ ਪਤਾ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਘਰ ਦਾ ਕੋਨਾ ਕੋਨਾ ਛਾਣ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ। ਪਰ ਬੰਟੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ। ਅਚਾਨਕ ਮੇਰਾ ਧਿਆਨ ਘਰ ਦੇ ਪਿਛਵਾਡ਼ੇ ਵਿਚ ਬਣੀ ਕੋਠਡ਼ੀ ਵੱਲ ਗਿਆ।&lt;/span&gt;&lt;span style="font-family: Tahoma;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal" style="text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span style="font-family: Tahoma;" lang="PA"&gt;“&lt;/span&gt;&lt;span style="font-family: Raavi;" lang="PA"&gt;ਉਸ ਕੋਠਡ਼ੀ ’ਚ ਨਿਗ੍ਹਾ ਮਾਰਲੀ&lt;/span&gt;&lt;span style="font-family: Mangal;" lang="PA"&gt;?&lt;/span&gt;&lt;span style="font-family: Tahoma;" lang="PA"&gt;” &lt;/span&gt;&lt;span style="font-family: Raavi;" lang="PA"&gt;ਮੈਂ ਪੁੱਛਿਆ।&lt;/span&gt;&lt;span style="font-family: Tahoma;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal" style="text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span style="font-family: Tahoma;" lang="PA"&gt;“&lt;/span&gt;&lt;span style="font-family: Raavi;" lang="PA"&gt;ਉਸ ਕੋਠਡ਼ੀ ਵਿਚ ਜਾਣ ਤੋਂ ਤਾਂ ਉਹ ਬਹੁਤ ਡਰਦੈ।&lt;/span&gt;&lt;span style="font-family: Tahoma;" lang="PA"&gt;” &lt;/span&gt;&lt;span style="font-family: Raavi;" lang="PA"&gt;ਬੰਟੀ ਦੀ ਦਾਦੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ।&lt;/span&gt;&lt;span style="font-family: Tahoma;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal" style="text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span style="font-family: Tahoma;" lang="PA"&gt;“&lt;/span&gt;&lt;span style="font-family: Raavi;" lang="PA"&gt;ਕੋਠਡ਼ੀ ਅੰਦਰ ਤਾਂ ਉਹ ਝਾਕਦਾ ਵੀ ਨਹੀਂ।&lt;/span&gt;&lt;span style="font-family: Tahoma;" lang="PA"&gt;” &lt;/span&gt;&lt;span style="font-family: Raavi;" lang="PA"&gt;ਬੰਟੀ ਦੀ ਮਾਂ ਕਹਿ ਰਹੀ ਸੀ।&lt;/span&gt;&lt;span style="font-family: Tahoma;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal" style="text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span style="font-family: Tahoma;" lang="PA"&gt;“&lt;/span&gt;&lt;span style="font-family: Raavi;" lang="PA"&gt;ਫੇਰ ਵੀ ਦੇਖਣ ’ਚ ਕੀ ਹਰਜ ਐ।&lt;/span&gt;&lt;span style="font-family: Tahoma;" lang="PA"&gt;”&lt;/span&gt;&lt;span style="font-family: Raavi;" lang="PA"&gt; ਕਹਿੰਦਾ ਮੈਂ ਕੋਠਡ਼ੀ ਵੱਲ ਹੋਇਆ। ਕੋਠਡ਼ੀ ਅੰਦਰ ਰੋਸ਼ਨੀ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਸੀ। ਅੱਖਾਂ ਨੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫੈਲ ਕੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਦੇਖਿਆ। ਸਕੂਲ ਦੀ ਸਫੈਦ ਡਰੈਸ ਪਾਈ ਬੰਟੀ ਇਕ ਖੂੰਜੇ ਵਿਚ ਦੁਬਕਿਆ ਬੈਠਾ ਸੀ। ਮੈਂ ਉਸ ਵੱਲ ਵਧਿਆ ਤਾਂ ਉਹ ਚੀਕ ਮਾਰ ਕੇ ਰੋਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਬਡ਼ੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਨਾਲ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਬਾਹਰ ਲਿਆਇਆ। ਬੰਟੀ ਦਾ ਪਿੰਡਾ ਤੇਜ਼ ਬੁਖਾਰ ਨਾਲ ਤਪ ਰਿਹਾ ਸੀ।&lt;/span&gt;&lt;span style="font-family: Tahoma;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal" style="text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span style="font-family: Raavi;" lang="PA"&gt;&lt;span style=""&gt;                                                 &lt;/span&gt;-0-&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/4399891563345732918-1676310142696649777?l=shyamsunderaggarwal.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://shyamsunderaggarwal.blogspot.com/feeds/1676310142696649777/comments/default' title='Post Comments'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://www.blogger.com/comment.g?blogID=4399891563345732918&amp;postID=1676310142696649777&amp;isPopup=true' title='0 Comments'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4399891563345732918/posts/default/1676310142696649777'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4399891563345732918/posts/default/1676310142696649777'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://shyamsunderaggarwal.blogspot.com/2010/12/blog-post.html' title='ਸਕੂਲ'/><author><name>ਸ਼ਿਆਮ ਸੁੰਦਰ ਅਗਰਵਾਲ</name><uri>http://www.blogger.com/profile/16740392528197782110</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='32' height='32' src='http://4.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/Sjd_wJN-9ZI/AAAAAAAAAMM/PZPhMATzbY8/S220/%E0%A8%B6%E0%A8%BF%E0%A8%86%E0%A8%AE+%E0%A8%B8%E0%A9%81%E0%A9%B0%E0%A8%A6%E0%A8%B0+%E0%A8%85%E0%A8%97%E0%A8%B0%E0%A8%B5%E0%A8%BE%E0%A8%B2.jpg'/></author><thr:total>0</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-4399891563345732918.post-196257666305498512</id><published>2010-10-15T07:59:00.002+05:30</published><updated>2010-10-15T07:59:48.251+05:30</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='ਮਿੰਨੀ ਕਹਾਣੀਆਂ'/><title type='text'>ਕੋਠੀ ਨੰਬਰ ਛਪੰਜਾ</title><content type='html'>&lt;!--[if gte mso 9]&gt;&lt;xml&gt;  &lt;w:WordDocument&gt;   &lt;w:View&gt;Normal&lt;/w:View&gt;   &lt;w:Zoom&gt;0&lt;/w:Zoom&gt;   &lt;w:PunctuationKerning/&gt;   &lt;w:ValidateAgainstSchemas/&gt;   &lt;w:SaveIfXMLInvalid&gt;false&lt;/w:SaveIfXMLInvalid&gt;   &lt;w:IgnoreMixedContent&gt;false&lt;/w:IgnoreMixedContent&gt;   &lt;w:AlwaysShowPlaceholderText&gt;false&lt;/w:AlwaysShowPlaceholderText&gt;   &lt;w:Compatibility&gt;    &lt;w:BreakWrappedTables/&gt;    &lt;w:SnapToGridInCell/&gt;    &lt;w:WrapTextWithPunct/&gt;    &lt;w:UseAsianBreakRules/&gt;    &lt;w:DontGrowAutofit/&gt;   &lt;/w:Compatibility&gt;   &lt;w:BrowserLevel&gt;MicrosoftInternetExplorer4&lt;/w:BrowserLevel&gt;  &lt;/w:WordDocument&gt; &lt;/xml&gt;&lt;![endif]--&gt;&lt;!--[if gte mso 9]&gt;&lt;xml&gt;  &lt;w:LatentStyles DefLockedState="false" LatentStyleCount="156"&gt;  &lt;/w:LatentStyles&gt; &lt;/xml&gt;&lt;![endif]--&gt;&lt;!--[if gte mso 10]&gt; &lt;style&gt; /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Table Normal"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0in 5.4pt 0in 5.4pt; mso-para-margin:0in; mso-para-margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:10.0pt; font-family:"Angsana New"; mso-ansi-language:#0400; mso-fareast-language:#0400; mso-bidi-language:#0400;}&lt;/style&gt; &lt;![endif]--&gt;  &lt;br /&gt;&lt;div class="MsoNormal"&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Raavi;"&gt;&lt;span&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp; &lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style="color: blue; font-size: 14pt;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="MsoNormal" style="line-height: 150%; text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span lang="PA" style="color: blue; font-family: Raavi; font-size: 14pt; line-height: 150%;"&gt;&lt;span&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp; &lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="MsoNormal" style="text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Raavi;"&gt;ਪਿੰਡੋਂ ਆਈ ਗਿਆਨ ਕੌਰ ਪੁੱਛ ਪੁਛਾ ਕੇ ਜਦੋਂ ਅਨੰਦ ਨਗਰ ਪਹੁੰਚੀ, ਸੂਰਜ ਅੱਗ ਦਾ ਗੋਲਾ ਬਣ ਕੇ ਉਹਦੇ ਸਿਰ ਉੱਪਰ ਲਟਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹਦੇ ਭਾਣਜੇ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਇਸ ਮਹੱਲੇ ਵਿਚ ਪਿੱਛੇ ਜਿਹੇ ਕੋਠੀ ਬਣਾਈ ਸੀ। ਗਰਮੀ ਵਧ ਗਈ ਸੀ ਤੇ ਗਲੀਆਂ ਸੁੰਨੀਆਂ ਪਈਆਂ ਸਨ। ਉਹ ਸੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਢੁੱਕਣ ਵਾਲੀ ਸੀ ਤੇ ਗੋਡਿਆਂ ਨੂੰ ਸਹਾਰਾ ਦਿੰਦੀ ਹੌਲੇ ਹੌਲੇ ਤੁਰ ਰਹੀ ਸੀ। ‘ਬਾਲਗ ਸਿੱਖਿਆ’ ਅਧੀਨ ਉਹ ਥੋਡ਼ਾ-ਬਹੁਤ ਪਡ਼੍ਹਨਾ ਸਿੱਖ ਗਈ ਸੀ। ਉਹਨੇ ਕਈ ਕੋਠੀਆਂ ਦੇ ਨੰਬਰ ਪਡ਼੍ਹੇ, ਪਰ ਭਾਣਜੇ ਦੀ ਛਪੰਜਾ ਨੰਬਰ ਕੋਠੀ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀ ਆਈ।&lt;/span&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="MsoNormal" style="text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Raavi;"&gt;ਸਕੂਲੋਂ ਮੁਡ਼ਦੀਆਂ ਸੋਹਣੀ ਵਰਦੀ ਪਾਈ ਦੋ ਕੁਡ਼ੀਆਂ ਨਜ਼ਰ ਆਈਆਂ ਤਾਂ ਗਿਆਨ ਕੌਰ ਨੂੰ ਕੁਝ ਹੌਂਸਲਾ ਹੋਇਆ। ਉਸਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ ਪੁੱਛਿਆ, &lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Tahoma;"&gt;“&lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Raavi;"&gt;ਪੁੱਤ, ਛਪੰਜਾ ਨੰਬਰ ਕੋਠੀ ਕਿੱਛੇ ਜੇ ਐ&lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Mangal;"&gt;?&lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Tahoma;"&gt;”&lt;/span&gt;&lt;span style="font-family: Tahoma;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="MsoNormal" style="text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Raavi;"&gt;ਕੁਡ਼ੀਆਂ ਨੇ ਇੱਕ ਦੂਜੀ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵੱਲ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਦੇਖਿਆ ਤੇ ਫਿਰ ‘ਪਤਾ ਨਹੀਂ&lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Mangal;"&gt;!&lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Raavi;"&gt;’ ਕਹਿਕੇ ਅੱਗੇ ਤੁਰ ਗਈਆਂ। ਗਿਆਨ ਕੌਰ ਨੇ ਦੋ ਕੁ ਕਦਮ ਹੀ ਪੁੱਟੇ ਸਨ ਕਿ ਇਕ ਦਸਾਂ ਕੁ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦਾ ਮੁੰਡਾ ਸਾਇਕਲ ਉੱਤੇ ਆਉਂਦਾ ਦਿੱਸਿਆ। ਉਹਨੇ ਮੁੰਡੇ ਨੂੰ ਵੀ ਰੋਕ ਕੇ ਛਪੰਜਾ ਨੰਬਰ ਕੋਠੀ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ। ਮੁੰਡਾ ਵੀ ਕੁਡ਼ੀਆਂ ਵਾਂਗ ਹੈਰਾਨ ਹੋਇਆ ਉਸ ਵੱਲ ਦੇਖਣ ਲੱਗਾ ਤਾਂ ਉਹਨੇ ਕਿਹਾ, &lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Tahoma;"&gt;“&lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Raavi;"&gt;ਨਸ਼ਹਿਰੇ ਵਾਲੇ ਨੰਜੂ ਦੀ ਕੋਠੀ ਐ, ਹੁਣੇ ਬਣਾਈ ਐ, ਛੇ ਕੁ ਮਹੀਨੇ ਹੋਏ।&lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Tahoma;"&gt;”&lt;/span&gt;&lt;span style="font-family: Tahoma;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="MsoNormal" style="text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Tahoma;"&gt;“&lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Raavi;"&gt;ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ।&lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Tahoma;"&gt;” &lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Raavi;"&gt;ਕਹਿਕੇ ਮੁੰਡਾ ਸਾਇਕਲ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਗਿਆ।&lt;/span&gt;&lt;span style="font-family: Tahoma;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="MsoNormal" style="text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Raavi;"&gt;ਕਈ ਘਰਾਂ ਦੇ ਬੂਹੇ ਖਡ਼ਕਾਉਣ ਮਗਰੋਂ ਅੰਤ ਗਿਆਨ ਕੌਰ ਨੇ ਛਪੰਜਾ ਨੰਬਰ ਕੋਠੀ ਲੱਭ ਹੀ ਲਈ। ਥੱਕੀ ਟੁੱਟੀ ਨੇ ਕੋਠੀ ਦਾ ਵੱਡਾ ਸਾਰਾ ਗੇਟ ਖਡ਼ਕਾਇਆ। ਦਰਵਾਜਾ ਖੁਲ੍ਹਿਆ ਤਾਂ ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਈ&lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Mangal;"&gt;–&lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Raavi;"&gt; ਸਾਹਮਣੇ ਉਹੀ ਸਾਇਕਲ ਵਾਲਾ ਮੁੰਡਾ ਖਡ਼ਾ ਸੀ।&lt;/span&gt;&lt;span style="font-family: Tahoma;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="MsoNormal" style="text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Tahoma;"&gt;“&lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Raavi;"&gt;ਤੁਹਾਡਾ ਪੋਤਰਾ ਐ ਮਾਸੀ ਜੀ।&lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Tahoma;"&gt;” &lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Raavi;"&gt;ਭਾਣਜ-ਨੂੰਹ ਨੇ ਪੰਜ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਮਗਰੋਂ ਆਈ ਗਿਆਨ ਕੌਰ ਨੂੰ ਮੁੰਡੇ ਬਾਰੇ ਦਸਦਿਆਂ ਕਿਹਾ।&lt;/span&gt;&lt;span style="font-family: Tahoma;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="MsoNormal" style="text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Raavi;"&gt;ਹੈਰਾਨ ਹੋਈ ਗਿਆਨ ਕੌਰ ਬੋਲੀ, &lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Tahoma;"&gt;“&lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Raavi;"&gt;ਨੀ ਆਹ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਮੁੰਡਾ ਐ ਤੇਰਾ, ਏਹਨੂੰ ਥੋਡਾ ਘਰ ਪੁੱਛਿਆ ਤਾਂ ਕਹਿੰਦਾ, ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ&lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Mangal;"&gt;!&lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Tahoma;"&gt;”&lt;/span&gt;&lt;span style="font-family: Tahoma;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="MsoNormal" style="text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Raavi;"&gt;ਨੂੰਹ ਨੇ ਮੁੰਡੇ ਵੱਲ ਸਵਾਲੀਆ ਨਜ਼ਰਾਂ ਨਾਲ ਦੇਖਿਆ ਤਾਂ ਉਹ ਬੋਲਿਆ, &lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Tahoma;"&gt;“&lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Raavi;"&gt;ਛਪੰਜਾ ਨੰਬਰ-ਛਪੰਜਾ ਨੰਬਰ ਕਰੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਆਪਣੀ ਕੋਠੀ ਦਾ ਨੰਬਰ ਕੋਈ ਛਪੰਜਾ ਐ&lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Mangal;"&gt;?&lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Raavi;"&gt; ਆਪਣਾ ਨੰਬਰ ਤਾਂ ਫਿਫਟੀ-ਸਿਕਸ ਐ।&lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Tahoma;"&gt;”&lt;/span&gt;&lt;span style="font-family: Tahoma;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="MsoNormal" style="text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Raavi;"&gt;&lt;span&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp; &lt;/span&gt;-0-&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/4399891563345732918-196257666305498512?l=shyamsunderaggarwal.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://shyamsunderaggarwal.blogspot.com/feeds/196257666305498512/comments/default' title='Post Comments'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://www.blogger.com/comment.g?blogID=4399891563345732918&amp;postID=196257666305498512&amp;isPopup=true' title='1 Comments'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4399891563345732918/posts/default/196257666305498512'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4399891563345732918/posts/default/196257666305498512'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://shyamsunderaggarwal.blogspot.com/2010/10/blog-post.html' title='ਕੋਠੀ ਨੰਬਰ ਛਪੰਜਾ'/><author><name>ਸ਼ਿਆਮ ਸੁੰਦਰ ਅਗਰਵਾਲ</name><uri>http://www.blogger.com/profile/16740392528197782110</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='32' height='32' src='http://4.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/Sjd_wJN-9ZI/AAAAAAAAAMM/PZPhMATzbY8/S220/%E0%A8%B6%E0%A8%BF%E0%A8%86%E0%A8%AE+%E0%A8%B8%E0%A9%81%E0%A9%B0%E0%A8%A6%E0%A8%B0+%E0%A8%85%E0%A8%97%E0%A8%B0%E0%A8%B5%E0%A8%BE%E0%A8%B2.jpg'/></author><thr:total>1</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-4399891563345732918.post-8852059562921396680</id><published>2010-09-23T08:02:00.002+05:30</published><updated>2010-09-23T08:02:31.901+05:30</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='लघुकथाएँ'/><title type='text'>अपना-अपना दर्द</title><content type='html'>&lt;!--[if gte mso 9]&gt;&lt;xml&gt;  &lt;w:WordDocument&gt;   &lt;w:View&gt;Normal&lt;/w:View&gt;   &lt;w:Zoom&gt;0&lt;/w:Zoom&gt;   &lt;w:PunctuationKerning/&gt;   &lt;w:ValidateAgainstSchemas/&gt;   &lt;w:SaveIfXMLInvalid&gt;false&lt;/w:SaveIfXMLInvalid&gt;   &lt;w:IgnoreMixedContent&gt;false&lt;/w:IgnoreMixedContent&gt;   &lt;w:AlwaysShowPlaceholderText&gt;false&lt;/w:AlwaysShowPlaceholderText&gt;   &lt;w:Compatibility&gt;    &lt;w:BreakWrappedTables/&gt;    &lt;w:SnapToGridInCell/&gt;    &lt;w:WrapTextWithPunct/&gt;    &lt;w:UseAsianBreakRules/&gt;    &lt;w:DontGrowAutofit/&gt;   &lt;/w:Compatibility&gt;   &lt;w:BrowserLevel&gt;MicrosoftInternetExplorer4&lt;/w:BrowserLevel&gt;  &lt;/w:WordDocument&gt; &lt;/xml&gt;&lt;![endif]--&gt;&lt;!--[if gte mso 9]&gt;&lt;xml&gt;  &lt;w:LatentStyles DefLockedState="false" LatentStyleCount="156"&gt;  &lt;/w:LatentStyles&gt; &lt;/xml&gt;&lt;![endif]--&gt;&lt;!--[if gte mso 10]&gt; &lt;style&gt; /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Table Normal"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0in 5.4pt 0in 5.4pt; mso-para-margin:0in; mso-para-margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:10.0pt; font-family:"Angsana New"; mso-ansi-language:#0400; mso-fareast-language:#0400; mso-bidi-language:#0400;}&lt;/style&gt; &lt;![endif]--&gt;  &lt;br /&gt;&lt;div class="MsoNormal" style="line-height: 150%;"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="MsoNormal" style="text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span lang="HI" style="font-family: Mangal;"&gt;मिस्टर खन्ना अपनी पत्नी के साथ बैठे जनवरी की गुनगुनी धूप का आनंद ले रहे थे। छत पर पति-पत्नी अकेले थे, इसलिए मिसेज खन्ना ने अपनी टाँगों को धूप लगवाने के लिए साड़ी को घुटनों तक ऊपर उठा लिया।&lt;/span&gt;&lt;span style="font-family: Tahoma;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="MsoNormal" style="text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span lang="HI" style="font-family: Mangal;"&gt;मिस्टर खन्ना की निगाह पत्नी की गोरी-गोरी पिंडलियों पर पड़ी तो वह बोले, &lt;/span&gt;&lt;span lang="HI" style="font-family: Tahoma;"&gt;“&lt;/span&gt;&lt;span lang="HI" style="font-family: Mangal;"&gt;तुम्हारी पिंडलियों का मांस काफी नर्म हो गया है। कितनी सुंदर हुआ करती थीं ये!&lt;/span&gt;&lt;span lang="HI" style="font-family: Tahoma;"&gt;”&lt;/span&gt;&lt;span style="font-family: Tahoma;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="MsoNormal" style="text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span lang="HI" style="font-family: Tahoma;"&gt;“&lt;/span&gt;&lt;span lang="HI" style="font-family: Mangal;"&gt;अब तो घुटनों में भी दर्द रहने लगा है, कुछ इलाज करवाओ न!&lt;/span&gt;&lt;span lang="HI" style="font-family: Tahoma;"&gt;” &lt;/span&gt;&lt;span lang="HI" style="font-family: Mangal;"&gt;मिसेज खन्ना ने अपने घुटनों को हाथ से दबाते हुए कहा।&lt;/span&gt;&lt;span style="font-family: Tahoma;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="MsoNormal" style="text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span lang="HI" style="font-family: Tahoma;"&gt;“&lt;/span&gt;&lt;span lang="HI" style="font-family: Mangal;"&gt;धूप में बैठकर तेल की मालिश किया करो, इससे तुम्हारी टाँगें और सुंदर हो जाएँगी।&lt;/span&gt;&lt;span lang="HI" style="font-family: Tahoma;"&gt;”&lt;/span&gt;&lt;span lang="HI" style="font-family: Mangal;"&gt; पति ने निगाह कुछ और ऊपर उठाते हुए कहा, &lt;/span&gt;&lt;span lang="HI" style="font-family: Tahoma;"&gt;“&lt;/span&gt;&lt;span lang="HI" style="font-family: Mangal;"&gt;तुम्हारे पेट की चमड़ी कितनी ढ़लक गई है!&lt;/span&gt;&lt;span lang="HI" style="font-family: Tahoma;"&gt;”&lt;/span&gt;&lt;span style="font-family: Tahoma;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="MsoNormal" style="text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span lang="HI" style="font-family: Tahoma;"&gt;“&lt;/span&gt;&lt;span lang="HI" style="font-family: Mangal;"&gt;अब तो पेट में गैस बनने लगी है। कई बार तो सीने में बहुत जलन होती है।&lt;/span&gt;&lt;span lang="HI" style="font-family: Tahoma;"&gt;” &lt;/span&gt;&lt;span lang="HI" style="font-family: Mangal;"&gt;पत्नी ने डकार लेते हुए कहा।&lt;/span&gt;&lt;span style="font-family: Tahoma;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="MsoNormal" style="text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span lang="HI" style="font-family: Tahoma;"&gt;“&lt;/span&gt;&lt;span lang="HI" style="font-family: Mangal;"&gt;खाने-पीने में कुछ परहेज़ रखा करो और थोड़ी-बहुत कसरत किया करो। देखो न, तुम्हारा सीना कितना लटक गया है!&lt;/span&gt;&lt;span lang="HI" style="font-family: Tahoma;"&gt;”&lt;/span&gt;&lt;span style="font-family: Tahoma;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="MsoNormal" style="text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span lang="HI" style="font-family: Mangal;"&gt;पति की निगाह ऊपर उठती हुई पत्नी के चेहरे पर पहुँची, &lt;/span&gt;&lt;span lang="HI" style="font-family: Tahoma;"&gt;“&lt;/span&gt;&lt;span lang="HI" style="font-family: Mangal;"&gt;तुम्हारे चेहरे पर झुर्रियाँ पड़ गई हैं, आँखों के नीचे काले धब्बे पड़ गए हैं।&lt;/span&gt;&lt;span lang="HI" style="font-family: Tahoma;"&gt;”&lt;/span&gt;&lt;span style="font-family: Tahoma;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="MsoNormal" style="text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span lang="HI" style="font-family: Tahoma;"&gt;“&lt;/span&gt;&lt;span lang="HI" style="font-family: Mangal;"&gt;हाँ जी, अब तो मेरी नज़र भी बहुत कमज़ोर हो गई है, पर तुम्हें मेरी कोई फिक्र ही नहीं है!&lt;/span&gt;&lt;span lang="HI" style="font-family: Tahoma;"&gt;”&lt;/span&gt;&lt;span lang="HI" style="font-family: Mangal;"&gt; पत्नी ने शिकायत-भरे लहजे में कहा।&lt;/span&gt;&lt;span style="font-family: Tahoma;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="MsoNormal" style="text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span lang="HI" style="font-family: Tahoma;"&gt;“&lt;/span&gt;&lt;span lang="HI" style="font-family: Mangal;"&gt;अजी फिक्र क्यों नहीं, मेरी जान! मैं जल्दी ही किसी बड़े अस्पताल में ले जाऊँगा और तुम्हारी प्लास्टिक सर्जरी करवाऊँगा। फिर देखना तुम कितनी सुंदर और जवान लगोगी।&lt;/span&gt;&lt;span lang="HI" style="font-family: Tahoma;"&gt;” &lt;/span&gt;&lt;span lang="HI" style="font-family: Mangal;"&gt;कहकर मिस्टर खन्ना ने पत्नी को बाँहों में भर लिया।&lt;/span&gt;&lt;span style="font-family: Tahoma;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="MsoNormal" style="text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span lang="HI" style="font-family: Mangal;"&gt;&lt;span&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp; &lt;/span&gt;-0-&lt;/span&gt;&lt;span style="font-family: Tahoma;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="MsoNormal"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/4399891563345732918-8852059562921396680?l=shyamsunderaggarwal.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://shyamsunderaggarwal.blogspot.com/feeds/8852059562921396680/comments/default' title='Post Comments'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://www.blogger.com/comment.g?blogID=4399891563345732918&amp;postID=8852059562921396680&amp;isPopup=true' title='3 Comments'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4399891563345732918/posts/default/8852059562921396680'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4399891563345732918/posts/default/8852059562921396680'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://shyamsunderaggarwal.blogspot.com/2010/09/blog-post.html' title='अपना-अपना दर्द'/><author><name>ਸ਼ਿਆਮ ਸੁੰਦਰ ਅਗਰਵਾਲ</name><uri>http://www.blogger.com/profile/16740392528197782110</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='32' height='32' src='http://4.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/Sjd_wJN-9ZI/AAAAAAAAAMM/PZPhMATzbY8/S220/%E0%A8%B6%E0%A8%BF%E0%A8%86%E0%A8%AE+%E0%A8%B8%E0%A9%81%E0%A9%B0%E0%A8%A6%E0%A8%B0+%E0%A8%85%E0%A8%97%E0%A8%B0%E0%A8%B5%E0%A8%BE%E0%A8%B2.jpg'/></author><thr:total>3</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-4399891563345732918.post-6921765720342831711</id><published>2010-07-27T08:00:00.003+05:30</published><updated>2010-07-27T08:05:30.429+05:30</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='कविताएँ'/><title type='text'>माँ</title><content type='html'>&lt;div style="text-align: left;"&gt;&lt;a href="http://1.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/TE5Eoj1yICI/AAAAAAAAAt4/p0z7NCJq21M/s1600/M-3.jpg" imageanchor="1" style="clear: left; float: left; margin-bottom: 1em; margin-right: 1em;"&gt;&lt;img border="0" height="200" src="http://1.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/TE5Eoj1yICI/AAAAAAAAAt4/p0z7NCJq21M/s200/M-3.jpg" width="129" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="font-size: small;"&gt;&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style="text-align: left;"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style="text-align: left;"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style="text-align: left;"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style="text-align: left;"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style="text-align: left;"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style="text-align: left;"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style="text-align: left;"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style="text-align: left;"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style="text-align: left;"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style="text-align: left;"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style="text-align: left;"&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style="font-size: large;"&gt;जिस्म को अपने नोच कर&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style="text-align: left;"&gt;&lt;span style="font-size: large;"&gt;तुझे पिलाया जिसने दूध&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style="text-align: left;"&gt;&lt;span style="font-size: large;"&gt;उस माँ को तूने &lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style="text-align: left;"&gt;&lt;span style="font-size: large;"&gt;चाय के लिए भी तरसाया।&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style="text-align: left;"&gt;&lt;span style="font-size: large;"&gt;आँचल की छाँव में तुझ अबोध को रखा&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style="text-align: left;"&gt;&lt;span style="font-size: large;"&gt;रक्षा-कवच उस माँ का&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style="text-align: left;"&gt;&lt;span style="font-size: large;"&gt;तू कभी बन नहीं पाया।&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style="text-align: left;"&gt;&lt;span style="font-size: large;"&gt;छोटे से अपने पेट में भी&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style="text-align: left;"&gt;&lt;span style="font-size: large;"&gt;रखा  तुझे जिसने&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style="text-align: left;"&gt;&lt;span style="font-size: large;"&gt;उस माँ को &lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style="text-align: left;"&gt;&lt;span style="font-size: large;"&gt;अपनी कोठी में भी&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style="text-align: left;"&gt;&lt;span style="font-size: large;"&gt;रख नहीं पाया।&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style="text-align: left;"&gt;&lt;span style="font-size: large;"&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp; -0-&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/4399891563345732918-6921765720342831711?l=shyamsunderaggarwal.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://shyamsunderaggarwal.blogspot.com/feeds/6921765720342831711/comments/default' title='Post Comments'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://www.blogger.com/comment.g?blogID=4399891563345732918&amp;postID=6921765720342831711&amp;isPopup=true' title='3 Comments'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4399891563345732918/posts/default/6921765720342831711'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4399891563345732918/posts/default/6921765720342831711'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://shyamsunderaggarwal.blogspot.com/2010/07/blog-post.html' title='माँ'/><author><name>ਸ਼ਿਆਮ ਸੁੰਦਰ ਅਗਰਵਾਲ</name><uri>http://www.blogger.com/profile/16740392528197782110</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='32' height='32' src='http://4.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/Sjd_wJN-9ZI/AAAAAAAAAMM/PZPhMATzbY8/S220/%E0%A8%B6%E0%A8%BF%E0%A8%86%E0%A8%AE+%E0%A8%B8%E0%A9%81%E0%A9%B0%E0%A8%A6%E0%A8%B0+%E0%A8%85%E0%A8%97%E0%A8%B0%E0%A8%B5%E0%A8%BE%E0%A8%B2.jpg'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://1.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/TE5Eoj1yICI/AAAAAAAAAt4/p0z7NCJq21M/s72-c/M-3.jpg' height='72' width='72'/><thr:total>3</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-4399891563345732918.post-2690223103977635769</id><published>2010-06-13T07:45:00.002+05:30</published><updated>2010-06-13T07:49:03.096+05:30</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='ਮਿੰਨੀ ਕਹਾਣੀਆਂ'/><title type='text'>ਯਤੀਮ</title><content type='html'>&lt;meta content="text/html; charset=utf-8" http-equiv="Content-Type"&gt;&lt;/meta&gt;&lt;meta content="Word.Document" name="ProgId"&gt;&lt;/meta&gt;&lt;meta content="Microsoft Word 11" name="Generator"&gt;&lt;/meta&gt;&lt;meta content="Microsoft Word 11" name="Originator"&gt;&lt;/meta&gt;&lt;link href="file:///C:%5CDOCUME%7E1%5Cdivine%5CLOCALS%7E1%5CTemp%5Cmsohtml1%5C01%5Cclip_filelist.xml" rel="File-List"&gt;&lt;/link&gt;&lt;style&gt;&lt;!-- /* Font Definitions */ @font-face	{font-family:"Angsana New";	panose-1:2 2 6 3 5 4 5 2 3 4;	mso-font-charset:0;	mso-generic-font-family:roman;	mso-font-pitch:variable;	mso-font-signature:16777219 0 0 0 65537 0;}@font-face	{font-family:Mangal;	panose-1:0 0 4 0 0 0 0 0 0 0;	mso-font-charset:1;	mso-generic-font-family:auto;	mso-font-pitch:variable;	mso-font-signature:32768 0 0 0 0 0;}@font-face	{font-family:Raavi;	panose-1:2 0 5 0 0 0 0 0 0 0;	mso-font-charset:1;	mso-generic-font-family:auto;	mso-font-pitch:variable;	mso-font-signature:131072 0 0 0 0 0;}@font-face	{font-family:Tahoma;	panose-1:2 11 6 4 3 5 4 4 2 4;	mso-font-charset:0;	mso-generic-font-family:swiss;	mso-font-pitch:variable;	mso-font-signature:1627421319 -2147483648 8 0 66047 0;} /* Style Definitions */ p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal	{mso-style-parent:"";	margin:0in;	margin-bottom:.0001pt;	mso-pagination:widow-orphan;	font-size:12.0pt;	font-family:"Angsana New";	mso-fareast-font-family:"Times New Roman";	mso-bidi-font-family:"Angsana New";	mso-bidi-language:AR-SA;}@page Section1	{size:8.5in 11.0in;	margin:.5in .6in 1.0in 1.3in;	mso-header-margin:.5in;	mso-footer-margin:.5in;	mso-paper-source:0;}div.Section1	{page:Section1;}--&gt;&lt;/style&gt;  &lt;br /&gt;&lt;div class="MsoNormal" style="line-height: 150%;"&gt;&lt;a href="http://3.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/TBQ_EPeMoKI/AAAAAAAAAo8/iP_4JPtI7lQ/s1600/Child+Labour-2jpg.jpg" imageanchor="1" style="clear: left; float: left; margin-bottom: 1em; margin-right: 1em;"&gt;&lt;img border="0" src="http://3.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/TBQ_EPeMoKI/AAAAAAAAAo8/iP_4JPtI7lQ/s320/Child+Labour-2jpg.jpg" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;span lang="PA" style="color: blue; font-family: Raavi; font-size: 14pt; line-height: 150%;"&gt;&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="MsoNormal" style="line-height: 150%;"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="MsoNormal" style="line-height: 150%;"&gt;&lt;span lang="PA" style="color: blue; font-family: Raavi; font-size: 14pt; line-height: 150%;"&gt;&amp;nbsp;&lt;span style="font-size: large;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Raavi;"&gt;&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div style="color: #444444;"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style="color: black;"&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Raavi;"&gt;ਯਤੀਮ ਮੁੰਡੇ ਦੇ ਦੁੱਧ ਧੋਤੇ ਚਿੱਟੇ ਕਪਡ਼ਿਆਂ ਵੱਲ ਨੀਝ ਨਾਲ ਦੇਖਦਿਆਂ ਜੱਗੂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, &lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Tahoma;"&gt;“&lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Raavi;"&gt;ਤੂੰ ਸਕੂਲ ਪਡ਼੍ਹਨ ਜਾਨੈਂ&lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Mangal;"&gt;?&lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Tahoma;"&gt;”&lt;/span&gt;&lt;span style="font-family: Tahoma;"&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="MsoNormal" style="color: black; text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Tahoma;"&gt;“&lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Raavi;"&gt;ਹਾਂ ਯਤੀਮਖਾਨੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਬੱਚੇ ਪਡ਼੍ਹਨ ਜਾਂਦੇ ਐ।&lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Tahoma;"&gt;”&lt;/span&gt;&lt;span style="font-family: Tahoma;"&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="MsoNormal" style="color: black; text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Tahoma;"&gt;“&lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Raavi;"&gt;ਬਡ਼ਾ ਖੁਸ਼ਕਿਸਮਤ ਐਂ&lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Mangal;"&gt;!&lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Tahoma;"&gt;” &lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Raavi;"&gt;ਜੱਗੂ ਨੇ ਯਤੀਮ ਮੁੰਡੇ ਨੂੰ ਹਸਰਤਭਰੀ ਨਿਗ੍ਹਾ ਨਾਲ ਦੇਖਦਿਆਂ ਕਿਹਾ।&lt;/span&gt;&lt;span style="font-family: Tahoma;"&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="MsoNormal" style="color: black; text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Tahoma;"&gt;“&lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Raavi;"&gt;ਯਤੀਮ ਨਾਲ ਮਜਾਕ ਨਹੀਂ ਕਰੀਦਾ।&lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Tahoma;"&gt;” &lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Raavi;"&gt;ਮੁੰਡਾ ਦੁਖੀ ਮਨ ਨਾਲ ਬੋਲਿਆ।&lt;/span&gt;&lt;span style="font-family: Tahoma;"&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="MsoNormal" style="color: black; text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Tahoma;"&gt;“&lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Raavi;"&gt;ਖੁਸ਼ਕਿਸਮਤ ਤਾਂ ਹੈਂ ਈਂ। ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਨਾ ਤੇਰੇ ਵਰਗੇ ਕਪਡ਼ੇ ਐ ਤੇ ਨਾ ਮੈਂ ਸਕੂਲ ਜਾ ਸਕਦਾ।&lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Tahoma;"&gt;” &lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Raavi;"&gt;ਜੱਗੂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਭਰ ਆਈਆਂ।&lt;/span&gt;&lt;span style="font-family: Tahoma;"&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="MsoNormal" style="color: black; text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Tahoma;"&gt;“&lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Raavi;"&gt;ਤੂੰ ਸਕੂਲ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ&lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Mangal;"&gt;!&lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Raavi;"&gt; ਫੇਰ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਕੀ ਕਰਦੈਂ&lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Mangal;"&gt;?&lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Tahoma;"&gt;” &lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Raavi;"&gt;ਯਤੀਮ ਮੁੰਡੇ ਨੇ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ।&lt;/span&gt;&lt;span style="font-family: Tahoma;"&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="MsoNormal" style="color: black; text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Tahoma;"&gt;“&lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Raavi;"&gt;ਹੋਟਲ ’ਚ ਭਾਂਡੇ ਮਾਂਜਦੈਂ।&lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Tahoma;"&gt;”&lt;/span&gt;&lt;span style="font-family: Tahoma;"&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="MsoNormal" style="color: black; text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Tahoma;"&gt;“&lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Raavi;"&gt;ਤੂੰ ਯਤੀਮਖਾਨੇ ’ਚ ਕਿਉਂ ਨ੍ਹੀਂ ਆ ਜਾਂਦਾ&lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Mangal;"&gt;?&lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Tahoma;"&gt;” &lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Raavi;"&gt;ਯਤੀਮ ਮੁੰਡੇ ਨੇ ਹਮਦਰਦੀ ਪ੍ਰਗਟਾਈ।&lt;/span&gt;&lt;span style="font-family: Tahoma;"&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="MsoNormal" style="color: black; text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Tahoma;"&gt;“&lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Raavi;"&gt;ਜੀ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਕਰਦੈ, ਪਰ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਰਖਦੇ ਨ੍ਹੀਂ।&lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Tahoma;"&gt;”&lt;/span&gt;&lt;span style="font-family: Tahoma;"&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="MsoNormal" style="color: black; text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Tahoma;"&gt;“&lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Raavi;"&gt;ਕਿਉਂ&lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Mangal;"&gt;?&lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Tahoma;"&gt;” &lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Raavi;"&gt;ਯਤੀਮ ਮੁੰਡਾ ਬਹੁਤ ਹੈਰਾਨ ਸੀ।&lt;/span&gt;&lt;span style="font-family: Tahoma;"&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="MsoNormal" style="color: black; text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Tahoma;"&gt;“&lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Raavi;"&gt;ਮੇਰੇ ਮਾਂ-ਬਾਪ ਜੋ ਜਿਉਂਦੇ ਨੇ।&lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Tahoma;"&gt;” &lt;/span&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Raavi;"&gt;ਕਹਿੰਦਿਆਂ ਜੱਗੂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪਾਣੀ ਸਿੰਮ ਆਇਆ।&lt;/span&gt;&lt;span style="font-family: Tahoma;"&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="MsoNormal" style="text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span lang="PA" style="font-family: Raavi;"&gt;&lt;span style="color: purple;"&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp; -0-&lt;/span&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/4399891563345732918-2690223103977635769?l=shyamsunderaggarwal.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://shyamsunderaggarwal.blogspot.com/feeds/2690223103977635769/comments/default' title='Post Comments'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://www.blogger.com/comment.g?blogID=4399891563345732918&amp;postID=2690223103977635769&amp;isPopup=true' title='2 Comments'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4399891563345732918/posts/default/2690223103977635769'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4399891563345732918/posts/default/2690223103977635769'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://shyamsunderaggarwal.blogspot.com/2010/06/blog-post.html' title='ਯਤੀਮ'/><author><name>ਸ਼ਿਆਮ ਸੁੰਦਰ ਅਗਰਵਾਲ</name><uri>http://www.blogger.com/profile/16740392528197782110</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='32' height='32' src='http://4.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/Sjd_wJN-9ZI/AAAAAAAAAMM/PZPhMATzbY8/S220/%E0%A8%B6%E0%A8%BF%E0%A8%86%E0%A8%AE+%E0%A8%B8%E0%A9%81%E0%A9%B0%E0%A8%A6%E0%A8%B0+%E0%A8%85%E0%A8%97%E0%A8%B0%E0%A8%B5%E0%A8%BE%E0%A8%B2.jpg'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://3.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/TBQ_EPeMoKI/AAAAAAAAAo8/iP_4JPtI7lQ/s72-c/Child+Labour-2jpg.jpg' height='72' width='72'/><thr:total>2</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-4399891563345732918.post-1837325018376276784</id><published>2010-05-13T07:14:00.004+05:30</published><updated>2010-05-13T07:34:18.029+05:30</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='लघुकथाएँ'/><title type='text'>गिद्ध</title><content type='html'>&lt;a onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}" href="http://3.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/S-teDF35gAI/AAAAAAAAAlA/YXAc6vYEtbg/s1600/%E0%A4%97%E0%A4%BF%E0%A4%A6%E0%A5%8D%E0%A4%A7-6.jpg"&gt;&lt;img style="float: left; margin: 0pt 10px 10px 0pt; cursor: pointer; width: 150px; height: 97px;" src="http://3.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/S-teDF35gAI/AAAAAAAAAlA/YXAc6vYEtbg/s400/%E0%A4%97%E0%A4%BF%E0%A4%A6%E0%A5%8D%E0%A4%A7-6.jpg" alt="" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5470569579580850178" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;                                                                     &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;कोसी धूप में बैठे चारों मित्र शनिवार की छुट्टी का आनंद ले रहे थे। सभी अपने-अपने दफ्तर में काम करने वाली लड़कियों के किस्से छेड़े हुए थे। पास में रखा ट्रांजिस्टर फिल्मी गीत सुना रहा था। ट्रांजिस्टर ने अचानक गीत बंद कर वयोवृद्ध नेता, महान स्वतंत्रता सेनानी तथा समाजसेवी ‘आज़ाद जी’ के निधन का शोक-समाचार सुनाया तो सभी को गहरा आघात लगा।&lt;br /&gt;“आज़ाद जी ने देश व समाज को इतना कुछ दिया, थोड़ा हमें भी दे जाते!” पहले ने अपना दुख व्यक्त किया।&lt;br /&gt;“इसे मरना तो था ही, दो दिन और ठहर जाता। भला शनिवार भी कोई मरने का दिन है!” दूसरे की आवाज में झुंझलाहट थी।&lt;br /&gt;“बुढ्ढा दो दिन न सही, एक दिन तो और सांस खींच ही सकता था। रविवार को मरता तो सोमवार की तो सरकार छुट्टी करती ही।” यह तीसरा था।&lt;br /&gt;“आज़ाद जिस दिन बीमार हो अस्पताल पहुँचा, मैं तो उसी दिन से इसकी मौत पर दो छुट्टियों की आस लगाए बैठा था। सोचा था, एक-आध छुट्टी और साथ मिला कर कहीं घूम-फिर आयेंगे। पर इसने सारी उम्मीदों पे पानी फेर दिया!” चौथे ने कहा तो वे सभी गहरे गम में डूब गए।&lt;br /&gt;                           -0-&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/4399891563345732918-1837325018376276784?l=shyamsunderaggarwal.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://shyamsunderaggarwal.blogspot.com/feeds/1837325018376276784/comments/default' title='Post Comments'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://www.blogger.com/comment.g?blogID=4399891563345732918&amp;postID=1837325018376276784&amp;isPopup=true' title='4 Comments'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4399891563345732918/posts/default/1837325018376276784'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4399891563345732918/posts/default/1837325018376276784'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://shyamsunderaggarwal.blogspot.com/2010/05/blog-post.html' title='गिद्ध'/><author><name>ਸ਼ਿਆਮ ਸੁੰਦਰ ਅਗਰਵਾਲ</name><uri>http://www.blogger.com/profile/16740392528197782110</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='32' height='32' src='http://4.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/Sjd_wJN-9ZI/AAAAAAAAAMM/PZPhMATzbY8/S220/%E0%A8%B6%E0%A8%BF%E0%A8%86%E0%A8%AE+%E0%A8%B8%E0%A9%81%E0%A9%B0%E0%A8%A6%E0%A8%B0+%E0%A8%85%E0%A8%97%E0%A8%B0%E0%A8%B5%E0%A8%BE%E0%A8%B2.jpg'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://3.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/S-teDF35gAI/AAAAAAAAAlA/YXAc6vYEtbg/s72-c/%E0%A4%97%E0%A4%BF%E0%A4%A6%E0%A5%8D%E0%A4%A7-6.jpg' height='72' width='72'/><thr:total>4</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-4399891563345732918.post-272578010004905461</id><published>2010-04-05T06:41:00.001+05:30</published><updated>2010-04-05T06:55:00.932+05:30</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='लघुकथाएँ'/><title type='text'>एक वोट की मौत</title><content type='html'>&lt;a onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}" href="http://1.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/S7k7ruAL9RI/AAAAAAAAAhs/qERva1KqFsg/s1600/People06_small.jpg"&gt;&lt;img style="float: left; margin: 0pt 10px 10px 0pt; cursor: pointer; width: 150px; height: 99px;" src="http://1.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/S7k7ruAL9RI/AAAAAAAAAhs/qERva1KqFsg/s200/People06_small.jpg" alt="" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5456458045805294866" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;meta equiv="Content-Type" content="text/html; charset=utf-8"&gt;&lt;meta name="ProgId" content="Word.Document"&gt;&lt;meta name="Generator" content="Microsoft Word 11"&gt;&lt;meta name="Originator" content="Microsoft Word 11"&gt;&lt;link rel="File-List" href="file:///C:%5CDOCUME%7E1%5Cdivine%5CLOCALS%7E1%5CTemp%5Cmsohtml1%5C01%5Cclip_filelist.xml"&gt;&lt;!--[if gte mso 9]&gt;&lt;xml&gt;  &lt;w:worddocument&gt;   &lt;w:view&gt;Normal&lt;/w:View&gt;   &lt;w:zoom&gt;0&lt;/w:Zoom&gt;   &lt;w:punctuationkerning/&gt;   &lt;w:validateagainstschemas/&gt;   &lt;w:saveifxmlinvalid&gt;false&lt;/w:SaveIfXMLInvalid&gt;   &lt;w:ignoremixedcontent&gt;false&lt;/w:IgnoreMixedContent&gt;   &lt;w:alwaysshowplaceholdertext&gt;false&lt;/w:AlwaysShowPlaceholderText&gt;   &lt;w:compatibility&gt;    &lt;w:breakwrappedtables/&gt;    &lt;w:snaptogridincell/&gt;    &lt;w:wraptextwithpunct/&gt;    &lt;w:useasianbreakrules/&gt;    &lt;w:dontgrowautofit/&gt;   &lt;/w:Compatibility&gt;   &lt;w:browserlevel&gt;MicrosoftInternetExplorer4&lt;/w:BrowserLevel&gt;  &lt;/w:WordDocument&gt; &lt;/xml&gt;&lt;![endif]--&gt;&lt;!--[if gte mso 9]&gt;&lt;xml&gt;  &lt;w:latentstyles deflockedstate="false" latentstylecount="156"&gt;  &lt;/w:LatentStyles&gt; &lt;/xml&gt;&lt;![endif]--&gt;&lt;style&gt; &lt;!--  /* Font Definitions */  @font-face 	{font-family:"Angsana New"; 	panose-1:2 2 6 3 5 4 5 2 3 4; 	mso-font-charset:0; 	mso-generic-font-family:roman; 	mso-font-pitch:variable; 	mso-font-signature:16777219 0 0 0 65537 0;} @font-face 	{font-family:Mangal; 	panose-1:0 0 4 0 0 0 0 0 0 0; 	mso-font-charset:1; 	mso-generic-font-family:auto; 	mso-font-pitch:variable; 	mso-font-signature:32768 0 0 0 0 0;} @font-face 	{font-family:Tahoma; 	panose-1:2 11 6 4 3 5 4 4 2 4; 	mso-font-charset:0; 	mso-generic-font-family:swiss; 	mso-font-pitch:variable; 	mso-font-signature:1627421319 -2147483648 8 0 66047 0;}  /* Style Definitions */  p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal 	{mso-style-parent:""; 	margin:0in; 	margin-bottom:.0001pt; 	mso-pagination:widow-orphan; 	font-size:12.0pt; 	font-family:"Angsana New"; 	mso-fareast-font-family:"Times New Roman"; 	mso-bidi-font-family:"Angsana New"; 	mso-bidi-language:AR-SA;} @page Section1 	{size:8.5in 11.0in; 	margin:.75in .6in 1.0in 120.0pt; 	mso-header-margin:.5in; 	mso-footer-margin:.5in; 	mso-paper-source:0;} div.Section1 	{page:Section1;} --&gt; &lt;/style&gt;&lt;!--[if gte mso 10]&gt; &lt;style&gt;  /* Style Definitions */  table.MsoNormalTable 	{mso-style-name:"Table Normal"; 	mso-tstyle-rowband-size:0; 	mso-tstyle-colband-size:0; 	mso-style-noshow:yes; 	mso-style-parent:""; 	mso-padding-alt:0in 5.4pt 0in 5.4pt; 	mso-para-margin:0in; 	mso-para-margin-bottom:.0001pt; 	mso-pagination:widow-orphan; 	font-size:10.0pt; 	font-family:"Angsana New"; 	mso-ansi-language:#0400; 	mso-fareast-language:#0400; 	mso-bidi-language:#0400;} &lt;/style&gt; &lt;![endif]--&gt;  &lt;p class="MsoNormal" style="text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class="MsoNormal" style="text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;br /&gt;&lt;span  lang="HI" style="font-family:Mangal;"&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class="MsoNormal" style="text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span  lang="HI" style="font-family:Mangal;"&gt;&lt;span&gt;नगरपालिका&lt;/span&gt; के लिए मतदान हो रहा था। धूप बहुत तेज थी। मतदान-केंद्र के बाहर मतदाताओं की लंबी कतार लगी थी। शोर मच रहा था। धक्कम-धक्का चल रहा था। दो-तीन लोग तो गरमी सहन न कर सकने के कारण बेहोश होकर गिर चुके थे। दो उम्मीदवारों के बीच बहुत सख्त मुकाबला था।&lt;/span&gt;&lt;span style="font-family:Tahoma;"&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal" style="text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span  lang="HI" style="font-family:Mangal;"&gt;ऐसे में एक कार्यकर्ता कार से उतरा। वह लगभग भागता हुआ मतदान-केंद्र तक पहुँचा तथा अपने उम्मीदवार को केंद्र से बाहर बुला लिया।&lt;/span&gt;&lt;span style="font-family:Tahoma;"&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal" style="text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span  lang="HI" style="font-family:Tahoma;"&gt;“&lt;/span&gt;&lt;span  lang="HI" style="font-family:Mangal;"&gt;अपने वार्ड में गरमी से एक साथ दो मौतें हो गई हैं!&lt;/span&gt;&lt;span  lang="HI" style="font-family:Tahoma;"&gt;” &lt;/span&gt;&lt;span  lang="HI" style="font-family:Mangal;"&gt;कार्यकर्ता ने अपने चेहरे से पसीना पोंछते हुए उम्मीदवार को सूचना दी। &lt;/span&gt;&lt;span style="font-family:Tahoma;"&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal" style="text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span  lang="HI" style="font-family:Tahoma;"&gt;“&lt;/span&gt;&lt;span  lang="HI" style="font-family:Mangal;"&gt;कौन-कौन मर गया?&lt;/span&gt;&lt;span  lang="HI" style="font-family:Tahoma;"&gt;” &lt;/span&gt;&lt;span  lang="HI" style="font-family:Mangal;"&gt;उम्मीदवार ने कार्यकर्ता को एक तरफ एकांत में ले जाते हुए पूछा।&lt;/span&gt;&lt;span style="font-family:Tahoma;"&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal" style="text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span  lang="HI" style="font-family:Tahoma;"&gt;“&lt;/span&gt;&lt;span  lang="HI" style="font-family:Mangal;"&gt;एक तो घीसा कुम्हार मर गया और दुसरी रामू धोबी की घरवाली सरबती।&lt;/span&gt;&lt;span  lang="HI" style="font-family:Tahoma;"&gt;” &lt;/span&gt;&lt;span  lang="HI" style="font-family:Mangal;"&gt;कार्यकर्ता ने बहुत ही धीमी आवाज में कहा।&lt;/span&gt;&lt;span style="font-family:Tahoma;"&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal" style="text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span  lang="HI" style="font-family:Mangal;"&gt;उम्मीदवार ने हाथ में पकड़ी मतदाता-सूची को देखा और फिर कहा, &lt;/span&gt;&lt;span  lang="HI" style="font-family:Tahoma;"&gt;“&lt;/span&gt;&lt;span  lang="HI" style="font-family:Mangal;"&gt;घीसा कुम्हार मर गया तो कोई फर्क नहीं, पर यह रामू धोबी की घरवाली वाला काम खराब हो गया। घीसा तो अपना वोट डाल गया था, लेकिन सरबती का रह गया। इस साली ने भी आज ही मरना था, दो-चार घंटे और ठहर जाती…।&lt;/span&gt;&lt;span  lang="HI" style="font-family:Tahoma;"&gt;”&lt;/span&gt;&lt;span style="font-family:Tahoma;"&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal" style="text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span  lang="HI" style="font-family:Mangal;"&gt;फिर कुछ सोचते हुए वह कार्यकर्ता को और दूर खींच कर ले गया और बोला, &lt;/span&gt;&lt;span  lang="HI" style="font-family:Tahoma;"&gt;“&lt;/span&gt;&lt;span  lang="HI" style="font-family:Mangal;"&gt;मुकाबला बहुत कड़ा है। एक-एक वोट का महत्व है। वह साली तो मर गई, हमें तो नहीं मरना। तुम जाओ और इसके पहले कि मौत की खबर यहाँ तक पहुँचे, अपनी घरवाली को घूँघट कढ़वा कर ले आओ। थोड़ी देर के लिए वह ही सरबती बन जायेगी। उसका डील-डौल सरबती-सा ही है।&lt;/span&gt;&lt;span  lang="HI" style="font-family:Tahoma;"&gt;”&lt;/span&gt;&lt;span style="font-family:Tahoma;"&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal" style="text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span  lang="HI" style="font-family:Mangal;"&gt;&lt;span style=""&gt;           &lt;/span&gt;&lt;span style=""&gt;                   &lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span  lang="HI" style="font-family:Tahoma;"&gt;&lt;span style=""&gt; &lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span  lang="HI" style="font-family:Mangal;"&gt;-0-&lt;/span&gt;&lt;span style="font-family:Tahoma;"&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal" style="line-height: 150%;"&gt;&lt;span  lang="HI" style="font-family:Mangal;"&gt;&lt;o:p&gt; &lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal"&gt;&lt;o:p&gt; &lt;/o:p&gt;&lt;/p&gt;  &lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/4399891563345732918-272578010004905461?l=shyamsunderaggarwal.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://shyamsunderaggarwal.blogspot.com/feeds/272578010004905461/comments/default' title='Post Comments'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://www.blogger.com/comment.g?blogID=4399891563345732918&amp;postID=272578010004905461&amp;isPopup=true' title='1 Comments'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4399891563345732918/posts/default/272578010004905461'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4399891563345732918/posts/default/272578010004905461'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://shyamsunderaggarwal.blogspot.com/2010/04/blog-post.html' title='एक वोट की मौत'/><author><name>ਸ਼ਿਆਮ ਸੁੰਦਰ ਅਗਰਵਾਲ</name><uri>http://www.blogger.com/profile/16740392528197782110</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='32' height='32' src='http://4.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/Sjd_wJN-9ZI/AAAAAAAAAMM/PZPhMATzbY8/S220/%E0%A8%B6%E0%A8%BF%E0%A8%86%E0%A8%AE+%E0%A8%B8%E0%A9%81%E0%A9%B0%E0%A8%A6%E0%A8%B0+%E0%A8%85%E0%A8%97%E0%A8%B0%E0%A8%B5%E0%A8%BE%E0%A8%B2.jpg'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://1.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/S7k7ruAL9RI/AAAAAAAAAhs/qERva1KqFsg/s72-c/People06_small.jpg' height='72' width='72'/><thr:total>1</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-4399891563345732918.post-5056227089126879007</id><published>2010-02-28T18:29:00.002+05:30</published><updated>2010-02-28T18:39:22.494+05:30</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='ਮਿੰਨੀ ਕਹਾਣੀਆਂ'/><title type='text'>ਮਕਾਨ</title><content type='html'>&lt;a onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}" href="http://4.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/S4pqhREa9lI/AAAAAAAAAgo/DHhzEOPgp0g/s1600-h/077%5B1%5D.JPG"&gt;&lt;img style="margin: 0pt 10px 10px 0pt; float: left; cursor: pointer; width: 128px; height: 96px;" src="http://4.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/S4pqhREa9lI/AAAAAAAAAgo/DHhzEOPgp0g/s200/077%5B1%5D.JPG" alt="" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5443280219380840018" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;meta equiv="Content-Type" content="text/html; charset=utf-8"&gt;&lt;meta name="ProgId" content="Word.Document"&gt;&lt;meta name="Generator" content="Microsoft Word 11"&gt;&lt;meta name="Originator" content="Microsoft Word 11"&gt;&lt;link rel="File-List" href="file:///C:%5CDOCUME%7E1%5Cdivine%5CLOCALS%7E1%5CTemp%5Cmsohtml1%5C01%5Cclip_filelist.xml"&gt;&lt;!--[if gte mso 9]&gt;&lt;xml&gt;  &lt;w:worddocument&gt;   &lt;w:view&gt;Normal&lt;/w:View&gt;   &lt;w:zoom&gt;0&lt;/w:Zoom&gt;   &lt;w:punctuationkerning/&gt;   &lt;w:validateagainstschemas/&gt;   &lt;w:saveifxmlinvalid&gt;false&lt;/w:SaveIfXMLInvalid&gt;   &lt;w:ignoremixedcontent&gt;false&lt;/w:IgnoreMixedContent&gt;   &lt;w:alwaysshowplaceholdertext&gt;false&lt;/w:AlwaysShowPlaceholderText&gt;   &lt;w:compatibility&gt;    &lt;w:breakwrappedtables/&gt;    &lt;w:snaptogridincell/&gt;    &lt;w:wraptextwithpunct/&gt;    &lt;w:useasianbreakrules/&gt;    &lt;w:dontgrowautofit/&gt;   &lt;/w:Compatibility&gt;   &lt;w:browserlevel&gt;MicrosoftInternetExplorer4&lt;/w:BrowserLevel&gt;  &lt;/w:WordDocument&gt; &lt;/xml&gt;&lt;![endif]--&gt;&lt;!--[if gte mso 9]&gt;&lt;xml&gt;  &lt;w:latentstyles deflockedstate="false" latentstylecount="156"&gt;  &lt;/w:LatentStyles&gt; &lt;/xml&gt;&lt;![endif]--&gt;&lt;style&gt; &lt;!--  /* Font Definitions */  @font-face 	{font-family:"Angsana New"; 	panose-1:2 2 6 3 5 4 5 2 3 4; 	mso-font-charset:0; 	mso-generic-font-family:roman; 	mso-font-pitch:variable; 	mso-font-signature:16777219 0 0 0 65537 0;} @font-face 	{font-family:Mangal; 	panose-1:0 0 4 0 0 0 0 0 0 0; 	mso-font-charset:1; 	mso-generic-font-family:auto; 	mso-font-pitch:variable; 	mso-font-signature:32768 0 0 0 0 0;} @font-face 	{font-family:Raavi; 	panose-1:2 0 5 0 0 0 0 0 0 0; 	mso-font-charset:1; 	mso-generic-font-family:auto; 	mso-font-pitch:variable; 	mso-font-signature:131072 0 0 0 0 0;} @font-face 	{font-family:Tahoma; 	panose-1:2 11 6 4 3 5 4 4 2 4; 	mso-font-charset:0; 	mso-generic-font-family:swiss; 	mso-font-pitch:variable; 	mso-font-signature:1627421319 -2147483648 8 0 66047 0;}  /* Style Definitions */  p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal 	{mso-style-parent:""; 	margin:0in; 	margin-bottom:.0001pt; 	mso-pagination:widow-orphan; 	font-size:12.0pt; 	font-family:"Angsana New"; 	mso-fareast-font-family:"Times New Roman"; 	mso-bidi-font-family:"Angsana New"; 	mso-bidi-language:AR-SA;} @page Section1 	{size:8.5in 11.0in; 	margin:.5in .6in 1.0in 1.3in; 	mso-header-margin:.5in; 	mso-footer-margin:.5in; 	mso-paper-source:0;} div.Section1 	{page:Section1;} --&gt; &lt;/style&gt;&lt;!--[if gte mso 10]&gt; &lt;style&gt;  /* Style Definitions */  table.MsoNormalTable 	{mso-style-name:"Table Normal"; 	mso-tstyle-rowband-size:0; 	mso-tstyle-colband-size:0; 	mso-style-noshow:yes; 	mso-style-parent:""; 	mso-padding-alt:0in 5.4pt 0in 5.4pt; 	mso-para-margin:0in; 	mso-para-margin-bottom:.0001pt; 	mso-pagination:widow-orphan; 	font-size:10.0pt; 	font-family:"Angsana New"; 	mso-ansi-language:#0400; 	mso-fareast-language:#0400; 	mso-bidi-language:#0400;} &lt;/style&gt; &lt;![endif]--&gt;  &lt;p class="MsoNormal" style="margin-right: 31.2pt; text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span style=";font-family:Raavi;font-size:18pt;"  lang="PA" &gt;&lt;span style=""&gt;                            &lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style="font-size:18pt;"&gt;&lt;span style=""&gt;      &lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style=";font-size:14pt;color:blue;"  &gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal" style="margin-right: 31.2pt; text-indent: 0.5in; line-height: 150%;"&gt;&lt;span style="line-height: 150%;font-family:Raavi;font-size:14pt;color:blue;"   lang="PA" &gt;&lt;span style=""&gt;                            &lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style="line-height: 150%;font-size:14pt;color:blue;"  &gt;&lt;span style=""&gt;     &lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style=""&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal" style="margin-right: 0.1in; text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span  lang="PA" style="font-family:Raavi;"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class="MsoNormal" style="margin-right: 0.1in; text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span  lang="PA" style="font-family:Raavi;"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class="MsoNormal" style="margin-right: 0.1in; text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span  lang="PA" style="font-family:Raavi;"&gt;ਮਕਾਨ ਨੂੰ ਦੇਖ ਦੇਖ ਕੇ ਕਿਰਾਏਦਾਰ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਕਦੇ ਸੋਚਿਆ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਇੰਨਾ ਵਧੀਆ ਮਕਾਨ ਕਿਰਾਏ ਲਈ ਖਾਲੀ ਮਿਲ ਜਾਵੇਗਾ। ਸਭ ਕੁਝ ਤਾਂ ਵਧੀਆ ਸੀ&lt;/span&gt;&lt;span  lang="PA" style="font-family:Mangal;"&gt;–&lt;/span&gt;&lt;span  lang="PA" style="font-family:Raavi;"&gt; ਬੈਡਰੂਮ, ਡਰਾਇੰਗ ਰੂਮ, ਬਾਥਰੂਮ, ਕਿਚਨ, ਲੈਟਰੀਨ। ਕਿਤੇ ਕੋਈ ਕਮੀ ਨਹੀਂ ਸੀ।&lt;/span&gt;&lt;span style=""&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal" style="margin-right: 31.2pt; text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span  lang="PA" style="font-family:Tahoma;"&gt;“&lt;/span&gt;&lt;span  lang="PA" style="font-family:Raavi;"&gt;ਛੱਤਾਂ ਤਾਂ ਪੱਕੀਆਂ ਹੋਣਗੀਆਂ&lt;/span&gt;&lt;span  lang="PA" style="font-family:Mangal;"&gt;?&lt;/span&gt;&lt;span  lang="PA" style="font-family:Raavi;"&gt; ਉਸ ਨੇ ਮਕਾਨ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਸਵਾਲ ਕੀਤਾ।&lt;/span&gt;&lt;span style="font-family:Tahoma;"&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal" style="margin-right: 0.1in; text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span  lang="PA" style="font-family:Tahoma;"&gt;“&lt;/span&gt;&lt;span  lang="PA" style="font-family:Raavi;"&gt;ਹਾਂ ਜੀ, ਬਿਲਕੁਲ ਪੱਕੀਆਂ। ਉੱਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਟੈਂਕੀ ਵੀ ਐ। ਆਪ ਜਾ ਕੇ ਵੇਖ ਆਓ, ਨਾਲੇ ਆਲਾ-ਦੁਆਲਾ ਵੀ ਵੇਖ ਲਉਗੇ।&lt;/span&gt;&lt;span  lang="PA" style="font-family:Tahoma;"&gt;” &lt;/span&gt;&lt;span  lang="PA" style="font-family:Raavi;"&gt;ਮਕਾਨ ਮਾਲਕ ਨੇ ਕਿਹਾ।&lt;/span&gt;&lt;span style="font-family:Tahoma;"&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal" style="margin-right: 1.2pt; text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span  lang="PA" style="font-family:Raavi;"&gt;ਕਿਰਾਏਦਾਰ ਪੌੜੀਆਂ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਛੱਤ ਉੱਪਰ ਗਿਆ ਤੇ ਛੇਤੀ ਹੀ ਵਾਪਸ ਮੁੜ ਆਇਆ। ਹੁਣ ਉਹ ਨਿਰਾਸ਼ ਜਾਪਦਾ ਸੀ।&lt;/span&gt;&lt;span style="font-family:Tahoma;"&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal" style="margin-right: 0.1in; text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span  lang="PA" style="font-family:Tahoma;"&gt;“&lt;/span&gt;&lt;span  lang="PA" style="font-family:Raavi;"&gt;ਮਕਾਨ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਪਰ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦਾ।&lt;/span&gt;&lt;span  lang="PA" style="font-family:Tahoma;"&gt;” &lt;/span&gt;&lt;span  lang="PA" style="font-family:Raavi;"&gt;ਕਿਰਾਏਦਾਰ ਨੇ ਬਾਹਰ ਵੱਲ ਵਧਦਿਆਂ ਕਿਹਾ।&lt;/span&gt;&lt;span style="font-family:Tahoma;"&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal" style="margin-right: 1.2pt; text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span  lang="PA" style="font-family:Raavi;"&gt;ਮਕਾਨ ਮਾਲਕ ਬਹੁਤ ਹੈਰਾਨ ਸੀ, ਆਖਰ ਇਸ ਨੂੰ ਇਕਦਮ ਹੋ ਕੀ ਗਿਆ&lt;/span&gt;&lt;span  lang="PA" style="font-family:Mangal;"&gt;?&lt;/span&gt;&lt;span  lang="PA" style="font-family:Raavi;"&gt; ਕਿਤੇ ਕੋਈ ਗਲਤ ਫ਼ਹਿਮੀ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਸੋਚਦਿਆਂ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, &lt;/span&gt;&lt;span  lang="PA" style="font-family:Tahoma;"&gt;“ &lt;/span&gt;&lt;span  lang="PA" style="font-family:Raavi;"&gt;ਮਕਾਨ ਭੂਤੀਆ ਨਹੀਂ ਐ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਨੇੜੇ-ਤੇੜੇ ਕੋਈ ਪੁਲਿਸ ਚੌਕੀ ਐ।&lt;/span&gt;&lt;span  lang="PA" style="font-family:Tahoma;"&gt;”&lt;/span&gt;&lt;span style="font-family:Tahoma;"&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal" style="margin-right: 0.1in; text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span  lang="PA" style="font-family:Raavi;"&gt;ਫਿਰ ਵੀ ਕਿਰਾਏਦਾਰ ਨੇ ਪਿੱਛੇ ਮੁੜਕੇ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ ਤਾਂ ਮਕਾਨ ਮਾਲਕ ਨੇ ਅੱਗੇ ਵਧਕੇ ਉਸ ਦਾ ਰਾਹ ਰੋਕ ਲਿਆ, &lt;/span&gt;&lt;span  lang="PA" style="font-family:Tahoma;"&gt;“&lt;/span&gt;&lt;span  lang="PA" style="font-family:Raavi;"&gt;ਮਕਾਨ ਤਾਂ ਜੀ ਤੁਸੀਂ ਭਾਵੇਂ ਕਿਰਾਏ ਤੇ ਨਾ ਲਿਓ, ਪਰ ਇਹ ਤਾਂ ਦੱਸ ਜਾਓ ਕਿ ਇਸ ’ਚ ਕਮੀ ਕੀ ਐ&lt;/span&gt;&lt;span  lang="PA" style="font-family:Mangal;"&gt;?&lt;/span&gt;&lt;span  lang="PA" style="font-family:Raavi;"&gt; ਲੋਕ ਤਾਂ ਕਹਿੰਦੇ ਐ ਕਿ ਸ਼ਹਿਰ ’ਚ ਮਕਾਨਾਂ ਦਾ ਕਾਲ ਪਿਆ ਏ, ਪਰ ਇੱਥੇ ਏਨਾ ਵਧੀਆ ਮਕਾਨ ਖਾਲੀ ਪਿਆ ਏ।&lt;/span&gt;&lt;span  lang="PA" style="font-family:Tahoma;"&gt;”&lt;/span&gt;&lt;span style="font-family:Tahoma;"&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal" style="margin-right: 31.2pt; text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span  lang="PA" style="font-family:Raavi;"&gt;ਮਕਾਨ ਮਾਲਕ ਪੂਰੇ ਦਾ ਪੂਰਾ ਪ੍ਰਸ਼ਨ-ਚਿੰਨ੍ਹ ਬਣ ਕੇ ਕਿਰਾਏਦਾਰ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਸੀ।&lt;/span&gt;&lt;span style="font-family:Tahoma;"&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal" style="margin: 0in 1.2pt 0.0001pt 6pt; text-indent: 30pt;"&gt;&lt;span  lang="PA" style="font-family:Tahoma;"&gt;“&lt;/span&gt;&lt;span  lang="PA" style="font-family:Raavi;"&gt;ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ, ਤੁਹਾਡਾ ਮਕਾਨ ਘਰ ਬਣਨ ਯੋਗ ਨਹੀਂ। ਤੁਹਾਡੇ ਮਕਾਨ ਦੇ ਇਕ ਹੱਥ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਹੈ ਤੇ ਦੂਜੇ ਹੱਥ ਮੰਦਰ।&lt;/span&gt;&lt;span  lang="PA" style="font-family:Tahoma;"&gt;”&lt;/span&gt;&lt;span style="font-family:Tahoma;"&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal" style="margin: 0in 31.2pt 0.0001pt 0.5in; text-indent: 0.5in; text-align: center;"&gt;&lt;span  lang="PA" style="font-family:Raavi;"&gt;&lt;span style=""&gt;                                           &lt;/span&gt;-0-&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/4399891563345732918-5056227089126879007?l=shyamsunderaggarwal.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://shyamsunderaggarwal.blogspot.com/feeds/5056227089126879007/comments/default' title='Post Comments'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://www.blogger.com/comment.g?blogID=4399891563345732918&amp;postID=5056227089126879007&amp;isPopup=true' title='0 Comments'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4399891563345732918/posts/default/5056227089126879007'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4399891563345732918/posts/default/5056227089126879007'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://shyamsunderaggarwal.blogspot.com/2010/02/blog-post.html' title='ਮਕਾਨ'/><author><name>ਸ਼ਿਆਮ ਸੁੰਦਰ ਅਗਰਵਾਲ</name><uri>http://www.blogger.com/profile/16740392528197782110</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='32' height='32' src='http://4.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/Sjd_wJN-9ZI/AAAAAAAAAMM/PZPhMATzbY8/S220/%E0%A8%B6%E0%A8%BF%E0%A8%86%E0%A8%AE+%E0%A8%B8%E0%A9%81%E0%A9%B0%E0%A8%A6%E0%A8%B0+%E0%A8%85%E0%A8%97%E0%A8%B0%E0%A8%B5%E0%A8%BE%E0%A8%B2.jpg'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://4.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/S4pqhREa9lI/AAAAAAAAAgo/DHhzEOPgp0g/s72-c/077%5B1%5D.JPG' height='72' width='72'/><thr:total>0</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-4399891563345732918.post-8242982056732061843</id><published>2010-01-18T07:26:00.002+05:30</published><updated>2010-01-18T07:32:23.323+05:30</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='लघुकथाएँ'/><title type='text'>वापसी</title><content type='html'>&lt;a onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}" href="http://1.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/S1PAVpcVHNI/AAAAAAAAAf4/8yZb6AzUfGc/s1600-h/Rail-2.jpg"&gt;&lt;img style="margin: 0pt 10px 10px 0pt; float: left; cursor: pointer; width: 138px; height: 100px;" src="http://1.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/S1PAVpcVHNI/AAAAAAAAAf4/8yZb6AzUfGc/s200/Rail-2.jpg" alt="" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5427893454046043346" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;                                  &lt;span style="font-size:130%;"&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;“अपने काम से थोड़ा समय निकाल कर, घर पर ज़रूर होकर आना। मम्मी का हालचाल पूछना और अगर रात&lt;span&gt; रुकना&lt;/span&gt; ही पड़े तो घर पर ही ठहरना।” पत्नी ने सफर के लिए तैयार होते पति से कहा।&lt;br /&gt;“कोशिश करुंगा,” कहते हुए वह मन ही मन हँस रहा था कि पगली तेरे मायके तेरी छोटी बहन सुमन से मिलने ही&lt;span&gt; तो&lt;/span&gt; जा रहा हूँ। सरकारी काम का तो बहाना है, दफ्तर से तो छुट्टी लेकर आया हूँ।&lt;br /&gt;ड्रैसिंग-टेबल के आदमकद शीशे के सामने खड़े हो उसने एक बार फिर से स्वयं को निहारा। फिर मन ही मन कहा, ‘सुमन, उम्र में तो मैं ज़रूर तुमसे सत्रह वर्ष बड़ा हूँ, पर देखने में तुम्हारा हमउम्र ही लगता हूँ।’&lt;br /&gt;अपने सिर पर चमक आए एक सफेद बाल को उसने बड़ी कोशिश के बाद उखाड़ फेंका तथा बालों को फिर से&lt;span&gt; संवारा।&lt;/span&gt; फिर चेहरे को रुमाल से पोंछता हुआ वह पत्नी के सामने जा खड़ा हुआ, “कमला, देखने में मैं सैंतीस का &lt;span&gt;तो &lt;/span&gt;नहीं लगता।”&lt;br /&gt;“इस सूट में तो तुम खूब जँच रहे हो। सैंतीस के तो क्या, मुझे तो पच्चीस के भी नहीं दीखते।” पत्नी ने प्यार &lt;span&gt;भरी &lt;/span&gt;नज़र से देखते हुए कहा तो वह पूरी तरह खिल उठा।&lt;br /&gt;रेलवे स्टेशन पर पहुँच कर उसने बुकस्टाल से एक पत्रिका खरीदी और गाड़ी में जा बैठा।&lt;br /&gt; “भैया, जरा उधर होना।” लगभग पचास वर्षीय एक औरत ने उससे कहा तो उसका मुख कसैला हो गया।&lt;br /&gt;गाड़ी चली तो उसने पत्रिका खोल कर पढ़ना चाहा, लेकिन मन नहीं लगा। उसका ध्यान बारबार सामने बैठी सुंदरयुवती की ओर चला जाता। युवती को देख उसकी आँखों के सामने सुमन का सुंदर हँसमुख चेहरा घूम गया। बीसवर्षीय गुलदाउदी के फूल-सी गदराई सुमन। सुमन को लुभाने के लिए ही तो उसने ससुराल के नज़दीक ट्रांसफर&lt;span&gt; करवाया।&lt;/span&gt; और सरकारी काम के बहाने वहाँ महीने में एक चक्कर तो लगा ही आता है।&lt;br /&gt;अब तो उसने नए फैशन के कपड़े सिलवाए हैं, बालों को सैट करवाया है। सिर में से सभी सफेद बाल उखाड़ फेंके हैं।अब तो वह पूरी तरह नवयुवक दीखता है। अब की बार वह सुमन को ज़रूर पटा लेगा–इस विश्वास के साथ ही वह न&lt;span&gt; जाने&lt;/span&gt; किन ख्यालों में खो गया।&lt;br /&gt;“अंकल, जरा मैगजीन देना,” सामने बैठी युवती ने उसकी तंद्रा को भंग किया।&lt;br /&gt;उसके दोनों हाथ एकदम सीट पर कसे गए, मानो अचानक लगे झटके से नीचे गिर रहा हो। युवती को पत्रिका थमाते&lt;span&gt; हुए&lt;/span&gt; उसकी नज़रें झुकी हुईं थीं। पता नहीं अचानक उसे क्या हुआ, अगले ही स्टेशन पर उतर कर वह घर के &lt;span&gt;लिए &lt;/span&gt;वापसी गाड़ी पर सवार हो गया।&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;                                    &lt;div style="text-align: center;"&gt;&lt;span style="font-size:130%;"&gt;                             -0-&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt; &lt;span style="font-size:130%;"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/4399891563345732918-8242982056732061843?l=shyamsunderaggarwal.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://shyamsunderaggarwal.blogspot.com/feeds/8242982056732061843/comments/default' title='Post Comments'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://www.blogger.com/comment.g?blogID=4399891563345732918&amp;postID=8242982056732061843&amp;isPopup=true' title='0 Comments'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4399891563345732918/posts/default/8242982056732061843'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4399891563345732918/posts/default/8242982056732061843'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://shyamsunderaggarwal.blogspot.com/2010/01/blog-post.html' title='वापसी'/><author><name>ਸ਼ਿਆਮ ਸੁੰਦਰ ਅਗਰਵਾਲ</name><uri>http://www.blogger.com/profile/16740392528197782110</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='32' height='32' src='http://4.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/Sjd_wJN-9ZI/AAAAAAAAAMM/PZPhMATzbY8/S220/%E0%A8%B6%E0%A8%BF%E0%A8%86%E0%A8%AE+%E0%A8%B8%E0%A9%81%E0%A9%B0%E0%A8%A6%E0%A8%B0+%E0%A8%85%E0%A8%97%E0%A8%B0%E0%A8%B5%E0%A8%BE%E0%A8%B2.jpg'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://1.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/S1PAVpcVHNI/AAAAAAAAAf4/8yZb6AzUfGc/s72-c/Rail-2.jpg' height='72' width='72'/><thr:total>0</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-4399891563345732918.post-1868687076607994750</id><published>2009-12-14T07:35:00.001+05:30</published><updated>2009-12-14T07:35:00.208+05:30</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='लघुकथाएँ'/><title type='text'>खुशखबरी</title><content type='html'>&lt;a onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}" href="http://3.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/SyWcJBCT_uI/AAAAAAAAAdo/Zh1UMVEE7ps/s1600-h/O-1.jpg"&gt;&lt;img style="margin: 0pt 10px 10px 0pt; float: left; cursor: pointer; width: 127px; height: 85px;" src="http://3.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/SyWcJBCT_uI/AAAAAAAAAdo/Zh1UMVEE7ps/s320/O-1.jpg" alt="" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5414905805693779682" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;               &lt;br /&gt;दफ्तर में अपनी सीट पर बैठा जैगोपाल काफी परेशान था। बेटी शुशीला के पहला बच्चा होने वाला था। जब से पत्नी व माँ ने इस अवसर पर होने वाले खर्चे का ब्यौरा दिया था, उसकी नींद गायब हो गई थी। कम से कम सात हज़ार रुपये का खर्च था। अगर लड़का हुआ तो यह रकम दस हज़ार से भी अधिक हो सकती थी। उसने कभी नहीं सोचा था कि बात यहाँ तक जा पहुँचेगी। खर्च तो घर का ही पूरा नहीं होता। लड़के के पास स्कूल की युनीफार्म नहीं, लड़की व पत्नी के पास पहनने को कोई ढंग का सूट नहीं। वह आप फटी कालर वाली कमीज पहन कर दफ्तर आता है। शादी तो मकान बेच के कर दी थी और साल भर के त्यौहारों पर दे दिया था कर्जा लेकर। अब वह इतना पैसा कहाँ से लाए?&lt;br /&gt;‘जो होगा, देखा जाएगा। कोई न कोई हल निकल आएगा।’– सोचकर उसने काम की ओर ध्यान लगाने की कोशिश की। मेज की दराज से कागज निकाल कर वह संख्याओं का जोड़ करने लगा। दो और दो चार करते वक्त उसके घर की संख्या बीच में आकर गड़बड़ कर जाती। उसने कागज वापस दराज में रख दिए तथा सोचने लगा–‘अच्छा हो लड़की हो जाए, दो-तीन हजार तो बचेंगे।’&lt;br /&gt;“बाबूजी, आपकी ट्रंककाल।”&lt;br /&gt;चपरासी के शब्दों ने उसकी तंद्रा को भंग किया। ‘अवश्य ही यह फोन शुशीला की ससुराल से होगा’– यह सोच मन पर पड़ा बोझ पांवों पर आ गया। सर्दी के बावजूद पसीने की बूँदें उसके माथे पर चमक आईं। वह धीरे-धीरे कदम घसीटता हुआ टेलीफोन तक पहुँचा। रिसीवर कान से लगा उसने ठंडी और खुश्क आवाज में “हैलो!” कहा।&lt;br /&gt;दूसरी ओर से सुशीला के श्वसुर की आवाज कान में पड़ी तो उसने हाथ से फिसलते रिसीवर को बड़ी कठिनाई से थामा। उसके दिल की धड़कन तेज हो गई। टांगें काँपने लगीं तो उसने पीठ दीवार से लगा ली।&lt;br /&gt;“क्या कहा जी?” उसने ऊँची आवाज में पूछा, “बच्चा पैदा होने से पहले ही मर चुका था…यह तो बहुत ही…!” शेष शब्द उसके मुख में ही अटक गए। फुर्ती से वह अपनी सीट तक पहुँचा और अगले दिन के अवकाश के लिए प्रार्थना-पत्र लिखने लगा।&lt;br /&gt;&lt;div style="text-align: center;"&gt;                           -0-&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/4399891563345732918-1868687076607994750?l=shyamsunderaggarwal.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://shyamsunderaggarwal.blogspot.com/feeds/1868687076607994750/comments/default' title='Post Comments'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://www.blogger.com/comment.g?blogID=4399891563345732918&amp;postID=1868687076607994750&amp;isPopup=true' title='1 Comments'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4399891563345732918/posts/default/1868687076607994750'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4399891563345732918/posts/default/1868687076607994750'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://shyamsunderaggarwal.blogspot.com/2009/12/blog-post.html' title='खुशखबरी'/><author><name>ਸ਼ਿਆਮ ਸੁੰਦਰ ਅਗਰਵਾਲ</name><uri>http://www.blogger.com/profile/16740392528197782110</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='32' height='32' src='http://4.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/Sjd_wJN-9ZI/AAAAAAAAAMM/PZPhMATzbY8/S220/%E0%A8%B6%E0%A8%BF%E0%A8%86%E0%A8%AE+%E0%A8%B8%E0%A9%81%E0%A9%B0%E0%A8%A6%E0%A8%B0+%E0%A8%85%E0%A8%97%E0%A8%B0%E0%A8%B5%E0%A8%BE%E0%A8%B2.jpg'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://3.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/SyWcJBCT_uI/AAAAAAAAAdo/Zh1UMVEE7ps/s72-c/O-1.jpg' height='72' width='72'/><thr:total>1</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-4399891563345732918.post-7393238429251467207</id><published>2009-11-21T21:50:00.002+05:30</published><updated>2009-11-21T21:56:07.201+05:30</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='लघुकथाएँ'/><title type='text'>मरुस्थल के वासी</title><content type='html'>&lt;a onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}" href="http://4.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/SwgTyeC00lI/AAAAAAAAATQ/aK5yjEWN5PQ/s1600/sb10063249i-001%5B1%5D.jpg"&gt;&lt;img style="margin: 0pt 10px 10px 0pt; float: left; cursor: pointer; width: 200px; height: 134px;" src="http://4.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/SwgTyeC00lI/AAAAAAAAATQ/aK5yjEWN5PQ/s200/sb10063249i-001%5B1%5D.jpg" alt="" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5406593110437581394" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;        &lt;br /&gt;              &lt;span style="color: rgb(51, 51, 255);font-size:130%;" &gt;श्याम सुन्दर अग्रवाल&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;गरीबों की एक बस्ती में लोगों को संबोधित करते हुए मंत्री जी ने कहा, “ इस वर्ष देश में भयंकर सूखा पड़ा है। देशवासियों को भूख से बचाने के लिए जरूरी है कि हम सब सप्ताह में कम से कम एक दिन का उपवास रखें।”&lt;br /&gt;मंत्री जी के सुझाव का लोगों ने तालियां बजा कर स्वागत किया।&lt;br /&gt;“हमीं तो हफ्ता मैं दो दिन भी भूका रहन नै तैयार साँ।” एकत्रित लोगों के आगे खड़े एक व्यक्ति ने कहा।&lt;br /&gt;मंत्री जी उसकी बात सुन कर बहुत प्रभावित हुए व बोले, “जिस देश में आप जैसे देशभक्त लोग हों, वह देश कभी भूखा नहीं मर सकता।”&lt;br /&gt;मंत्री जी जाने लगे तो उन्हें लगा जैसे बस्ती के लोगों के चेहरे प्रश्नचिन्ह बन गए हैं।&lt;br /&gt;उन्होंने बड़ी उत्सुकता के साथ कहा, “आप लोगों को कोई शंका हो तो निःसंकोच उसका समाधान कर लें।”&lt;br /&gt;थोड़ी झिझक के बाद एक वृद्ध बोला, “सरकार, हमनै बाकी पाँच दिन का राशन कहाँ से मिलेगा?”&lt;br /&gt;                                                                  -0-&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/4399891563345732918-7393238429251467207?l=shyamsunderaggarwal.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://shyamsunderaggarwal.blogspot.com/feeds/7393238429251467207/comments/default' title='Post Comments'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://www.blogger.com/comment.g?blogID=4399891563345732918&amp;postID=7393238429251467207&amp;isPopup=true' title='1 Comments'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4399891563345732918/posts/default/7393238429251467207'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4399891563345732918/posts/default/7393238429251467207'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://shyamsunderaggarwal.blogspot.com/2009/11/blog-post.html' title='मरुस्थल के वासी'/><author><name>ਸ਼ਿਆਮ ਸੁੰਦਰ ਅਗਰਵਾਲ</name><uri>http://www.blogger.com/profile/16740392528197782110</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='32' height='32' src='http://4.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/Sjd_wJN-9ZI/AAAAAAAAAMM/PZPhMATzbY8/S220/%E0%A8%B6%E0%A8%BF%E0%A8%86%E0%A8%AE+%E0%A8%B8%E0%A9%81%E0%A9%B0%E0%A8%A6%E0%A8%B0+%E0%A8%85%E0%A8%97%E0%A8%B0%E0%A8%B5%E0%A8%BE%E0%A8%B2.jpg'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://4.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/SwgTyeC00lI/AAAAAAAAATQ/aK5yjEWN5PQ/s72-c/sb10063249i-001%5B1%5D.jpg' height='72' width='72'/><thr:total>1</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-4399891563345732918.post-7131764188304959470</id><published>2009-09-27T22:06:00.002+05:30</published><updated>2009-09-27T22:20:45.365+05:30</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='ਮਿੰਨੀ ਕਹਾਣੀਆਂ'/><title type='text'>ਜ਼ਰੂਰੀ ਸ਼ਰਤ</title><content type='html'>&lt;a onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}" href="http://3.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/Sr-XxhhbS0I/AAAAAAAAASQ/Q53mnQGTBu0/s1600-h/IMG_4807-Edit.jpg%7BRev%2B2007%3B08%3B03%2B13%3B59%3B13%2BAM%7D%5B1%5D.jpg"&gt;&lt;img style="margin: 0pt 10px 10px 0pt; float: left; cursor: pointer; width: 85px; height: 128px;" src="http://3.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/Sr-XxhhbS0I/AAAAAAAAASQ/Q53mnQGTBu0/s200/IMG_4807-Edit.jpg%7BRev%2B2007%3B08%3B03%2B13%3B59%3B13%2BAM%7D%5B1%5D.jpg" alt="" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5386190556426357570" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;meta equiv="Content-Type" content="text/html; charset=utf-8"&gt;&lt;meta name="ProgId" content="Word.Document"&gt;&lt;meta name="Generator" content="Microsoft Word 11"&gt;&lt;meta name="Originator" content="Microsoft Word 11"&gt;&lt;link rel="File-List" href="file:///C:%5CDOCUME%7E1%5Cdivine%5CLOCALS%7E1%5CTemp%5Cmsohtml1%5C01%5Cclip_filelist.xml"&gt;&lt;!--[if gte mso 9]&gt;&lt;xml&gt;  &lt;w:worddocument&gt;   &lt;w:view&gt;Normal&lt;/w:View&gt;   &lt;w:zoom&gt;0&lt;/w:Zoom&gt;   &lt;w:punctuationkerning/&gt;   &lt;w:validateagainstschemas/&gt;   &lt;w:saveifxmlinvalid&gt;false&lt;/w:SaveIfXMLInvalid&gt;   &lt;w:ignoremixedcontent&gt;false&lt;/w:IgnoreMixedContent&gt;   &lt;w:alwaysshowplaceholdertext&gt;false&lt;/w:AlwaysShowPlaceholderText&gt;   &lt;w:compatibility&gt;    &lt;w:breakwrappedtables/&gt;    &lt;w:snaptogridincell/&gt;    &lt;w:wraptextwithpunct/&gt;    &lt;w:useasianbreakrules/&gt;    &lt;w:dontgrowautofit/&gt;   &lt;/w:Compatibility&gt;   &lt;w:browserlevel&gt;MicrosoftInternetExplorer4&lt;/w:BrowserLevel&gt;  &lt;/w:WordDocument&gt; &lt;/xml&gt;&lt;![endif]--&gt;&lt;!--[if gte mso 9]&gt;&lt;xml&gt;  &lt;w:latentstyles deflockedstate="false" latentstylecount="156"&gt;  &lt;/w:LatentStyles&gt; &lt;/xml&gt;&lt;![endif]--&gt;&lt;style&gt; &lt;!--  /* Font Definitions */  @font-face 	{font-family:"Angsana New"; 	panose-1:2 2 6 3 5 4 5 2 3 4; 	mso-font-charset:0; 	mso-generic-font-family:roman; 	mso-font-pitch:variable; 	mso-font-signature:16777219 0 0 0 65537 0;} @font-face 	{font-family:Raavi; 	panose-1:2 0 5 0 0 0 0 0 0 0; 	mso-font-charset:1; 	mso-generic-font-family:auto; 	mso-font-pitch:variable; 	mso-font-signature:131072 0 0 0 0 0;} @font-face 	{font-family:Tahoma; 	panose-1:2 11 6 4 3 5 4 4 2 4; 	mso-font-charset:0; 	mso-generic-font-family:swiss; 	mso-font-pitch:variable; 	mso-font-signature:1627421319 -2147483648 8 0 66047 0;}  /* Style Definitions */  p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal 	{mso-style-parent:""; 	margin:0in; 	margin-bottom:.0001pt; 	mso-pagination:widow-orphan; 	font-size:12.0pt; 	font-family:"Angsana New"; 	mso-fareast-font-family:"Times New Roman"; 	mso-bidi-font-family:"Angsana New"; 	mso-bidi-language:AR-SA;} @page Section1 	{size:8.5in 11.0in; 	margin:.5in .6in 1.0in 1.3in; 	mso-header-margin:.5in; 	mso-footer-margin:.5in; 	mso-paper-source:0;} div.Section1 	{page:Section1;} --&gt; &lt;/style&gt;&lt;!--[if gte mso 10]&gt; &lt;style&gt;  /* Style Definitions */  table.MsoNormalTable 	{mso-style-name:"Table Normal"; 	mso-tstyle-rowband-size:0; 	mso-tstyle-colband-size:0; 	mso-style-noshow:yes; 	mso-style-parent:""; 	mso-padding-alt:0in 5.4pt 0in 5.4pt; 	mso-para-margin:0in; 	mso-para-margin-bottom:.0001pt; 	mso-pagination:widow-orphan; 	font-size:10.0pt; 	font-family:"Angsana New"; 	mso-ansi-language:#0400; 	mso-fareast-language:#0400; 	mso-bidi-language:#0400;} &lt;/style&gt; &lt;![endif]--&gt;  &lt;p class="MsoNormal" style="line-height: 150%;"&gt;&lt;span style="line-height: 150%;font-family:Raavi;font-size:14;color:blue;"    lang="PA"&gt;&lt;span style=""&gt;&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style="color:black;"&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal" style="text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span style=";font-family:Raavi;color:black;"   lang="PA"&gt;ਦਲਾਲ ਮੰਗਤ ਰਾਮ ਸੋਹਨ ਲਾਲ ਦੀ ਬੇਟੀ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਲਈ ਨਿੱਤ ਨਵੇਂ ਮੁੰਡੇ ਦਾ ਬਿਉਰਾ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦਾ, ਪਰ ਸੋਹਨ ਲਾਲ ਕੋਈ ਨਾ ਕੋਈ ਕਮੀ ਦੱਸ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪਰਵਾਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਨਾਂਹ ਕਰ ਦਿੰਦਾ। ਕੋਈ ਘੱਟ ਪੜ੍ਹਿਆ ਲਿਖਿਆ ਹੁੰਦਾ, ਕਿਸੇ ਦਾ ਕੰਮ ਧੰਦਾ ਠੀਕ ਨਾ ਹੁੰਦਾ ਤੇ ਕਿਸੇ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਹੁੰਦਾ।&lt;/span&gt;&lt;span style="color:black;"&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal" style="text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span style=";font-family:Raavi;color:black;"   lang="PA"&gt;ਇਕ ਦਿਨ ਮੰਗਤ ਰਾਮ ਬੋਲ ਹੀ ਪਿਆ, &lt;/span&gt;&lt;span style=";font-family:Tahoma;color:black;"   lang="PA"&gt;“&lt;/span&gt;&lt;span style=";font-family:Raavi;color:black;"   lang="PA"&gt;ਆਹ ਏਨਾ ਵਧੀਆ ਰਿਸ਼ਤਾ ਐ। ਮੁੰਡਾ ਪੜ੍ਹਿਆ ਲਿਖਿਆ, ਕਮਾਊ, ਕੰਮ ਧੰਦਾ ਵਧੀਆ। ਮਾਂ ਪਿਓ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਘਰ ’ਚ ਇਕ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਈ ਐ, ਯਾਨੀ ਨਿੱਕਾ ਜਿਆ ਪਰਵਾਰ। ਹੋਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੀ ਚਾਹੀਦੈ?&lt;/span&gt;&lt;span style=";font-family:Tahoma;color:black;"   lang="PA"&gt;”&lt;/span&gt;&lt;span style=";font-family:Tahoma;color:black;"  &gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal" style="text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span style=";font-family:Tahoma;color:black;"   lang="PA"&gt;“&lt;/span&gt;&lt;span style=";font-family:Raavi;color:black;"   lang="PA"&gt;ਇਹ ਰਿਸ਼ਤਾ ਸਾਡੀ ਇਕ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸ਼ਰਤ ਪੂਰੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।&lt;/span&gt;&lt;span style=";font-family:Tahoma;color:black;"   lang="PA"&gt;” &lt;/span&gt;&lt;span style=";font-family:Raavi;color:black;"   lang="PA"&gt;ਸੋਹਨ ਲਾਲ ਬੋਲਿਆ।&lt;/span&gt;&lt;span style=";font-family:Tahoma;color:black;"  &gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal" style="text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span style=";font-family:Tahoma;color:black;"   lang="PA"&gt;“&lt;/span&gt;&lt;span style=";font-family:Raavi;color:black;"   lang="PA"&gt;ਕਿਹੜੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸ਼ਰਤ?&lt;/span&gt;&lt;span style=";font-family:Tahoma;color:black;"   lang="PA"&gt;”&lt;/span&gt;&lt;span style=";font-family:Tahoma;color:black;"  &gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal" style="text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span style=";font-family:Tahoma;color:black;"   lang="PA"&gt;“&lt;/span&gt;&lt;span style=";font-family:Raavi;color:black;"   lang="PA"&gt;ਪਰਵਾਰ ’ਚ ਇਕ ਕੁੜੀ ਜ਼ਰੂਰ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਐ। ਏਥੇ ਨਾ ਮੁੰਡੇ ਦੀ ਭੈਣ, ਨਾ ਭੂਆ। ਜੇ ਘਰ ’ਚ ਕੁੜੀ ਈ ਨਾ ਹੋਈ ਤਾਂ ਉਹ ਸਾਡੀ ਕੁੜੀ ਦਾ ਦੁਖ ਦਰਦ ਕੀ ਸਮਝਣਗੇ?&lt;/span&gt;&lt;span style=";font-family:Tahoma;color:black;"   lang="PA"&gt;”&lt;/span&gt;&lt;span style=";font-family:Tahoma;color:black;"  &gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal" style="text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span style=";font-family:Tahoma;color:black;"   lang="PA"&gt;“&lt;/span&gt;&lt;span style=";font-family:Raavi;color:black;"   lang="PA"&gt;ਨਾ ਜੇ ਕਿਸੇ ਘਰ ਕੁੜੀ ਜੰਮੇ ਈ ਨਾ…?&lt;/span&gt;&lt;span style=";font-family:Tahoma;color:black;"   lang="PA"&gt;”&lt;/span&gt;&lt;span style=";font-family:Tahoma;color:black;"  &gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal" style="text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span style=";font-family:Tahoma;color:black;"   lang="PA"&gt;“&lt;/span&gt;&lt;span style=";font-family:Raavi;color:black;"   lang="PA"&gt;ਜੰਮੇ ਈ ਨਾ…! ਦੋਹਾਂ ਭਰਾਵਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ’ਚ ਦਸ ਸਾਲ ਦਾ ਫਰਕ ਐ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਲਾਂ ’ਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੁੜੀਆਂ ਈ ਮਾਰੀਆਂ ਹੋਣੀਐਂ।&lt;/span&gt;&lt;span style=";font-family:Tahoma;color:black;"   lang="PA"&gt;”&lt;/span&gt;&lt;span style=";font-family:Tahoma;color:black;"  &gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal" style="text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span style=";font-family:Raavi;color:black;"   lang="PA"&gt;ਸੋਹਨ ਲਾਲ ਦੀ ਦਲੀਲ ਸੁਣ ਮੰਗਤ ਰਾਮ ਨੂੰ ਮੁੰਡੇ ਦੀ ਤਾਰੀਫ ਵਿਚ ਕਹਿਣ ਲਈ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਸੁੱਝਿਆ। &lt;/span&gt;&lt;span style=";font-family:Tahoma;color:black;"  &gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal" style="text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span style=";font-family:Raavi;color:black;"   lang="PA"&gt;&lt;span style=""&gt;                 &lt;/span&gt;&lt;span style=""&gt;                                 &lt;/span&gt;-0-&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/4399891563345732918-7131764188304959470?l=shyamsunderaggarwal.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://shyamsunderaggarwal.blogspot.com/feeds/7131764188304959470/comments/default' title='Post Comments'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://www.blogger.com/comment.g?blogID=4399891563345732918&amp;postID=7131764188304959470&amp;isPopup=true' title='2 Comments'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4399891563345732918/posts/default/7131764188304959470'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4399891563345732918/posts/default/7131764188304959470'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://shyamsunderaggarwal.blogspot.com/2009/09/blog-post_27.html' title='ਜ਼ਰੂਰੀ ਸ਼ਰਤ'/><author><name>ਸ਼ਿਆਮ ਸੁੰਦਰ ਅਗਰਵਾਲ</name><uri>http://www.blogger.com/profile/16740392528197782110</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='32' height='32' src='http://4.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/Sjd_wJN-9ZI/AAAAAAAAAMM/PZPhMATzbY8/S220/%E0%A8%B6%E0%A8%BF%E0%A8%86%E0%A8%AE+%E0%A8%B8%E0%A9%81%E0%A9%B0%E0%A8%A6%E0%A8%B0+%E0%A8%85%E0%A8%97%E0%A8%B0%E0%A8%B5%E0%A8%BE%E0%A8%B2.jpg'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://3.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/Sr-XxhhbS0I/AAAAAAAAASQ/Q53mnQGTBu0/s72-c/IMG_4807-Edit.jpg%7BRev%2B2007%3B08%3B03%2B13%3B59%3B13%2BAM%7D%5B1%5D.jpg' height='72' width='72'/><thr:total>2</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-4399891563345732918.post-981002578217049284</id><published>2009-09-18T05:40:00.001+05:30</published><updated>2009-09-18T05:44:57.705+05:30</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='लघुकथाएँ'/><title type='text'>मकान</title><content type='html'>&lt;a onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}" href="http://2.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/SrLQx7GO7QI/AAAAAAAAARY/Kj8fTw86d1Q/s1600-h/077%5B1%5D.JPG"&gt;&lt;img style="margin: 0pt 10px 10px 0pt; float: left; cursor: pointer; width: 128px; height: 96px;" src="http://2.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/SrLQx7GO7QI/AAAAAAAAARY/Kj8fTw86d1Q/s320/077%5B1%5D.JPG" alt="" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5382594060757167362" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;meta equiv="Content-Type" content="text/html; charset=utf-8"&gt;&lt;meta name="ProgId" content="Word.Document"&gt;&lt;meta name="Generator" content="Microsoft Word 11"&gt;&lt;meta name="Originator" content="Microsoft Word 11"&gt;&lt;link rel="File-List" href="file:///C:%5CDOCUME%7E1%5Cdivine%5CLOCALS%7E1%5CTemp%5Cmsohtml1%5C01%5Cclip_filelist.xml"&gt;&lt;!--[if gte mso 9]&gt;&lt;xml&gt;  &lt;w:worddocument&gt;   &lt;w:view&gt;Normal&lt;/w:View&gt;   &lt;w:zoom&gt;0&lt;/w:Zoom&gt;   &lt;w:punctuationkerning/&gt;   &lt;w:validateagainstschemas/&gt;   &lt;w:saveifxmlinvalid&gt;false&lt;/w:SaveIfXMLInvalid&gt;   &lt;w:ignoremixedcontent&gt;false&lt;/w:IgnoreMixedContent&gt;   &lt;w:alwaysshowplaceholdertext&gt;false&lt;/w:AlwaysShowPlaceholderText&gt;   &lt;w:compatibility&gt;    &lt;w:breakwrappedtables/&gt;    &lt;w:snaptogridincell/&gt;    &lt;w:wraptextwithpunct/&gt;    &lt;w:useasianbreakrules/&gt;    &lt;w:dontgrowautofit/&gt;   &lt;/w:Compatibility&gt;   &lt;w:browserlevel&gt;MicrosoftInternetExplorer4&lt;/w:BrowserLevel&gt;  &lt;/w:WordDocument&gt; &lt;/xml&gt;&lt;![endif]--&gt;&lt;!--[if gte mso 9]&gt;&lt;xml&gt;  &lt;w:latentstyles deflockedstate="false" latentstylecount="156"&gt;  &lt;/w:LatentStyles&gt; &lt;/xml&gt;&lt;![endif]--&gt;&lt;style&gt; &lt;!--  /* Font Definitions */  @font-face 	{font-family:"Angsana New"; 	panose-1:2 2 6 3 5 4 5 2 3 4; 	mso-font-charset:0; 	mso-generic-font-family:roman; 	mso-font-pitch:variable; 	mso-font-signature:16777219 0 0 0 65537 0;} @font-face 	{font-family:Mangal; 	panose-1:0 0 4 0 0 0 0 0 0 0; 	mso-font-charset:1; 	mso-generic-font-family:auto; 	mso-font-pitch:variable; 	mso-font-signature:32768 0 0 0 0 0;} @font-face 	{font-family:Tahoma; 	panose-1:2 11 6 4 3 5 4 4 2 4; 	mso-font-charset:0; 	mso-generic-font-family:swiss; 	mso-font-pitch:variable; 	mso-font-signature:1627421319 -2147483648 8 0 66047 0;}  /* Style Definitions */  p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal 	{mso-style-parent:""; 	margin:0in; 	margin-bottom:.0001pt; 	mso-pagination:widow-orphan; 	font-size:12.0pt; 	font-family:"Angsana New"; 	mso-fareast-font-family:"Times New Roman"; 	mso-bidi-font-family:"Angsana New"; 	mso-bidi-language:AR-SA;} @page Section1 	{size:8.5in 11.0in; 	margin:.25in .6in 1.0in 1.0in; 	mso-header-margin:.5in; 	mso-footer-margin:.5in; 	mso-paper-source:0;} div.Section1 	{page:Section1;} --&gt; &lt;/style&gt;&lt;!--[if gte mso 10]&gt; &lt;style&gt;  /* Style Definitions */  table.MsoNormalTable 	{mso-style-name:"Table Normal"; 	mso-tstyle-rowband-size:0; 	mso-tstyle-colband-size:0; 	mso-style-noshow:yes; 	mso-style-parent:""; 	mso-padding-alt:0in 5.4pt 0in 5.4pt; 	mso-para-margin:0in; 	mso-para-margin-bottom:.0001pt; 	mso-pagination:widow-orphan; 	font-size:10.0pt; 	font-family:"Angsana New"; 	mso-ansi-language:#0400; 	mso-fareast-language:#0400; 	mso-bidi-language:#0400;} &lt;/style&gt; &lt;![endif]--&gt;  &lt;p class="MsoNormal" style="margin-right: 0.9in; text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span  lang="HI" style="font-family:Mangal;"&gt;&lt;span style=""&gt;                           &lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style=";font-size:14;color:blue;"  &gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal" style="margin-right: 0.9in; text-indent: 0.5in; line-height: 150%;"&gt;&lt;span style="line-height: 150%;font-family:Mangal;font-size:14;color:blue;"    lang="HI"&gt;&lt;span style=""&gt;                  &lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style=""&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal" style="margin-right: 0.9in; text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span  lang="HI" style="font-family:Mangal;"&gt;मकान को देखकर किराएदार बहुत खुश हो रहा था। उसने कभी सोचा भी न था कि शहर में इतना बढ़िया मकान किराए के लिए खाली मिल जाएगा। सब कुछ बढ़िया था–बेडरूम, ड्राइँगरूम, किचन। कहीं भी कोई कमी नहीं थी।&lt;/span&gt;&lt;span style=""&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal" style="margin-right: 0.9in; text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span  lang="HI" style="font-family:Tahoma;"&gt;“&lt;/span&gt;&lt;span  lang="HI" style="font-family:Mangal;"&gt;छत तो पक्की होगी?&lt;/span&gt;&lt;span  lang="HI" style="font-family:Tahoma;"&gt;” &lt;/span&gt;&lt;span  lang="HI" style="font-family:Mangal;"&gt;उसने मकान-मालिक से प्रश्न किया।&lt;/span&gt;&lt;span style="font-family:Tahoma;"&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal" style="margin-right: 0.9in; text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span  lang="HI" style="font-family:Tahoma;"&gt;“&lt;/span&gt;&lt;span  lang="HI" style="font-family:Mangal;"&gt;हाँ जी, बिलकुल पक्की! ऊपर पानी की टंकी भी है। आप जाकर देख आओ।&lt;/span&gt;&lt;span  lang="HI" style="font-family:Tahoma;"&gt;”&lt;/span&gt;&lt;span style="font-family:Tahoma;"&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal" style="margin-right: 0.9in; text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span  lang="HI" style="font-family:Mangal;"&gt;किराएदार सीढ़ियाँ चढ़कर छत पर गया और कुछ देर बाद वापस आ गया। अब वह निराश था।&lt;/span&gt;&lt;span style="font-family:Tahoma;"&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal" style="margin-right: 0.9in; text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span  lang="HI" style="font-family:Tahoma;"&gt;“&lt;/span&gt;&lt;span  lang="HI" style="font-family:Mangal;"&gt;अच्छा जी, आपको तकलीफ दी। मकान तो बहुत बढ़िया है, पर मैं यहाँ नहीं रह सकता।&lt;/span&gt;&lt;span  lang="HI" style="font-family:Tahoma;"&gt;”&lt;/span&gt;&lt;span style="font-family:Tahoma;"&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal" style="margin-right: 0.9in; text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span  lang="HI" style="font-family:Mangal;"&gt;मकान-मालिक ने कहा, &lt;/span&gt;&lt;span  lang="HI" style="font-family:Tahoma;"&gt;“&lt;/span&gt;&lt;span  lang="HI" style="font-family:Mangal;"&gt;आपको कोई वहम तो नहीं हो गया? मकान में भूत नहीं है और न ही कोई पुलिस-चौकी इसके आसपास है।&lt;/span&gt;&lt;span  lang="HI" style="font-family:Tahoma;"&gt;”&lt;/span&gt;&lt;span  lang="HI" style="font-family:Mangal;"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span style="font-family:Tahoma;"&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal" style="margin-right: 0.9in; text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span  lang="HI" style="font-family:Mangal;"&gt;किराएदार ने जब पीछे पलटकर नहीं देखा तो मकान-मालिक ने आगे बढ़कर उसका हाथ पकड़ लिया, &lt;/span&gt;&lt;span  lang="HI" style="font-family:Tahoma;"&gt;“&lt;/span&gt;&lt;span  lang="HI" style="font-family:Mangal;"&gt;मकान तो चाहे आप किराए पर न लो, लेकिन यह तो बता दो कि इसमें कमी क्या है? लोग तो कहते हैं कि शहर में मकानों का अकाल-सा पड़ गया है, पर यहाँ इतना बढ़िया मकान खाली पड़ा है।&lt;/span&gt;&lt;span  lang="HI" style="font-family:Tahoma;"&gt;”&lt;/span&gt;&lt;span style="font-family:Tahoma;"&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal" style="margin-right: 0.9in; text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span  lang="HI" style="font-family:Mangal;"&gt;मकान-मालिक पूरे का पूरा प्रश्नचिन्ह बनकर किराएदार के सामने खड़ा था।&lt;/span&gt;&lt;span style="font-family:Tahoma;"&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal" style="margin-right: 0.9in; text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span  lang="HI" style="font-family:Mangal;"&gt;किराएदार ने मकान-मालिक से अपना हाथ छुड़ाते हुए कहा, &lt;/span&gt;&lt;span  lang="HI" style="font-family:Tahoma;"&gt;“&lt;/span&gt;&lt;span  lang="HI" style="font-family:Mangal;"&gt;आपको पता नहीं है कि आपका मकान घर के योग्य नहीं है। इसके एक तरफ गुरुद्वारा है और दूसरी तरफ मंदिर।&lt;/span&gt;&lt;span  lang="HI" style="font-family:Tahoma;"&gt;”&lt;/span&gt;&lt;span style="font-family:Tahoma;"&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal" style="margin-right: 0.9in; text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span  lang="HI" style="font-family:Mangal;"&gt;&lt;span style=""&gt;                              &lt;/span&gt;-0-&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/4399891563345732918-981002578217049284?l=shyamsunderaggarwal.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://shyamsunderaggarwal.blogspot.com/feeds/981002578217049284/comments/default' title='Post Comments'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://www.blogger.com/comment.g?blogID=4399891563345732918&amp;postID=981002578217049284&amp;isPopup=true' title='3 Comments'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4399891563345732918/posts/default/981002578217049284'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4399891563345732918/posts/default/981002578217049284'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://shyamsunderaggarwal.blogspot.com/2009/09/blog-post.html' title='मकान'/><author><name>ਸ਼ਿਆਮ ਸੁੰਦਰ ਅਗਰਵਾਲ</name><uri>http://www.blogger.com/profile/16740392528197782110</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='32' height='32' src='http://4.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/Sjd_wJN-9ZI/AAAAAAAAAMM/PZPhMATzbY8/S220/%E0%A8%B6%E0%A8%BF%E0%A8%86%E0%A8%AE+%E0%A8%B8%E0%A9%81%E0%A9%B0%E0%A8%A6%E0%A8%B0+%E0%A8%85%E0%A8%97%E0%A8%B0%E0%A8%B5%E0%A8%BE%E0%A8%B2.jpg'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://2.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/SrLQx7GO7QI/AAAAAAAAARY/Kj8fTw86d1Q/s72-c/077%5B1%5D.JPG' height='72' width='72'/><thr:total>3</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-4399891563345732918.post-6810969335345836495</id><published>2009-08-18T22:06:00.003+05:30</published><updated>2010-06-13T07:26:46.596+05:30</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='कविताएँ'/><title type='text'>रिश्ते</title><content type='html'>&lt;div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"&gt;&lt;a href="http://1.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/TBQ6vlDY_YI/AAAAAAAAAo0/V4SU5nbQI6E/s1600/%E0%A4%AB%E0%A5%82%E0%A4%B2-131.jpg" imageanchor="1" style="clear: left; float: left; margin-bottom: 1em; margin-right: 1em;"&gt;&lt;img border="0" src="http://1.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/TBQ6vlDY_YI/AAAAAAAAAo0/V4SU5nbQI6E/s320/%E0%A4%AB%E0%A5%82%E0%A4%B2-131.jpg" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;a href="http://2.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/SorZsop_7rI/AAAAAAAAAP8/MVoXc9FkG_U/s1600-h/%E0%A4%AB%E0%A5%82%E0%A4%B2-130.jpg" onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}"&gt;&lt;img alt="" border="0" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5371344866443783858" src="http://2.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/SorZsop_7rI/AAAAAAAAAP8/MVoXc9FkG_U/s400/%E0%A4%AB%E0%A5%82%E0%A4%B2-130.jpg" style="cursor: pointer; float: left; height: 144px; margin: 0pt 10px 10px 0pt; width: 144px;" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style="color: #000099; font-size: 130%;"&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;विश्वास का मौसम&lt;br /&gt;ज़रूरत की धरती&lt;br /&gt;’गर मिलें तो&lt;br /&gt;उग ही जाते हैं रिश्ते।&lt;br /&gt;लंबा हो मौसम&lt;br /&gt;हो ज़रख़ेज़ धरती&lt;br /&gt;तो बढ़ते हैं, फलते हैं&lt;br /&gt;खिलखिलाते हैं रिश्ते।&lt;br /&gt;बदले जो मौसम&lt;br /&gt;बदले जो माटी&lt;br /&gt;तो पौधों की भाँति&lt;br /&gt;मर जाते हैं रिश्ते।&lt;br /&gt;-0-&lt;/span&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/4399891563345732918-6810969335345836495?l=shyamsunderaggarwal.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://shyamsunderaggarwal.blogspot.com/feeds/6810969335345836495/comments/default' title='Post Comments'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://www.blogger.com/comment.g?blogID=4399891563345732918&amp;postID=6810969335345836495&amp;isPopup=true' title='4 Comments'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4399891563345732918/posts/default/6810969335345836495'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4399891563345732918/posts/default/6810969335345836495'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://shyamsunderaggarwal.blogspot.com/2009/08/blog-post_18.html' title='रिश्ते'/><author><name>ਸ਼ਿਆਮ ਸੁੰਦਰ ਅਗਰਵਾਲ</name><uri>http://www.blogger.com/profile/16740392528197782110</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='32' height='32' src='http://4.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/Sjd_wJN-9ZI/AAAAAAAAAMM/PZPhMATzbY8/S220/%E0%A8%B6%E0%A8%BF%E0%A8%86%E0%A8%AE+%E0%A8%B8%E0%A9%81%E0%A9%B0%E0%A8%A6%E0%A8%B0+%E0%A8%85%E0%A8%97%E0%A8%B0%E0%A8%B5%E0%A8%BE%E0%A8%B2.jpg'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://1.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/TBQ6vlDY_YI/AAAAAAAAAo0/V4SU5nbQI6E/s72-c/%E0%A4%AB%E0%A5%82%E0%A4%B2-131.jpg' height='72' width='72'/><thr:total>4</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-4399891563345732918.post-3247368475597607948</id><published>2009-08-05T21:22:00.001+05:30</published><updated>2009-08-05T21:25:18.577+05:30</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='लघुकथाएँ'/><title type='text'>उत्सव</title><content type='html'>&lt;a onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}" href="http://3.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/SnmrQaR6m4I/AAAAAAAAAO8/b8N_FKssQ8o/s1600-h/rural-people-SC186034%5B1%5D.jpg"&gt;&lt;img style="float:left; margin:0 10px 10px 0;cursor:pointer; cursor:hand;width: 170px; height: 113px;" src="http://3.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/SnmrQaR6m4I/AAAAAAAAAO8/b8N_FKssQ8o/s400/rural-people-SC186034%5B1%5D.jpg" border="0" alt=""id="BLOGGER_PHOTO_ID_5366508729409379202" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;                      &lt;br /&gt;सेना और प्रशासन की दो दिनों की जद्दोजेहद अंतत: सफल हुई। साठ फुट गहरे बोरवैल में फंसे नंगे बालक प्रिंस को सही सलामत बाहर निकाल लिया गया। वहाँ विराजमान राज्य के मुख्यमंत्री एवं जिला प्रशासन ने सुख की साँस ली। बच्चे के माँ-बाप व लोग खुश थे।&lt;br /&gt;दीन-दुनिया से बेखबर इलैक्ट्रानिक मीडिया दो दिन से निरंतर इस घटना का सीधा प्रसारण कर रहा था। मुख्यमंत्री के जाते ही सारा मजमा खिंडने लगा। कुछ ही देर में उत्सव वाला माहौल मातमी-सा हो गया। टी.वी. संवाददाताओं के जोशीले चेहरे अब मुरझाए हुए लग रहे थे। अपना साजोसामान समेट कर जाने की तैयारी कर रहे एक संवाददाता के पास समीप के गाँव का एक युवक आया और बोला, “हमारे गाँव में भी ऐसा ही…”&lt;br /&gt;युवक की बात पूरी होने से पहले ही संवाददाता का मुरझाया चेहरा खिल उठा, “क्या तुम्हारे गाँव में भी बच्चा बोरवैल में गिर गया?”&lt;br /&gt;“नहीं।”&lt;br /&gt;युवक के उत्तर से संवाददाता का चेहरा फिर से बुझ गया, “तो फिर क्या?”&lt;br /&gt;“हमारे गाँव में भी ऐसा ही एक गहरा गड्ढा नंगा पड़ा है,” युवक ने बताया।&lt;br /&gt;“तो फिर मैं क्या करूँ?” झुँझलाया संवाददाता बोला।&lt;br /&gt;“आप महकमे पर जोर डालेंगे तो वे गड्ढा बंद कर देंगे। नहीं तो उसमें कभी&lt;br /&gt;भी कोई बच्चा गिर सकता है।”&lt;br /&gt;संवाददाता के चेहरे पर फिर थोड़ी रौनक दिखाई दी। उसने इधर-उधर देखा और अपने नाम-पते वाला कार्ड युवक को देते हुए धीरे से कहा, “ध्यान रखना, जैसे ही कोई बच्चा उस बोरवैल में गिरे मुझे इस नंबर पर फोन कर देना। किसी और को मत बताना। मैं तुम्हें इनाम दिलवा दूँगा।”&lt;br /&gt;                             -0-&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/4399891563345732918-3247368475597607948?l=shyamsunderaggarwal.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://shyamsunderaggarwal.blogspot.com/feeds/3247368475597607948/comments/default' title='Post Comments'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://www.blogger.com/comment.g?blogID=4399891563345732918&amp;postID=3247368475597607948&amp;isPopup=true' title='7 Comments'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4399891563345732918/posts/default/3247368475597607948'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4399891563345732918/posts/default/3247368475597607948'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://shyamsunderaggarwal.blogspot.com/2009/08/blog-post.html' title='उत्सव'/><author><name>ਸ਼ਿਆਮ ਸੁੰਦਰ ਅਗਰਵਾਲ</name><uri>http://www.blogger.com/profile/16740392528197782110</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='32' height='32' src='http://4.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/Sjd_wJN-9ZI/AAAAAAAAAMM/PZPhMATzbY8/S220/%E0%A8%B6%E0%A8%BF%E0%A8%86%E0%A8%AE+%E0%A8%B8%E0%A9%81%E0%A9%B0%E0%A8%A6%E0%A8%B0+%E0%A8%85%E0%A8%97%E0%A8%B0%E0%A8%B5%E0%A8%BE%E0%A8%B2.jpg'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://3.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/SnmrQaR6m4I/AAAAAAAAAO8/b8N_FKssQ8o/s72-c/rural-people-SC186034%5B1%5D.jpg' height='72' width='72'/><thr:total>7</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-4399891563345732918.post-2029615464772983961</id><published>2009-07-21T19:22:00.001+05:30</published><updated>2009-07-21T19:25:06.151+05:30</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='ਮਿੰਨੀ ਕਹਾਣੀਆਂ'/><title type='text'>ਜੋਧਾ</title><content type='html'>&lt;a href="http://3.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/SmXIo-N0UfI/AAAAAAAAAOw/aqvtHCnPfGQ/s1600-h/%E0%A4%B2%E0%A5%8B%E0%A4%97-80%5B1%5D.JPG"&gt;&lt;img style="float:left; margin:0 10px 10px 0;cursor:pointer; cursor:hand;width: 96px; height: 128px;" src="http://3.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/SmXIo-N0UfI/AAAAAAAAAOw/aqvtHCnPfGQ/s400/%E0%A4%B2%E0%A5%8B%E0%A4%97-80%5B1%5D.JPG" border="0" alt=""id="BLOGGER_PHOTO_ID_5360911537675719154" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;                               &lt;br /&gt;ਜਿਸ ਦਾ ਡਰ ਸੀ, ਉਹੀ ਹੋਇਆ। ਕਾਲੇ ਕੋਟ ਵਾਲਾ ਟਿਕਟਚੈੱਕਰ ਜਮਦੂਤ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਸੀ। ਮੇਰਾ ਟਿਕਟ ਵੇਖਦਿਆਂ ਹੀ ਉਹ ਬੋਲਿਆ, “ਇਹ ਤਾਂ ਆਰਡਨਰੀ ਕਲਾਸ ਦਾ ਹੈ। ਸਲੀਪਰ ਕਲਾਸ ’ਚ ਕਿਉਂ ਬੈਠੇ ਹੋ?”&lt;br /&gt;“ਆਰਡਨਰੀ ਕਲਾਸ ਦੇ ਤਾਂ ਦੋ ਹੀ ਡੱਬੇ ਹਨ। ਦੋਨੋਂ ਨੱਕੋ-ਨੱਕ ਭਰੇ ਹਨ। ਉੱਥੇ ਤਾਂ ਖੜੇ ਹੋਣ ਨੂੰ ਵੀ ਜਗ੍ਹਾ ਨਹੀਂ। ਸਲੀਪਰ ਕਲਾਸ ’ਚ ਜਗ੍ਹਾ ਸੀ। ਉਂਜ ਵੀ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਇਸ ’ਚ ਰਿਜਰਵੇਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।” ਮੈਂ ਸਪਸ਼ਟੀਕਰਨ ਦਿੱਤਾ।&lt;br /&gt;“ਇਹ ਕੋਈ ਬਹਾਨਾ ਨਹੀਂ। ਸਲੀਪਰ ਕਲਾਸ ਦਾ ਕਿਰਾਇਆ ਤੇ ਜੁਰਮਾਨਾ ਮਿਲਾ ਕੇ ਇਕ ਸੌ ਦਸ ਰੁਪਏ ਹੋਏ, ਛੇਤੀ ਕੱਢੋ।” ਟਿਕਟ ਚੈੱਕਰ ਕਾਹਲਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਸੀ। &lt;br /&gt;“ਸਾਰਿਆਂ ਕੋਲ ਹੀ ਆਰਡਨਰੀ ਕਲਾਸ ਦਾ ਟਿਕਟ ਹੈ…”&lt;br /&gt;“ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਕਰੋ।” ਚੈੱਕਰ ਕੁਝ ਸੁਣਨ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਮਜਬੂਰੀਵਸ ਮੈਂ ਜੇਬਾਂ ਫਰੋਲਣ ਲੱਗਾ। ਪੈਸੇ ਮਿਲਣ ਵਿਚ ਦੇਰੀ ਹੁੰਦੀ ਵੇਖ ਉਹ ਸਾਹਮਣੇ ਬੈਠੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਦੀ ਟਿਕਟ ਵੇਖਣ ਲੱਗਾ। &lt;br /&gt;“ਤੁਹਾਡਾ ਵੀ ਆਰਡਨਰੀ ਟਿਕਟ ਐ। ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਕੱਢੋ ਇਕ ਸੌ ਦਸ ਰੁਪਏ।”&lt;br /&gt;“ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਕੋਈ ਪੈਸਾ ਨਹੀਂ ਦੇਣ ਲਈ।” ਬਜ਼ੁਰਗ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਦਮ ਸੀ।&lt;br /&gt;“ਜੁਰਮਾਨਾ ਨਹੀਂ ਭਰੋਗੇ ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜੇਲ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।” ਚੈੱਕਰ ਨੇ ਪਿੱਛੇ ਆ ਖੜੇ ਹੋਏ ਸਿਪਾਹੀ ਨੂੰ ਵੇਖਦਿਆਂ ਡਰਾਵਾ ਦਿੱਤਾ।&lt;br /&gt;“ਕਿਸ ਜੁਰਮ ਲਈ?”&lt;br /&gt;“ਆਰਡਨਰੀ ਕਲਾਸ ਦੇ ਟਿਕਟ ’ਤੇ ਸਲੀਪਰ ਕਲਾਸ ’ਚ ਸਫਰ ਕਰਨ ਲਈ।”&lt;br /&gt;“ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਆਰਡਨਰੀ ਡੱਬੇ ’ਚ ਸੀਟ ਦਿਵਾ ਦਿਓ।”&lt;br /&gt;“ਇਹ ਮੇਰੀ ਜਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ।”&lt;br /&gt;“ਰੇਲਵੇ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਟਿਕਟ ਕਿਸ ਲਈ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਹੈ?”&lt;br /&gt;“ਇਹ ਟਿਕਟ ਕੇਵਲ ਇਸ ਗੱਡੀ ਦੀ ਆਰਡਨਰੀ ਕਲਾਸ ’ਚ ਸਫਰ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਸੀਟ ਦਾ ਮਿਲਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ।” ਚੈੱਕਰ ਨੇ ਇਕ ਇਕ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ।&lt;br /&gt;“ਕੀ ਮੈਂ ਗੱਡੀ ਦੀ ਛੱਤ ’ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਸਫਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?” ਬਜ਼ੁਰਗ ਨੇ ਸਵਾਲ ਕੀਤਾ।&lt;br /&gt;“ਛੱਤ ’ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਸਫਰ ਕਰਨਾ ਤਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਡਾ ਜੁਰਮ ਹੈ।”&lt;br /&gt;“ਕੀ ਮੈਂ ਦਰਵਾਜੇ ਨਾਲ ਲਮਕ ਕੇ ਸਫਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?”&lt;br /&gt;“ਨਹੀਂ, ਰੇਲਵੇ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ।”&lt;br /&gt;ਬਜ਼ੁਰਗ ਹੌਲੇ ਜਿਹੇ ਖੜਾ ਹੋਇਆ ਤੇ ਉਸਨੇ ਟਿਕਟ ਚੈੱਕਰ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, “ਮੈਨੂੰ ਗੱਡੀ ’ਚ ਉਸ ਥਾਂ ’ਤੇ ਛੱਡ ਆਓ, ਜਿੱਥੇ ਮੈਂ ਇਸ ਟਿਕਟ ਤੇ ਸਫਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੋਵਾਂ।”&lt;br /&gt;ਟਿਕਟ ਚੈੱਕਰ ਨੂੰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਸੁਝ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਜ਼ੁਰਗ ਤੋਂ ਆਪਣਾ ਹੱਥ ਛੁਡਾਇਆ ਤੇ ਵਾਪਸ ਮੁੜ ਗਿਆ। ਇਕ ਸੌ ਦਸ ਰੁਪਏ ਦੇ ਨੋਟ ਮੇਰੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਫੜੇ ਰਹਿ ਗਏ।&lt;br /&gt;                                               -0-&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/4399891563345732918-2029615464772983961?l=shyamsunderaggarwal.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://shyamsunderaggarwal.blogspot.com/feeds/2029615464772983961/comments/default' title='Post Comments'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://www.blogger.com/comment.g?blogID=4399891563345732918&amp;postID=2029615464772983961&amp;isPopup=true' title='0 Comments'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4399891563345732918/posts/default/2029615464772983961'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4399891563345732918/posts/default/2029615464772983961'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://shyamsunderaggarwal.blogspot.com/2009/07/blog-post_21.html' title='ਜੋਧਾ'/><author><name>ਸ਼ਿਆਮ ਸੁੰਦਰ ਅਗਰਵਾਲ</name><uri>http://www.blogger.com/profile/16740392528197782110</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='32' height='32' src='http://4.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/Sjd_wJN-9ZI/AAAAAAAAAMM/PZPhMATzbY8/S220/%E0%A8%B6%E0%A8%BF%E0%A8%86%E0%A8%AE+%E0%A8%B8%E0%A9%81%E0%A9%B0%E0%A8%A6%E0%A8%B0+%E0%A8%85%E0%A8%97%E0%A8%B0%E0%A8%B5%E0%A8%BE%E0%A8%B2.jpg'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://3.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/SmXIo-N0UfI/AAAAAAAAAOw/aqvtHCnPfGQ/s72-c/%E0%A4%B2%E0%A5%8B%E0%A4%97-80%5B1%5D.JPG' height='72' width='72'/><thr:total>0</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-4399891563345732918.post-109517248619604882</id><published>2009-07-05T05:40:00.005+05:30</published><updated>2009-07-09T19:42:33.435+05:30</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='कविताएँ'/><title type='text'>आम आदमी</title><content type='html'>&lt;a onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}" href="http://1.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/Sk_wUVl6zkI/AAAAAAAAAN8/uJeh0Gq99q8/s1600-h/82151019%5B1%5D.jpg"&gt;&lt;img style="margin: 0pt 10px 10px 0pt; float: left; cursor: pointer; width: 170px; height: 114px;" src="http://1.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/Sk_wUVl6zkI/AAAAAAAAAN8/uJeh0Gq99q8/s400/82151019%5B1%5D.jpg" alt="" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5354762714151046722" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;meta equiv="Content-Type" content="text/html; charset=utf-8"&gt;&lt;meta name="ProgId" content="Word.Document"&gt;&lt;meta name="Generator" content="Microsoft Word 11"&gt;&lt;meta name="Originator" content="Microsoft Word 11"&gt;&lt;link rel="File-List" href="file:///C:%5CDOCUME%7E1%5Cdivine%5CLOCALS%7E1%5CTemp%5Cmsohtml1%5C01%5Cclip_filelist.xml"&gt;&lt;!--[if gte mso 9]&gt;&lt;xml&gt;  &lt;w:worddocument&gt;   &lt;w:view&gt;Normal&lt;/w:View&gt;   &lt;w:zoom&gt;0&lt;/w:Zoom&gt;   &lt;w:punctuationkerning/&gt;   &lt;w:validateagainstschemas/&gt;   &lt;w:saveifxmlinvalid&gt;false&lt;/w:SaveIfXMLInvalid&gt;   &lt;w:ignoremixedcontent&gt;false&lt;/w:IgnoreMixedContent&gt;   &lt;w:alwaysshowplaceholdertext&gt;false&lt;/w:AlwaysShowPlaceholderText&gt;   &lt;w:compatibility&gt;    &lt;w:breakwrappedtables/&gt;    &lt;w:snaptogridincell/&gt;    &lt;w:wraptextwithpunct/&gt;    &lt;w:useasianbreakrules/&gt;    &lt;w:dontgrowautofit/&gt;   &lt;/w:Compatibility&gt;   &lt;w:browserlevel&gt;MicrosoftInternetExplorer4&lt;/w:BrowserLevel&gt;  &lt;/w:WordDocument&gt; &lt;/xml&gt;&lt;![endif]--&gt;&lt;!--[if gte mso 9]&gt;&lt;xml&gt;  &lt;w:latentstyles deflockedstate="false" latentstylecount="156"&gt;  &lt;/w:LatentStyles&gt; &lt;/xml&gt;&lt;![endif]--&gt;&lt;style&gt; &lt;!--  /* Font Definitions */  @font-face 	{font-family:"Angsana New"; 	panose-1:2 2 6 3 5 4 5 2 3 4; 	mso-font-charset:0; 	mso-generic-font-family:roman; 	mso-font-pitch:variable; 	mso-font-signature:16777219 0 0 0 65537 0;} @font-face 	{font-family:Mangal; 	panose-1:0 0 4 0 0 0 0 0 0 0; 	mso-font-charset:1; 	mso-generic-font-family:auto; 	mso-font-pitch:variable; 	mso-font-signature:32768 0 0 0 0 0;}  /* Style Definitions */  p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal 	{mso-style-parent:""; 	margin:0in; 	margin-bottom:.0001pt; 	mso-pagination:widow-orphan; 	font-size:12.0pt; 	font-family:"Angsana New"; 	mso-fareast-font-family:"Times New Roman"; 	mso-bidi-font-family:"Angsana New"; 	mso-bidi-language:AR-SA;} @page Section1 	{size:8.5in 11.0in; 	margin:.5in .6in 1.0in 1.3in; 	mso-header-margin:.5in; 	mso-footer-margin:.5in; 	mso-paper-source:0;} div.Section1 	{page:Section1;} --&gt; &lt;/style&gt;&lt;!--[if gte mso 10]&gt; &lt;style&gt;  /* Style Definitions */  table.MsoNormalTable 	{mso-style-name:"Table Normal"; 	mso-tstyle-rowband-size:0; 	mso-tstyle-colband-size:0; 	mso-style-noshow:yes; 	mso-style-parent:""; 	mso-padding-alt:0in 5.4pt 0in 5.4pt; 	mso-para-margin:0in; 	mso-para-margin-bottom:.0001pt; 	mso-pagination:widow-orphan; 	font-size:10.0pt; 	font-family:"Angsana New"; 	mso-ansi-language:#0400; 	mso-fareast-language:#0400; 	mso-bidi-language:#0400;} &lt;/style&gt; &lt;![endif]--&gt;  &lt;p class="MsoNormal"&gt;&lt;span style=";font-family:Mangal;color:black;"   lang="HI"&gt;&lt;span style=""&gt; &lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class="MsoNormal"&gt;&lt;span style=";font-family:Mangal;color:black;"   lang="HI"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class="MsoNormal"&gt;&lt;span style=";font-family:Mangal;color:black;"   lang="HI"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class="MsoNormal"&gt;&lt;span style=";font-family:Mangal;color:black;"   lang="HI"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class="MsoNormal"&gt;&lt;span style=";font-family:Mangal;color:black;"   lang="HI"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class="MsoNormal"&gt;&lt;span style=";font-family:Mangal;font-size:78%;color:black;"    lang="HI"&gt;‘भला करो’&lt;/span&gt;&lt;span style=";font-size:78%;color:black;"  &gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal"&gt;&lt;span style=";font-family:Mangal;font-size:78%;color:black;"    lang="HI"&gt;के दो शब्द ही&lt;/span&gt;&lt;span  lang="HI" style="font-size:78%;"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span style="font-size:78%;"&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal"&gt;&lt;span style=";font-family:Mangal;font-size:78%;"   lang="HI"&gt;अपने धर्म में पाता है&lt;/span&gt;&lt;span style="font-size:78%;"&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal"&gt;&lt;span style=";font-family:Mangal;font-size:78%;"   lang="HI"&gt;जहाँ तक हो सके&lt;/span&gt;&lt;span style="font-size:78%;"&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal"&gt;&lt;span style=";font-family:Mangal;font-size:78%;"   lang="HI"&gt;निभाता है&lt;/span&gt;&lt;span style="font-size:78%;"&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal"&gt;&lt;span style=";font-family:Mangal;font-size:78%;"   lang="HI"&gt;आगे भी वही फैलाता है।&lt;/span&gt;&lt;span style="font-size:78%;"&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal"&gt;&lt;span style=";font-family:Mangal;font-size:78%;"   lang="HI"&gt;प्यार के लिए ही &lt;/span&gt;&lt;span style="font-size:78%;"&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal"&gt;&lt;span style=";font-family:Mangal;font-size:78%;"   lang="HI"&gt;समय  पर्याप्त नहीं मिलता&lt;/span&gt;&lt;span style="font-size:78%;"&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal"&gt;&lt;span style=";font-family:Mangal;font-size:78%;"   lang="HI"&gt;नफ़रत के लिए &lt;/span&gt;&lt;span style="font-size:78%;"&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal"&gt;&lt;span style=";font-family:Mangal;font-size:78%;"   lang="HI"&gt;वक्त कहाँ निकाल पाता है।&lt;/span&gt;&lt;span style="font-size:78%;"&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal"&gt;&lt;span style=";font-family:Mangal;font-size:78%;"   lang="HI"&gt;किसी के दुख का&lt;/span&gt;&lt;span style="font-size:78%;"&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal"&gt;&lt;span style=";font-family:Mangal;font-size:78%;"   lang="HI"&gt;सबब न बने&lt;/span&gt;&lt;span style="font-size:78%;"&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal"&gt;&lt;span style=";font-family:Mangal;font-size:78%;"   lang="HI"&gt;कोई परेशान न हो&lt;/span&gt;&lt;span style="font-size:78%;"&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal"&gt;&lt;span style=";font-family:Mangal;font-size:78%;"   lang="HI"&gt;ठेस न पहुँचे &lt;/span&gt;&lt;span style="font-size:78%;"&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal"&gt;&lt;span style=";font-family:Mangal;font-size:78%;"   lang="HI"&gt;किसी मन को&lt;/span&gt;&lt;span style="font-size:78%;"&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal"&gt;&lt;span style=";font-family:Mangal;font-size:78%;"   lang="HI"&gt;और भावनाएँ&lt;/span&gt;&lt;span style="font-size:78%;"&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal"&gt;&lt;span style=";font-family:Mangal;font-size:78%;"   lang="HI"&gt;आहत न हो&lt;/span&gt;&lt;span style="font-size:78%;"&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal"&gt;&lt;span style=";font-family:Mangal;font-size:78%;"   lang="HI"&gt;यही प्रयास करता है&lt;/span&gt;&lt;span style="font-size:78%;"&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal"&gt;&lt;span style=";font-family:Mangal;font-size:78%;"   lang="HI"&gt;फिर भी &lt;/span&gt;&lt;span style="font-size:78%;"&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal"&gt;&lt;span style=";font-family:Mangal;font-size:78%;"   lang="HI"&gt;पता नहीं क्यों&lt;/span&gt;&lt;span style="font-size:78%;"&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal"&gt;&lt;span style=";font-family:Mangal;font-size:78%;"   lang="HI"&gt;ऐसा हो जाता है&lt;/span&gt;&lt;span style="font-size:78%;"&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal"&gt;&lt;span style=";font-family:Mangal;font-size:78%;"   lang="HI"&gt;कौन&lt;/span&gt;&lt;span style="font-size:78%;"&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal"&gt;&lt;span style=";font-family:Mangal;font-size:78%;"   lang="HI"&gt;गड़बड़ कर जाता है&lt;/span&gt;&lt;span style="font-size:78%;"&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal"&gt;&lt;span style=";font-family:Mangal;font-size:78%;"   lang="HI"&gt;फैसले के क्षण &lt;/span&gt;&lt;span style="font-size:78%;"&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal"&gt;&lt;span style=";font-family:Mangal;font-size:78%;"   lang="HI"&gt;वह&lt;/span&gt;&lt;span style="font-size:78%;"&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal"&gt;&lt;span style=";font-family:Mangal;font-size:78%;"   lang="HI"&gt;सदा स्वयं को ही&lt;/span&gt;&lt;span style="font-size:78%;"&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal"&gt;&lt;span style=";font-family:Mangal;font-size:78%;"   lang="HI"&gt;कटघरे में खड़ा पाता है।&lt;/span&gt;&lt;span style="font-size:78%;"&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal"&gt;&lt;span style=";font-family:Mangal;font-size:78%;"   lang="HI"&gt;&lt;span style=""&gt;    &lt;/span&gt;-0- &lt;/span&gt;&lt;span style=""&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal"&gt;&lt;span style=""&gt;&lt;o:p&gt; &lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal"&gt;&lt;span style=""&gt;                                         &lt;/span&gt;&lt;span style=""&gt;                                           &lt;/span&gt;&lt;span style=""&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/4399891563345732918-109517248619604882?l=shyamsunderaggarwal.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://shyamsunderaggarwal.blogspot.com/feeds/109517248619604882/comments/default' title='Post Comments'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://www.blogger.com/comment.g?blogID=4399891563345732918&amp;postID=109517248619604882&amp;isPopup=true' title='2 Comments'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4399891563345732918/posts/default/109517248619604882'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4399891563345732918/posts/default/109517248619604882'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://shyamsunderaggarwal.blogspot.com/2009/07/blog-post_05.html' title='आम आदमी'/><author><name>ਸ਼ਿਆਮ ਸੁੰਦਰ ਅਗਰਵਾਲ</name><uri>http://www.blogger.com/profile/16740392528197782110</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='32' height='32' src='http://4.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/Sjd_wJN-9ZI/AAAAAAAAAMM/PZPhMATzbY8/S220/%E0%A8%B6%E0%A8%BF%E0%A8%86%E0%A8%AE+%E0%A8%B8%E0%A9%81%E0%A9%B0%E0%A8%A6%E0%A8%B0+%E0%A8%85%E0%A8%97%E0%A8%B0%E0%A8%B5%E0%A8%BE%E0%A8%B2.jpg'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://1.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/Sk_wUVl6zkI/AAAAAAAAAN8/uJeh0Gq99q8/s72-c/82151019%5B1%5D.jpg' height='72' width='72'/><thr:total>2</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-4399891563345732918.post-4653498155521008746</id><published>2009-07-03T12:59:00.003+05:30</published><updated>2009-07-03T13:33:12.692+05:30</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='कविताएँ'/><title type='text'>जीवन-गाथा</title><content type='html'>&lt;a onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}" href="http://2.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/Sk2zyt-cxnI/AAAAAAAAANs/XUQoDzE83vM/s1600-h/85967630%5B1%5D.jpg"&gt;&lt;img style="margin: 0pt 10px 10px 0pt; float: left; cursor: pointer; width: 170px; height: 165px;" src="http://2.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/Sk2zyt-cxnI/AAAAAAAAANs/XUQoDzE83vM/s200/85967630%5B1%5D.jpg" alt="" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5354133215929747058" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;जीवन की पुस्तक&lt;br /&gt;वर्षों से&lt;br /&gt;मेज पर खुली पड़ी है&lt;br /&gt;हवा चलती है तो&lt;br /&gt;पन्ने फड़फड़ाने लगते हैं&lt;br /&gt;कुछ पन्नों से&lt;br /&gt;किलकारियों की आवाज़ें&lt;br /&gt;सुनाई देती हैं।&lt;br /&gt;कुछ पन्नों से&lt;br /&gt;खिलखिलाहट की आवाज़ें&lt;br /&gt;भी आती हैं।&lt;br /&gt;बर्फीली हवाओं के शिकार हुए&lt;br /&gt;बहुत से पन्ने&lt;br /&gt;सीलन की बदबू&lt;br /&gt;आती रहती है उनसे।&lt;br /&gt;कुछ पन्नों पर&lt;br /&gt;गर्म हवाओं ने भी&lt;br /&gt;छोड़े हैं निशान&lt;br /&gt;जले-जले से लगते हैं&lt;br /&gt;वे सब।&lt;br /&gt;कुछ पन्नों पर&lt;br /&gt;गर्मी का&lt;br /&gt;कोई असर नहीं हुआ&lt;br /&gt;खुलते हैं तो&lt;br /&gt;आँसू टपक पड़ते हैं।&lt;br /&gt;आँधियाँ भी&lt;br /&gt;आती रहीं हैं&lt;br /&gt;ख़ंजर लेकर&lt;br /&gt;अनेक पन्ने&lt;br /&gt;ज़ख़मी दिखाई देते हैं।&lt;br /&gt;कुछ पन्ने&lt;br /&gt;बच गए हैं&lt;br /&gt;कोरे रह गए हैं&lt;br /&gt;साफ-सफेद।&lt;br /&gt;आस लगाए बैठे हैं&lt;br /&gt;कभी न कभी&lt;br /&gt;महक भरी&lt;br /&gt;शीतल हवा आएगी&lt;br /&gt;अपने प्यारे नरम हाथों से&lt;br /&gt;धीमे-धीमे सहलाएगी&lt;br /&gt;गुलाब की पंखड़ियाँ&lt;br /&gt;अपने निशान छोड़ेंगी&lt;br /&gt;सारी महक&lt;br /&gt;इन पन्नों में&lt;br /&gt;समा जाएगी।&lt;br /&gt;*****&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/4399891563345732918-4653498155521008746?l=shyamsunderaggarwal.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://shyamsunderaggarwal.blogspot.com/feeds/4653498155521008746/comments/default' title='Post Comments'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://www.blogger.com/comment.g?blogID=4399891563345732918&amp;postID=4653498155521008746&amp;isPopup=true' title='2 Comments'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4399891563345732918/posts/default/4653498155521008746'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4399891563345732918/posts/default/4653498155521008746'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://shyamsunderaggarwal.blogspot.com/2009/07/blog-post_03.html' title='जीवन-गाथा'/><author><name>ਸ਼ਿਆਮ ਸੁੰਦਰ ਅਗਰਵਾਲ</name><uri>http://www.blogger.com/profile/16740392528197782110</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='32' height='32' src='http://4.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/Sjd_wJN-9ZI/AAAAAAAAAMM/PZPhMATzbY8/S220/%E0%A8%B6%E0%A8%BF%E0%A8%86%E0%A8%AE+%E0%A8%B8%E0%A9%81%E0%A9%B0%E0%A8%A6%E0%A8%B0+%E0%A8%85%E0%A8%97%E0%A8%B0%E0%A8%B5%E0%A8%BE%E0%A8%B2.jpg'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://2.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/Sk2zyt-cxnI/AAAAAAAAANs/XUQoDzE83vM/s72-c/85967630%5B1%5D.jpg' height='72' width='72'/><thr:total>2</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-4399891563345732918.post-6924517731684153502</id><published>2009-07-01T16:40:00.005+05:30</published><updated>2009-07-03T13:06:33.151+05:30</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='कविताएँ'/><title type='text'>तुम्हारे नाम…</title><content type='html'>&lt;a onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}" href="http://3.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/Sk20UkjtgiI/AAAAAAAAAN0/tqkzsY7x_b4/s1600-h/77516713%5B1%5D.jpg"&gt;&lt;img style="float:left; margin:0 10px 10px 0;cursor:pointer; cursor:hand;width: 170px; height: 113px;" src="http://3.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/Sk20UkjtgiI/AAAAAAAAAN0/tqkzsY7x_b4/s200/77516713%5B1%5D.jpg" border="0" alt=""id="BLOGGER_PHOTO_ID_5354133797517230626" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;पत्र&lt;br /&gt;जो मन से लिखे जाते हैं&lt;br /&gt;वो कहाँ&lt;br /&gt;तुम तक पहुँच पाते हैं।&lt;br /&gt;पत्र तो&lt;br /&gt;बहुत लिखता हूँ&lt;br /&gt;पत्र तो &lt;br /&gt;रोज लिखता हूँ&lt;br /&gt;मगर पत्र &lt;br /&gt;जब कागज़ पर लिखता हूँ&lt;br /&gt;तब मस्तिष्क&lt;br /&gt;नीचे उतर आता है&lt;br /&gt;फिर उसी द्वारा &lt;br /&gt;पत्र लिखा जाता है&lt;br /&gt;मस्तिष्क&lt;br /&gt;जो संवेदनहीन होता है&lt;br /&gt;मस्तिष्क&lt;br /&gt;जो तर्कशील होता है&lt;br /&gt;वह &lt;br /&gt;प्रवेशद्वार पर ही&lt;br /&gt;प्रहरी बैठा देता है&lt;br /&gt;आदरणीय, सादर, आभार&lt;br /&gt;सरीखे अनेक हथियार&lt;br /&gt;उन्हें थमा देता है&lt;br /&gt;मन को पास नहीं &lt;br /&gt;फटकने देता&lt;br /&gt;उसे दूर, बहुत दूर&lt;br /&gt;भगा देता है।&lt;br /&gt;शब्द फिर सीधे &lt;br /&gt;दिमाग से आते हैं&lt;br /&gt;और पत्र पर&lt;br /&gt;बिछते चले जाते हैं&lt;br /&gt;शब्द&lt;br /&gt;जो अनुशासन में बंधे होते हैं&lt;br /&gt;शब्द&lt;br /&gt;जो न गुनगुनाते हैं&lt;br /&gt;शब्द&lt;br /&gt;जो न गुदगुदाते हैं&lt;br /&gt;पत्र बस&lt;br /&gt;शब्दों का जंगल भर&lt;br /&gt;नज़र आते हैं&lt;br /&gt;ये पत्र&lt;br /&gt;आँसुओं से भीगे&lt;br /&gt;भी नहीं होते&lt;br /&gt;आँसू&lt;br /&gt;जो शब्दों का&lt;br /&gt;रूप बदल देते हैं&lt;br /&gt;आँसू&lt;br /&gt;जो शब्दों के&lt;br /&gt;अर्थ बदल देते हैं&lt;br /&gt;तभी ये पत्र&lt;br /&gt;न हंसते हैं&lt;br /&gt;न मुस्कराते हैं&lt;br /&gt;न रोते हैं&lt;br /&gt;न रुलाते हैं&lt;br /&gt;समाचार पत्र की तरह&lt;br /&gt;बस डाक से जा कर&lt;br /&gt;समाचार पहुँचाते हैं।&lt;br /&gt;पत्र &lt;br /&gt;जो मन से लिखे जाते हैं &lt;br /&gt;वो कहाँ&lt;br /&gt;तुम तक पहुँच पाते हैं।&lt;br /&gt;      *****&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/4399891563345732918-6924517731684153502?l=shyamsunderaggarwal.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://shyamsunderaggarwal.blogspot.com/feeds/6924517731684153502/comments/default' title='Post Comments'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://www.blogger.com/comment.g?blogID=4399891563345732918&amp;postID=6924517731684153502&amp;isPopup=true' title='7 Comments'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4399891563345732918/posts/default/6924517731684153502'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4399891563345732918/posts/default/6924517731684153502'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://shyamsunderaggarwal.blogspot.com/2009/07/blog-post.html' title='तुम्हारे नाम…'/><author><name>ਸ਼ਿਆਮ ਸੁੰਦਰ ਅਗਰਵਾਲ</name><uri>http://www.blogger.com/profile/16740392528197782110</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='32' height='32' src='http://4.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/Sjd_wJN-9ZI/AAAAAAAAAMM/PZPhMATzbY8/S220/%E0%A8%B6%E0%A8%BF%E0%A8%86%E0%A8%AE+%E0%A8%B8%E0%A9%81%E0%A9%B0%E0%A8%A6%E0%A8%B0+%E0%A8%85%E0%A8%97%E0%A8%B0%E0%A8%B5%E0%A8%BE%E0%A8%B2.jpg'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://3.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/Sk20UkjtgiI/AAAAAAAAAN0/tqkzsY7x_b4/s72-c/77516713%5B1%5D.jpg' height='72' width='72'/><thr:total>7</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-4399891563345732918.post-2416776990748142134</id><published>2009-06-22T07:24:00.001+05:30</published><updated>2009-06-22T07:34:56.055+05:30</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='लघुकथाएँ'/><title type='text'>भिखारिन</title><content type='html'>&lt;a onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}" href="http://4.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/Sj7mlsTpFmI/AAAAAAAAAM8/qEPUAB9H13c/s1600-h/India+2008+Pentax+177%5B1%5D.JPG"&gt;&lt;img style="margin: 0pt 10px 10px 0pt; float: left; cursor: pointer; width: 87px; height: 128px;" src="http://4.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/Sj7mlsTpFmI/AAAAAAAAAM8/qEPUAB9H13c/s200/India+2008+Pentax+177%5B1%5D.JPG" alt="" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5349966942585820770" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;meta equiv="Content-Type" content="text/html; charset=utf-8"&gt;&lt;meta name="ProgId" content="Word.Document"&gt;&lt;meta name="Generator" content="Microsoft Word 11"&gt;&lt;meta name="Originator" content="Microsoft Word 11"&gt;&lt;link rel="File-List" href="file:///C:%5CDOCUME%7E1%5Cdivine%5CLOCALS%7E1%5CTemp%5Cmsohtml1%5C01%5Cclip_filelist.xml"&gt;&lt;!--[if gte mso 9]&gt;&lt;xml&gt;  &lt;w:worddocument&gt;   &lt;w:view&gt;Normal&lt;/w:View&gt;   &lt;w:zoom&gt;0&lt;/w:Zoom&gt;   &lt;w:punctuationkerning/&gt;   &lt;w:validateagainstschemas/&gt;   &lt;w:saveifxmlinvalid&gt;false&lt;/w:SaveIfXMLInvalid&gt;   &lt;w:ignoremixedcontent&gt;false&lt;/w:IgnoreMixedContent&gt;   &lt;w:alwaysshowplaceholdertext&gt;false&lt;/w:AlwaysShowPlaceholderText&gt;   &lt;w:compatibility&gt;    &lt;w:breakwrappedtables/&gt;    &lt;w:snaptogridincell/&gt;    &lt;w:wraptextwithpunct/&gt;    &lt;w:useasianbreakrules/&gt;    &lt;w:dontgrowautofit/&gt;   &lt;/w:Compatibility&gt;   &lt;w:browserlevel&gt;MicrosoftInternetExplorer4&lt;/w:BrowserLevel&gt;  &lt;/w:WordDocument&gt; &lt;/xml&gt;&lt;![endif]--&gt;&lt;!--[if gte mso 9]&gt;&lt;xml&gt;  &lt;w:latentstyles deflockedstate="false" latentstylecount="156"&gt;  &lt;/w:LatentStyles&gt; &lt;/xml&gt;&lt;![endif]--&gt;&lt;style&gt; &lt;!--  /* Font Definitions */  @font-face 	{font-family:"Angsana New"; 	panose-1:2 2 6 3 5 4 5 2 3 4; 	mso-font-charset:0; 	mso-generic-font-family:roman; 	mso-font-pitch:variable; 	mso-font-signature:16777219 0 0 0 65537 0;} @font-face 	{font-family:Mangal; 	panose-1:0 0 4 0 0 0 0 0 0 0; 	mso-font-charset:1; 	mso-generic-font-family:auto; 	mso-font-pitch:variable; 	mso-font-signature:32768 0 0 0 0 0;} @font-face 	{font-family:Raavi; 	panose-1:2 0 5 0 0 0 0 0 0 0; 	mso-font-charset:1; 	mso-generic-font-family:auto; 	mso-font-pitch:variable; 	mso-font-signature:131072 0 0 0 0 0;} @font-face 	{font-family:Tahoma; 	panose-1:2 11 6 4 3 5 4 4 2 4; 	mso-font-charset:0; 	mso-generic-font-family:swiss; 	mso-font-pitch:variable; 	mso-font-signature:1627421319 -2147483648 8 0 66047 0;}  /* Style Definitions */  p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal 	{mso-style-parent:""; 	margin:0in; 	margin-bottom:.0001pt; 	mso-pagination:widow-orphan; 	font-size:12.0pt; 	font-family:"Angsana New"; 	mso-fareast-font-family:"Times New Roman"; 	mso-bidi-font-family:"Angsana New"; 	mso-bidi-language:AR-SA;} @page Section1 	{size:8.5in 11.0in; 	margin:.25in .6in 1.0in 1.3in; 	mso-header-margin:.5in; 	mso-footer-margin:.5in; 	mso-paper-source:0;} div.Section1 	{page:Section1;} --&gt; &lt;/style&gt;&lt;!--[if gte mso 10]&gt; &lt;style&gt;  /* Style Definitions */  table.MsoNormalTable 	{mso-style-name:"Table Normal"; 	mso-tstyle-rowband-size:0; 	mso-tstyle-colband-size:0; 	mso-style-noshow:yes; 	mso-style-parent:""; 	mso-padding-alt:0in 5.4pt 0in 5.4pt; 	mso-para-margin:0in; 	mso-para-margin-bottom:.0001pt; 	mso-pagination:widow-orphan; 	font-size:10.0pt; 	font-family:"Angsana New"; 	mso-ansi-language:#0400; 	mso-fareast-language:#0400; 	mso-bidi-language:#0400;} &lt;/style&gt; &lt;![endif]--&gt;  &lt;p class="MsoNormal" style="line-height: 150%;"&gt;&lt;span style="line-height: 150%;font-family:Mangal;font-size:14;color:blue;"    lang="HI"&gt;&lt;span style=""&gt;              &lt;/span&gt;&lt;span style=""&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style=""&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style="color:black;"&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal" style="text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span style=";font-family:Tahoma;color:black;"   lang="HI"&gt;“&lt;/span&gt;&lt;span style=";font-family:Mangal;color:black;"   lang="HI"&gt;बच्चा भूखा है, कुछ दे दे सेठ&lt;/span&gt;&lt;span style=";font-family:Raavi;color:black;"   lang="HI"&gt;!&lt;/span&gt;&lt;span style=";font-family:Tahoma;color:black;"   lang="HI"&gt;”&lt;/span&gt;&lt;span style=";font-family:Mangal;color:black;"   lang="HI"&gt; गोद में बच्चे को उठाए एक जवान औरत हाथ फैला कर भीख माँग रही थी।&lt;/span&gt;&lt;span style=";font-family:Tahoma;color:black;"  &gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal" style="text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span style=";font-family:Tahoma;color:black;"   lang="HI"&gt;“&lt;/span&gt;&lt;span style=";font-family:Mangal;color:black;"   lang="HI"&gt;इस का बाप कौन है? अगर पाल नहीं सकते तो पैदा क्यों करते हो?&lt;/span&gt;&lt;span style=";font-family:Tahoma;color:black;"   lang="HI"&gt;” &lt;/span&gt;&lt;span style=";font-family:Mangal;color:black;"   lang="HI"&gt;सेठ झुंझला कर बोला।&lt;/span&gt;&lt;span style=";font-family:Tahoma;color:black;"  &gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal" style="text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span style=";font-family:Mangal;color:black;"   lang="HI"&gt;औरत चुप रही। सेठ ने उसे सिर से पाँव तक देखा। उसके वस्त्र मैले तथा फटे हुए थे, लेकिन बदन सुंदर व आकर्षक था। वह बोला, &lt;/span&gt;&lt;span style=";font-family:Tahoma;color:black;"   lang="HI"&gt;“&lt;/span&gt;&lt;span style=";font-family:Mangal;color:black;"   lang="HI"&gt;मेरे गोदाम में काम करोगी? खाने को भी मिलेगा और पैसे भी।&lt;/span&gt;&lt;span style=";font-family:Tahoma;color:black;"   lang="HI"&gt;”&lt;/span&gt;&lt;span style=";font-family:Tahoma;color:black;"  &gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal" style="text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span style=";font-family:Mangal;color:black;"   lang="HI"&gt;भिखारिन सेठ को देखती रही, मगर बोली कुछ नहीं।&lt;/span&gt;&lt;span style=";font-family:Tahoma;color:black;"  &gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal" style="text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span style=";font-family:Tahoma;color:black;"   lang="HI"&gt;“&lt;/span&gt;&lt;span style=";font-family:Mangal;color:black;"   lang="HI"&gt;बोल, बहुत से पैसे मिलेंगे।&lt;/span&gt;&lt;span style=";font-family:Tahoma;color:black;"   lang="HI"&gt;”&lt;/span&gt;&lt;span style=";font-family:Tahoma;color:black;"  &gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal" style="text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span style=";font-family:Tahoma;color:black;"   lang="HI"&gt;“&lt;/span&gt;&lt;span style=";font-family:Mangal;color:black;"   lang="HI"&gt;सेठ तेरा नाम क्या है?&lt;/span&gt;&lt;span style=";font-family:Tahoma;color:black;"   lang="HI"&gt;”&lt;/span&gt;&lt;span style=";font-family:Tahoma;color:black;"  &gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal" style="text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span style=";font-family:Tahoma;color:black;"   lang="HI"&gt;“&lt;/span&gt;&lt;span style=";font-family:Mangal;color:black;"   lang="HI"&gt;नाम! मेरे नाम से तुझे क्या लेना-देना?&lt;/span&gt;&lt;span style=";font-family:Tahoma;color:black;"   lang="HI"&gt;”&lt;/span&gt;&lt;span style=";font-family:Tahoma;color:black;"  &gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal" style="text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span style=";font-family:Tahoma;color:black;"   lang="HI"&gt;“&lt;/span&gt;&lt;span style=";font-family:Mangal;color:black;"   lang="HI"&gt;जब दूसरे बच्चे के लिए भीख माँगूंगी तो लोग उसके बाप का नाम पूछेंगे तो क्या बताऊँगी?&lt;/span&gt;&lt;span style=";font-family:Tahoma;color:black;"   lang="HI"&gt;”&lt;/span&gt;&lt;span style=";font-family:Tahoma;color:black;"  &gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal" style="text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span style=";font-family:Mangal;color:black;"   lang="HI"&gt;अब सेठ चुप था।&lt;/span&gt;&lt;span style=";font-family:Tahoma;color:black;"  &gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal" style="text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span style=";font-family:Mangal;color:black;"   lang="HI"&gt;&lt;span style=""&gt;                               &lt;/span&gt;-0-&lt;/span&gt;&lt;span style=";font-family:Tahoma;color:black;"  &gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal" style="text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span style=";font-family:Mangal;color:black;"   lang="HI"&gt;&lt;o:p&gt; &lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/4399891563345732918-2416776990748142134?l=shyamsunderaggarwal.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://shyamsunderaggarwal.blogspot.com/feeds/2416776990748142134/comments/default' title='Post Comments'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://www.blogger.com/comment.g?blogID=4399891563345732918&amp;postID=2416776990748142134&amp;isPopup=true' title='3 Comments'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4399891563345732918/posts/default/2416776990748142134'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4399891563345732918/posts/default/2416776990748142134'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://shyamsunderaggarwal.blogspot.com/2009/06/blog-post_22.html' title='भिखारिन'/><author><name>ਸ਼ਿਆਮ ਸੁੰਦਰ ਅਗਰਵਾਲ</name><uri>http://www.blogger.com/profile/16740392528197782110</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='32' height='32' src='http://4.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/Sjd_wJN-9ZI/AAAAAAAAAMM/PZPhMATzbY8/S220/%E0%A8%B6%E0%A8%BF%E0%A8%86%E0%A8%AE+%E0%A8%B8%E0%A9%81%E0%A9%B0%E0%A8%A6%E0%A8%B0+%E0%A8%85%E0%A8%97%E0%A8%B0%E0%A8%B5%E0%A8%BE%E0%A8%B2.jpg'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://4.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/Sj7mlsTpFmI/AAAAAAAAAM8/qEPUAB9H13c/s72-c/India+2008+Pentax+177%5B1%5D.JPG' height='72' width='72'/><thr:total>3</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-4399891563345732918.post-4920531593827303287</id><published>2009-06-10T07:08:00.000+05:30</published><updated>2009-06-10T07:14:38.360+05:30</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='ਮਿੰਨੀ ਕਹਾਣੀਆਂ'/><title type='text'>ਮਾਂ</title><content type='html'>&lt;a onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}" href="http://2.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/Si8P9XhfycI/AAAAAAAAAME/i8pKevMCTYg/s1600-h/IMG_3148%5B1%5D.JPG"&gt;&lt;img style="float:left; margin:0 10px 10px 0;cursor:pointer; cursor:hand;width: 128px; height: 96px;" src="http://2.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/Si8P9XhfycI/AAAAAAAAAME/i8pKevMCTYg/s200/IMG_3148%5B1%5D.JPG" border="0" alt=""id="BLOGGER_PHOTO_ID_5345508829673015746" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;                  &lt;br /&gt;ਚੁਬਾਰੇ ਵਿੱਚੋਂ ਹੀ ਉਸ ਨੇ ਮਾਂ ਨੂੰ ਗਾਲ੍ਹਾਂ ਕੱਢਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਸਨ। ਬਜ਼ੁਰਗ ਮਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਾਸਤੇ ਲਾਲ ਸੂਹਾ ਹੋਇਆ ਪੁੱਤ ਹੇਠਾਂ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਪੌੜੀਆਂ ਵਿਚ ਪੈਰ ਫਿਸਲ ਗਿਆ। ਪੌੜੀਆਂ ਦੇ ਰੇਲਿੰਗ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਲੱਗੀ ਹੋਈ। ਤਿੰਨ ਚਾਰ ਪੌੜੀਆਂ ਰੁੜ੍ਹਨ ਮਗਰੋਂ ਉਹ ਪਾਸਿਓਂ ਥੱਲੇ ਸਿਰ ਭਾਰ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।&lt;br /&gt;ਉਸਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਹਸਪਤਾਲ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ। ਡਾਕਟਰ ਨੇ ਦੇਖਦਿਆਂ ਹੀ ਉਸਨੂੰ ਮ੍ਰਿਤ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਘਰ ਵਿਚ ਰੋਣਾ ਪਿੱਟਣਾ ਮਚ ਗਿਆ। ਮਾਂ ਤਾਂ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਹਿਮੀ ਪਈ ਸੀ। ਉਹ ਨਾ ਰੋਈ, ਨਾ ਕੁਝ ਬੋਲੀ। &lt;br /&gt;ਅੰਤਮ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਹੋ ਗਈ। ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਅੰਤਮ ਦਰਸ਼ਨਾ ਲਈ ਮਾਂ ਨੂੰ ਲਾਸ਼ ਕੋਲ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ। ਪੁੱਤ ਦਾ ਝਰੀਟਿਆ ਚਿਹਰਾ ਦੇਖ ਕੇ ਮਾਂ ਦਾ ਅੰਦਰ ਕੁਰਲਾ ਉੱਠਿਆ। ਉਹ ਕੁਝ ਚਿਰ ਲਾਸ਼ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਪਲੋਸਦੀ ਰਹੀ, ਫਿਰ  ਉੱਠ ਕੇ ਅੰਦਰ ਗਈ। ਵਾਪਸ ਆਈ ਤਾਂ ਉਹਦੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਦਵਾਈ ਦੀ ਸ਼ੀਸ਼ੀ ਸੀ। ਰੂੰ ਦੇ ਫੰਭੇ ਨਾਲ ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਉੱਤੇ ਵੱਜੀਆਂ ਸੱਟਾਂ ਉੱਪਰ ਦਵਾਈ ਲਾਉਣ ਲੱਗੀ।&lt;br /&gt;                                                   -0-&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/4399891563345732918-4920531593827303287?l=shyamsunderaggarwal.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://shyamsunderaggarwal.blogspot.com/feeds/4920531593827303287/comments/default' title='Post Comments'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://www.blogger.com/comment.g?blogID=4399891563345732918&amp;postID=4920531593827303287&amp;isPopup=true' title='2 Comments'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4399891563345732918/posts/default/4920531593827303287'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4399891563345732918/posts/default/4920531593827303287'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://shyamsunderaggarwal.blogspot.com/2009/06/blog-post.html' title='ਮਾਂ'/><author><name>ਸ਼ਿਆਮ ਸੁੰਦਰ ਅਗਰਵਾਲ</name><uri>http://www.blogger.com/profile/16740392528197782110</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='32' height='32' src='http://4.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/Sjd_wJN-9ZI/AAAAAAAAAMM/PZPhMATzbY8/S220/%E0%A8%B6%E0%A8%BF%E0%A8%86%E0%A8%AE+%E0%A8%B8%E0%A9%81%E0%A9%B0%E0%A8%A6%E0%A8%B0+%E0%A8%85%E0%A8%97%E0%A8%B0%E0%A8%B5%E0%A8%BE%E0%A8%B2.jpg'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://2.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/Si8P9XhfycI/AAAAAAAAAME/i8pKevMCTYg/s72-c/IMG_3148%5B1%5D.JPG' height='72' width='72'/><thr:total>2</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-4399891563345732918.post-1938025670958980440</id><published>2009-05-22T17:24:00.000+05:30</published><updated>2009-06-07T07:25:36.194+05:30</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='ਮਿੰਨੀ ਕਹਾਣੀਆਂ'/><title type='text'>ਬਜ਼ੁਰਗ ਰਿਕਸ਼ੇਵਾਲਾ</title><content type='html'>&lt;a onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}" href="http://4.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/SiseC0xfv2I/AAAAAAAAAL8/BBFULQm3oSk/s1600-h/IMG_6444%5B1%5D.jpg"&gt;&lt;img style="float:left; margin:0 10px 10px 0;cursor:pointer; cursor:hand;width: 96px; height: 128px;" src="http://4.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/SiseC0xfv2I/AAAAAAAAAL8/BBFULQm3oSk/s200/IMG_6444%5B1%5D.jpg" border="0" alt=""id="BLOGGER_PHOTO_ID_5344398416680042338" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;                                    &lt;br /&gt;ਗਲੀ ਦੇ ਮੋੜ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚਿਆ ਤਾਂ ਅੱਜ ਫੇਰ ਉਹੀ ਬਜ਼ੁਰਗ ਰਿਕਸ਼ੇਵਾਲਾ ਖੜਾ ਸੀ। ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਉਹੀ ਖੜਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਸਵੇਰੇ ਸਵੇਰੇ। ਜੀ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਹਦੇ ਰਿਕਸ਼ੇ ਵਿਚ ਬੈਠਣ ਨਾਲੋਂ ਤਾਂ ਪੈਦਲ ਹੀ ਤੁਰ ਪਵਾਂ, ਵੀਹ ਕੁ ਮਿੰਟ ਦਾ ਹੀ ਰਸਤਾ ਹੈ। ਘੜੀ ਵੇਖੀ ਤਾਂ ਏਨਾ ਕੁ ਸਮਾਂ ਹੀ ਬਚਦਾ ਸੀ। ਕਿਤੇ ਬੱਸ ਹੀ ਨਾ ਨਿਕਲ ਜਾਵੇ, ਸੋਚ ਕੇ ਮਨ ਕਰੜਾ ਕੀਤਾ ਤੇ ਰਿਕਸ਼ੇ ਵਿਚ ਬੈਠ ਗਿਆ।&lt;br /&gt;ਪੱਕਾ ਮਨ ਬਣਾ ਲਿਆ ਸੀ ਕਿ ਅੱਜ ਰਿਕਸ਼ੇਵਾਲੇ ਵੱਲ ਬਿਲਕੁਲ ਨਹੀਂ ਵੇਖਣਾ। ਆਸੇ ਪਾਸੇ ਵੇਖਦਾ ਰਹਾਂਗਾ। ਪਿਛਲੇ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਇਸੇ ਰਿਕਸ਼ੇ ਉੱਤੇ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਜਦ ਵੀ ਰਿਕਸ਼ੇਵਾਲੇ  ਉੱਤੇ ਨਿਗ੍ਹਾ ਟਿਕ ਜਾਂਦੀ, ਮੈਂ ਉੱਥੇ ਹੀ ਉੱਤਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ। ਬਾਕੀ ਦਾ ਰਸਤਾ ਪੈਦਲ ਤੈਅ ਕੀਤਾ, ਹਰ ਰੋਜ਼।&lt;br /&gt;ਪੈਡਲਾਂ ਉੱਤੇ ਜ਼ੋਰ ਪੈਣ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣਾਈ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਰਿਕਸ਼ਾ ਤੁਰ ਪਿਆ। ਮੈਂ ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਵੇਖਣ ਲੱਗਾ। ‘ਗਰੀਨ ਮੋਟਰਜ’ ਦਾ ਬੋਰਡ ਦਿਸਿਆ ਤਾਂ ਯਾਦ ਆਇਆ ਕਿ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਤਾਂ ਇੱਥੇ ਹੀ ਉੱਤਰ ਗਿਆ ਸੀ। ਬਹਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਸੀ ਕਿ ਦੋਸਤ ਨੇ ਜਾਣਾ ਹੈ, ਉਸ ਨਾਲ ਚਲਾ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਮਨ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਮਝਾਇਆ ਸੀ, ਪਰ ਫੇਰ ਵੀ ਦੋ ਗਲੀਆਂ ਅੱਗੇ ਤੱਕ ਹੀ ਜਾ ਸਕਿਆ ਸੀ।&lt;br /&gt;‘ਕੜ ਕੜ’ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨੇ ਮੇਰੀ ਬਿਰਤੀ ਨੂੰ ਭੰਗ ਕੀਤਾ। ਰਿਕਸ਼ੇ ਦੀ ਚੇਨ ਉਤਰ ਗਈ ਸੀ। ਮੇਰੀ ਨਿਗ੍ਹਾ ਰਿਕਸ਼ੇ ਵਾਲੇ ਵੱਲ ਚਲੀ ਗਈ। ਉਹਦੇ ਇਕ ਪੈਰ ਵਿਚ ਪੱਟੀ ਬੰਨ੍ਹੀ ਹੋਈ ਸੀ ਤੇ ਪੈਰ ਵਿਚ ਜੁੱਤੀ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਆਇਆ, ਜਦੋਂ ਬਾਪੂ ਦੇ ਪੈਰ ਵਿਚ ਮੇਖ ਵੱਜ ਗਈ ਸੀ ਤਾਂ ਉਹ ਵੀ ਠੰਡ ਵਿਚ ਬਿਨਾਂ ਜੁੱਤੀ ਦੇ ਫਿਰਦਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਚੇਨ ਠੀਕ ਕਰ ਬਜ਼ੁਰਗ ਨੇ ਪਜਾਮਾ ਉਤਾਂਹ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਤਾਂ ਨਿਗ੍ਹਾ ਉੱਪਰ ਤੱਕ ਚਲੀ ਗਈ। ਬਾਪੂ ਵੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਪਜਾਮਾ ਉਤਾਂਹ ਚੜ੍ਹਾ ਲੈਂਦਾ ਸੀ। ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਾ ਜਿਵੇਂ ਰਿਕਸ਼ੇਵਾਲਾ ਕੁਝ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮੇਰਾ ਧਿਆਨ ਬਦੋਬਦੀ ਉਹਦੇ ਮੂੰਹ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਹਦੀ ਢਿੱਲੀ ਜਿਹੀ ਪੱਗ ਤੇ ਬੋਲਦੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਹਿਲਾਉਣ ਦੇ ਢੰਗ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਅੰਦਰ ਤੀਕ ਹਿਲਾ ਦਿੱਤਾ। ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਮੈਂ ਉਸ ਤੋਂ ਨਿਗ੍ਹਾ ਨਹੀਂ ਹਟਾ ਸਕਿਆ। ਅਬੜਵਾਹ ਮੇਰੇ ਮੂੰਹੋਂ ਨਿਕਲ ਗਿਆ, “ਬਾਪੂ, ਰਿਕਸ਼ਾ ਰੋਕ!”&lt;br /&gt;ਰਿਕਸ਼ੇ ਵਾਲਾ ਬੋਲਿਆ, “ਕੀ ਗੱਲ ਹੋਗੀ ਜੀ?”&lt;br /&gt;“ਕੁਝ ਨਹੀਂ, ਇਕ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕੰਮ ਯਾਦ ਆ ਗਿਆ।” ਮੈਂ ਰਿਕਸ਼ੇ ਵਿੱਚੋਂ ਉਤਰ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਪੰਜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਨੋਟ ਫੜਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ।&lt;br /&gt;                                             -0-&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/4399891563345732918-1938025670958980440?l=shyamsunderaggarwal.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://shyamsunderaggarwal.blogspot.com/feeds/1938025670958980440/comments/default' title='Post Comments'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://www.blogger.com/comment.g?blogID=4399891563345732918&amp;postID=1938025670958980440&amp;isPopup=true' title='0 Comments'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4399891563345732918/posts/default/1938025670958980440'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4399891563345732918/posts/default/1938025670958980440'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://shyamsunderaggarwal.blogspot.com/2009/05/blog-post_22.html' title='ਬਜ਼ੁਰਗ ਰਿਕਸ਼ੇਵਾਲਾ'/><author><name>ਸ਼ਿਆਮ ਸੁੰਦਰ ਅਗਰਵਾਲ</name><uri>http://www.blogger.com/profile/16740392528197782110</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='32' height='32' src='http://4.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/Sjd_wJN-9ZI/AAAAAAAAAMM/PZPhMATzbY8/S220/%E0%A8%B6%E0%A8%BF%E0%A8%86%E0%A8%AE+%E0%A8%B8%E0%A9%81%E0%A9%B0%E0%A8%A6%E0%A8%B0+%E0%A8%85%E0%A8%97%E0%A8%B0%E0%A8%B5%E0%A8%BE%E0%A8%B2.jpg'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://4.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/SiseC0xfv2I/AAAAAAAAAL8/BBFULQm3oSk/s72-c/IMG_6444%5B1%5D.jpg' height='72' width='72'/><thr:total>0</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-4399891563345732918.post-8575001033332611476</id><published>2009-05-20T08:27:00.000+05:30</published><updated>2009-06-02T17:30:19.162+05:30</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='लघुकथाएँ'/><title type='text'>तीस वर्ष बाद</title><content type='html'>&lt;a onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}" href="http://2.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/ShNyaMQgVvI/AAAAAAAAAJ8/L0b_ruy1iKw/s1600-h/hl-5.JPG"&gt;&lt;img style="float:left; margin:0 10px 10px 0;cursor:pointer; cursor:hand;width: 128px; height: 96px;" src="http://2.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/ShNyaMQgVvI/AAAAAAAAAJ8/L0b_ruy1iKw/s200/hl-5.JPG" border="0" alt=""id="BLOGGER_PHOTO_ID_5337735777656788722" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;                             &lt;br /&gt;                  &lt;br /&gt;“आज फिर सुखविंदर की माँ का फोन आया था।”&lt;br /&gt;पत्नी ने बताया तो नरेश व्याकुल हो उठा, “तीसरे दिन ही फोन आ जाता है किसी न किसी का। दिमाग खराब कर रखा है।”&lt;br /&gt;सुखविंदर इंजनियरिंग कालेज में उनकी बेटी बबली का सहपाठी रहा था। दोनों एक-दूसरे को चाहते थे। न लड़का कहीं और शादी करने को तैयार था न लड़की। लड़का ठीक था, बहुत पढ़ा-लिखा और सुंदर भी। परंतु था जात-बिरादरी से बाहर का। इसलिए समाज में होने वाली बदनामी से नरेश बहुत डर रहा था। उसका विचार था कि थक-हार कर जब लड़का कहीं और शादी कर लेगा तो बबली स्वयं उनकी बात मान लेगी।&lt;br /&gt;थोड़ा सहज हुआ तो उसने पूछा, “क्या कहती थी वह?”&lt;br /&gt;“कुछ नहीं, बधाई दे रही थी। सुखविंदर की सरकारी नौकरी लग गई। वह एक बार आपसे मिलना चाहती है।”&lt;br /&gt;“ ना हमें किस बात की बधाई? क्या लगता है वह हमारा? लगता है आज उसकी मिलने की इच्छा पूरी करनी ही पड़ेगी। आज देकर आता हूँ उसे अच्छी तरह बधाई।” नरेश क्रोध में उबल रहा था।&lt;br /&gt;तीस किलोमीटर के लगभग का फासला था। एक घंटे पश्चात नरेश सुखविंदर की कोठी पर था। ड्राइंगरूम की शीतलता ने उसके क्रोध की ज्वाला को थोड़ा शांत किया। एक लड़की ठंडे पानी का गिलास रख गई। थोड़ी देर बाद ही लगभग पचास वर्ष की एक औरत ने आकर हाथ जोड़ ‘नमस्कार’ कहा और वह उसके सामने बैठ गई।&lt;br /&gt;वह सोच ही रहा था कि बात कहाँ से शुरु करे, तभी सुखविंदर की माँ की शहद-सी मीठी आवाज उसके कानों में पड़ी, “बहुत गुस्से में लगते हो, नरेश जी।” &lt;br /&gt;आवाज उसे जानी-पहचानी सी लगी। उसके बोलने से पहले ही वह फिर बोल पड़ी, “एक बात पूछ सकती हूँ?”&lt;br /&gt;नरेश जैसे वशीभूत हो गया, “ज़रूर पूछिए।”&lt;br /&gt;“आपको सुखविंदर में कोई कमी दिखाई देती है?”&lt;br /&gt;“कमी…कमी तो कोई नहीं, मगर जब जात-बिरादरी ही एक नहीं…”&lt;br /&gt;“बस…केवल जात-बिरादरी…?”&lt;br /&gt;“आपको यह मामूली बात लगती है?”&lt;br /&gt;वह कुछ देर उसे देखती रही और फिर बोली, “मुझे पहचाना?”&lt;br /&gt;नरेश ने याददाश्त के घोड़े बहुत दौड़ाए, लेकिन असफल रहा। सुखविंदर की माँ को जैसे सदमा पहुँचा, “…अपनी दीपी को भी नहीं पहचाना!”&lt;br /&gt;नरेश तो जैसे आसमान से नीचे गिर कर ज़मीन में धँस गया। उसकी कालेज की संगिनी दीपेंद्र, उसकी ज़िंदगी का पहला और आखिरी प्यार, दीपी। वह दीपी को अवाक् देखता रह गया।&lt;br /&gt;“तीस वर्ष पहले हमारे माँ-बाप ने जात-बिरादरी के नाम पर जो फैसला किया था, क्या वह सही था?”&lt;br /&gt;नरेश की नज़रें झुक गईं। बड़ी कठिनाई से उसके मुख से निकल पाया, “…समाज में बदनामी…”&lt;br /&gt;“सुखविंदर और बबली तीस वर्ष पहले के नरेश और दीपी नहीं है। वे तो बंधन में बंध चुके हैं, आप उन्हें अलग नहीं कर सकते। अब तो निर्णय यह करना है कि आपने इस घर से रिश्ता जोड़ना है या नहीं।”&lt;br /&gt;नरेश पूरी तरह खामोश था। उसे कुछ नहीं सूझ रहा था। उसकी ओर चाय का कप बढ़ाते हुए दीपेंद्र ने कहा, “आपने गुस्से में पानी नहीं पिया। गुस्सा दूर हो गया हो तो चाय की घूंट…।”&lt;br /&gt;नरेश ने कप पकड़ते हुए कहा, “आपको बधाई देना तो भूल ही गया।”&lt;br /&gt;“किस बात की जनाब?”&lt;br /&gt;“बेटे सुखविंदर को सरकारी नौकरी मिलने की।”&lt;br /&gt;                                -0-&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/4399891563345732918-8575001033332611476?l=shyamsunderaggarwal.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://shyamsunderaggarwal.blogspot.com/feeds/8575001033332611476/comments/default' title='Post Comments'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://www.blogger.com/comment.g?blogID=4399891563345732918&amp;postID=8575001033332611476&amp;isPopup=true' title='0 Comments'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4399891563345732918/posts/default/8575001033332611476'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4399891563345732918/posts/default/8575001033332611476'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://shyamsunderaggarwal.blogspot.com/2009/05/blog-post_19.html' title='तीस वर्ष बाद'/><author><name>ਸ਼ਿਆਮ ਸੁੰਦਰ ਅਗਰਵਾਲ</name><uri>http://www.blogger.com/profile/16740392528197782110</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='32' height='32' src='http://4.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/Sjd_wJN-9ZI/AAAAAAAAAMM/PZPhMATzbY8/S220/%E0%A8%B6%E0%A8%BF%E0%A8%86%E0%A8%AE+%E0%A8%B8%E0%A9%81%E0%A9%B0%E0%A8%A6%E0%A8%B0+%E0%A8%85%E0%A8%97%E0%A8%B0%E0%A8%B5%E0%A8%BE%E0%A8%B2.jpg'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://2.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/ShNyaMQgVvI/AAAAAAAAAJ8/L0b_ruy1iKw/s72-c/hl-5.JPG' height='72' width='72'/><thr:total>0</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-4399891563345732918.post-3525078431180057482</id><published>2009-05-17T17:51:00.000+05:30</published><updated>2009-06-02T17:30:49.290+05:30</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='लघुकथाएँ'/><title type='text'>एक उज्जवल लड़की</title><content type='html'>&lt;a onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}" href="http://3.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/ShABsnCu--I/AAAAAAAAAJs/HQwL-eZ4oWo/s1600-h/mail%5B6%5D.jpg"&gt;&lt;img style="float:left; margin:0 10px 10px 0;cursor:pointer; cursor:hand;width: 96px; height: 128px;" src="http://3.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/ShABsnCu--I/AAAAAAAAAJs/HQwL-eZ4oWo/s200/mail%5B6%5D.jpg" border="0" alt=""id="BLOGGER_PHOTO_ID_5336767424340360162" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;                            &lt;br /&gt;                    &lt;br /&gt;रंजना, उसकी प्रेयसी, उसकी मंगेतर दो दिन बाद आई थी। आते ही वह कुर्सी पर सिर झुका कर बैठ गई। इस तरह चुप-चाप बैठना उसके स्वभाव के विपरीत था।&lt;br /&gt;“क्या बात है मेरी सरकार! कोई नाराजगी है?” कहते हुए गौतम ने थोड़ा झुक कर उसका चेहरा देखा तो आश्चर्यचकित रह गया। ऐसा बुझा हुआ और सूजी आँखों वाला चेहरा तो रंजना के सुंदर बदन पर पहले कभी नहीं देखा था। लगता था जैसे वह बहुत रोती रही हो।&lt;br /&gt;“ये क्या सूरत बनाई है? कुछ तो बोलो?” उसने रंजना की ठोड़ी को छुआ तो वह सिसक पड़ी।&lt;br /&gt;“मैं अब तुम्हारे काबिल नहीं रही!” वह रोती हुई बोली।&lt;br /&gt;गौतम एक बार तो सहम गया। उसे कुछ समझ नहीं आया। थोड़ा सहज होने पर उसने पूछा, “क्या बात है रंजना? क्या हो गया?”&lt;br /&gt;“मैं लुट गई…एक दरिंदे रिश्तेदार ने ही लूट लिया…।” रंजना फूट-फूट कर रो पड़ी, “अब मैं पवित्र नहीं रही।”&lt;br /&gt;एक क्षण के लिए गौतम स्तब्ध रह गया। क्या कहे? क्या करे? उसे कुछ समझ नहीं आ रहा था। रंजना का सिर सहलाता हुआ, वह उसके आँसू पोंछता रहा। रोना कम हुआ तो उसने पूछा, “क्या उस वहशी दरिंदे ने तुम्हारा मन भी लूट लिया?”&lt;br /&gt;“मैं तो थूकती भी नहीं उस कुत्ते पर…!” सुबकती हुई रंजना क्रोध में उछल पड़ी। थोड़ी शांत हुई तो बोली, “मेरा मन तो तुम्हारे सिवा किसी और के बारे में सोच भी नहीं सकता।”&lt;br /&gt;गौतम रंजना की कुर्सी के पीछे खड़ा हो गया। उसने रंजना के चेहरे को अपने हाथों में ले लिया। झुक कर रंजना के बालों को चूमते हुए वह बोला, “पवित्रता का संबंध तन से नहीं, मन से है रंजना। जब मेरी जान का मन इतना पवित्र है तो उसका सब कुछ पवित्र है।”&lt;br /&gt;रंजना ने चेहरा ऊपर उठा कर गौतम की आँखों में देखा। वह कितनी ही देर तक उसकी प्यार भरी आँखों में झाँकती रही। फिर वह कुर्सी से उठी और उसकी बाँहों में समा गई।&lt;br /&gt;                               -0-&lt;br /&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;a href="http://"&gt;&lt;/a&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/4399891563345732918-3525078431180057482?l=shyamsunderaggarwal.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://shyamsunderaggarwal.blogspot.com/feeds/3525078431180057482/comments/default' title='Post Comments'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://www.blogger.com/comment.g?blogID=4399891563345732918&amp;postID=3525078431180057482&amp;isPopup=true' title='0 Comments'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4399891563345732918/posts/default/3525078431180057482'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4399891563345732918/posts/default/3525078431180057482'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://shyamsunderaggarwal.blogspot.com/2009/05/blog-post_17.html' title='एक उज्जवल लड़की'/><author><name>ਸ਼ਿਆਮ ਸੁੰਦਰ ਅਗਰਵਾਲ</name><uri>http://www.blogger.com/profile/16740392528197782110</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='32' height='32' src='http://4.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/Sjd_wJN-9ZI/AAAAAAAAAMM/PZPhMATzbY8/S220/%E0%A8%B6%E0%A8%BF%E0%A8%86%E0%A8%AE+%E0%A8%B8%E0%A9%81%E0%A9%B0%E0%A8%A6%E0%A8%B0+%E0%A8%85%E0%A8%97%E0%A8%B0%E0%A8%B5%E0%A8%BE%E0%A8%B2.jpg'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://3.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/ShABsnCu--I/AAAAAAAAAJs/HQwL-eZ4oWo/s72-c/mail%5B6%5D.jpg' height='72' width='72'/><thr:total>0</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-4399891563345732918.post-3235346965388069039</id><published>2009-05-16T19:27:00.000+05:30</published><updated>2009-06-02T17:31:16.328+05:30</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='लघुकथाएँ'/><title type='text'>वापसी-1</title><content type='html'>&lt;a onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}" href="http://2.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/Sg7GohSDifI/AAAAAAAAAJI/HqCmGqEhMS8/s1600-h/Bob+M%5B1%5D.+(34).jpg"&gt;&lt;img style="float:left; margin:0 10px 10px 0;cursor:pointer; cursor:hand;width: 128px; height: 96px;" src="http://2.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/Sg7GohSDifI/AAAAAAAAAJI/HqCmGqEhMS8/s200/Bob+M%5B1%5D.+(34).jpg" border="0" alt=""id="BLOGGER_PHOTO_ID_5336421007911782898" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;                    &lt;br /&gt;पत्नी के त्रिया हठ के आगे मेरी एक न चली। अपने खोये हुए सोने के झुमके के बारे पूछने के लिए, उसने मुझे ‘डेरे वाले बाबा’ के पास जाने को बाध्य कर दिया।&lt;br /&gt;पत्नी का झुमका पिछले सप्ताह छोटे भाई की शादी के अवसर पर घर में ही कहीं खो गया था। बहुत तलाश करने पर भी वह नहीं मिला।&lt;br /&gt;बाबा के डेरे जाते समय रास्ते में मेरी पत्नी बाबा जी की दिव्य-दृष्टि का बखान ही करती रही, “पड़ोस वाली पाशो का कंगन अपने मायके में खो गया था। बाबा जी ने झट बता दिया कि कंगन पाशो की भाभी के संदूक में पड़ा दीख रहा है। पाशो ने मायके जाकर भाभी का संदूक देखा तो कंगन वहीं से मिला। जानते हो पाशो का मायका बाबा जी के डेरे से दस मील दूर है।”&lt;br /&gt;मैं कहना तो चाहता था कि ऐसी बातें बहुत बढ़ा-चढा कर की गईं होती हैं। परंतु मेरे कहने का पत्नी पर कोई प्रभाव नहीं पढने वाला था, इसलिए मैं चुप ही रहा।&lt;br /&gt;पत्नी फिर बोली, “…और अपने गब्दू की लड़की रेशमा। ससुराल जाते समय रास्ते में उसकी सोने की अंगूठी खो गई। बाबा जी ने आँखें मूँद कर देखा और बोल दिया– ‘नहर के दूसरी ओर नीम के वृक्ष के नीचे घास में पड़ी है अंगूठी।’ और अंगूठी वहीं से मिली।”&lt;br /&gt;गाँव के बाहर निकलने के पश्चात बाबा के डेरे पहुँचते अधिक देर नहीं लगी। बाबा अपने कमरे में ही थे। हमने कमरे में प्रवेश किया तो सब सामान उलट-पुलट हुआ पाया। बाबा और उनका एक शागिर्द कुछ ढूँढने में व्यस्त थे। &lt;br /&gt;हमें देख कर बाबा के शागिर्द ने कहा, “बाबा जी थोड़ा परेशान हैं, आप लोग शाम को आना।”&lt;br /&gt;मैने पूछ लिया, “क्या बात हो गई?”&lt;br /&gt;“बाबा जी की सोने की चेन वाली घड़ी नहीं मिल रही। सुबह से उसे ही ढूँढ रहे हैं।” शागिर्द ने सहज भाव से उत्तर दिया।&lt;br /&gt;वापसी बहुत सुखद रही। पत्नी सारे राह एक शब्द भी नहीं बोली। &lt;br /&gt;                               -0-&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/4399891563345732918-3235346965388069039?l=shyamsunderaggarwal.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://shyamsunderaggarwal.blogspot.com/feeds/3235346965388069039/comments/default' title='Post Comments'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://www.blogger.com/comment.g?blogID=4399891563345732918&amp;postID=3235346965388069039&amp;isPopup=true' title='2 Comments'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4399891563345732918/posts/default/3235346965388069039'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4399891563345732918/posts/default/3235346965388069039'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://shyamsunderaggarwal.blogspot.com/2009/05/blog-post_3363.html' title='वापसी-1'/><author><name>ਸ਼ਿਆਮ ਸੁੰਦਰ ਅਗਰਵਾਲ</name><uri>http://www.blogger.com/profile/16740392528197782110</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='32' height='32' src='http://4.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/Sjd_wJN-9ZI/AAAAAAAAAMM/PZPhMATzbY8/S220/%E0%A8%B6%E0%A8%BF%E0%A8%86%E0%A8%AE+%E0%A8%B8%E0%A9%81%E0%A9%B0%E0%A8%A6%E0%A8%B0+%E0%A8%85%E0%A8%97%E0%A8%B0%E0%A8%B5%E0%A8%BE%E0%A8%B2.jpg'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://2.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/Sg7GohSDifI/AAAAAAAAAJI/HqCmGqEhMS8/s72-c/Bob+M%5B1%5D.+(34).jpg' height='72' width='72'/><thr:total>2</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-4399891563345732918.post-7170790735318174268</id><published>2009-05-16T19:21:00.000+05:30</published><updated>2009-06-02T17:32:57.757+05:30</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='लघुकथाएँ'/><title type='text'>संतू</title><content type='html'>&lt;a onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}" href="http://1.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/Sg7FSvI6kWI/AAAAAAAAAI4/3Nw1EUjRbJQ/s1600-h/IMG_5109%5B1%5D.jpg"&gt;&lt;img style="float:left; margin:0 10px 10px 0;cursor:pointer; cursor:hand;width: 119px; height: 128px;" src="http://1.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/Sg7FSvI6kWI/AAAAAAAAAI4/3Nw1EUjRbJQ/s200/IMG_5109%5B1%5D.jpg" border="0" alt=""id="BLOGGER_PHOTO_ID_5336419534162792802" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;                                                                                               &lt;br /&gt;                       प्रोढ़ उम्र का सीधा-सा संतू बेनाप बूट डाले पानी की बालटी उठा जब सीढ़ियां चढ़ने लगा तो मैने उसे सचेत किया, “ध्यान से चढ़ना! सीढ़ियों में कई जगह से ईंटें निकली हुई हैं। गिर न पड़ना।”&lt;br /&gt;“चिंता न करो, जी! मैं तो पचास किलो आटे की बोरी उठाकर सीढ़ियां चढ़ते हुए भी नहीं गिरता।”&lt;br /&gt;और सचमुच बड़ी-बड़ी दस बालटियां पानी ढ़ोते हुए संतू का पैर एक बार भी नहीं फिसला। दो रुपए का एक नोट और चाय का एक कप संतू को थमाते हुए पत्नी ने कहा, “तू रोज आकर पानी भर दिया कर।”&lt;br /&gt;चाय की चुस्कियां लेते हुए संतू ने खुश होकर कहा, “रोज बीस रुपए बन जाते हैं पानी के! कहते हैं, अभी महीना भर पानी नहीं आता नहर में। मौज हो गई अपनी तो।”&lt;br /&gt;उसी दिन नहर में पानी आ गया और नल में भी। &lt;br /&gt;अगले दिन सीढ़ियां चढ़ जब संतू ने पानी के लिए बालटी मांगी तो पत्नी ने कहा, “अब तो जरूरत नहीं। रात को ऊपर नल में पानी आ गया था।”&lt;br /&gt;“नहर में पानी आ गया !” संतू ने आह भरी और लौटने के लिए सीढ़ियों की ओर कदम घसीटने लगा। कुछ क्षण बाद ही किसी के सीढ़ियों से गिरने की आवाज सुनाई दी। मैने भागकर देखा, संतू आंगन में औंधे मुंह पड़ा था।&lt;br /&gt;                             -0-&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/4399891563345732918-7170790735318174268?l=shyamsunderaggarwal.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://shyamsunderaggarwal.blogspot.com/feeds/7170790735318174268/comments/default' title='Post Comments'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://www.blogger.com/comment.g?blogID=4399891563345732918&amp;postID=7170790735318174268&amp;isPopup=true' title='1 Comments'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4399891563345732918/posts/default/7170790735318174268'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4399891563345732918/posts/default/7170790735318174268'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://shyamsunderaggarwal.blogspot.com/2009/05/blog-post_406.html' title='संतू'/><author><name>ਸ਼ਿਆਮ ਸੁੰਦਰ ਅਗਰਵਾਲ</name><uri>http://www.blogger.com/profile/16740392528197782110</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='32' height='32' src='http://4.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/Sjd_wJN-9ZI/AAAAAAAAAMM/PZPhMATzbY8/S220/%E0%A8%B6%E0%A8%BF%E0%A8%86%E0%A8%AE+%E0%A8%B8%E0%A9%81%E0%A9%B0%E0%A8%A6%E0%A8%B0+%E0%A8%85%E0%A8%97%E0%A8%B0%E0%A8%B5%E0%A8%BE%E0%A8%B2.jpg'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://1.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/Sg7FSvI6kWI/AAAAAAAAAI4/3Nw1EUjRbJQ/s72-c/IMG_5109%5B1%5D.jpg' height='72' width='72'/><thr:total>1</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-4399891563345732918.post-5782679605136299699</id><published>2009-05-16T19:05:00.000+05:30</published><updated>2009-06-02T17:28:43.313+05:30</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='ਮਿੰਨੀ ਕਹਾਣੀਆਂ'/><title type='text'>ਚਮਤਕਾਰ</title><content type='html'>&lt;a onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}" href="http://3.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/Sg7DNYsZiBI/AAAAAAAAAIw/AquzW-0KtXQ/s1600-h/P1020264%5B1%5D.JPG"&gt;&lt;img style="float:left; margin:0 10px 10px 0;cursor:pointer; cursor:hand;width: 85px; height: 128px;" src="http://3.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/Sg7DNYsZiBI/AAAAAAAAAIw/AquzW-0KtXQ/s200/P1020264%5B1%5D.JPG" border="0" alt=""id="BLOGGER_PHOTO_ID_5336417243215005714" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;                                &lt;br /&gt;ਬੱਚੇ ਦੀ ਬੀਮਾਰੀ ਕਾਰਨ ਗਰੀਬੂ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਦਿਹਾੜੀ ਕਰਨ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜਾ ਸਕਿਆ। ਅੱਜ ਬੱਚਾ ਕੁੱਝ ਠੀਕ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਘਰ ਵਿਚ ਰਾਸ਼ਨ ਪਾਣੀ ਮੁਕ ਗਿਆ ਸੀ। ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਪਿਆਉਣ ਲਈ ਘਰ ਵਿਚ ਇਕ ਤੁਪਕਾ ਦੁੱਧ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ।&lt;br /&gt;“ ਜਾਓ, ਹੱਟੀ ਆਲੇ ਨੂੰ ਆਖੋ ਜੁਆਕ ਬਮਾਰ ਐ, ਪਾਈਆ ਦੁੱਧ ਹੁਦਾਰ ਦੇ ਦਵੇ। ਭਲਕ ਨੂੰ ਦੇਦਾਂਗੇ ਉਹਦੇ ਸਾਰੇ ਪੈਸੇ।” ਪਤਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਤਾਂ ਗਰੀਬੂ ਗੜਵੀ ਲੈ ਕੇ ਤੁਰ ਪਿਆ।&lt;br /&gt;ਉਹਨੇ ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਕੋਲ ਬੱਚੇ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਵਾਸਤਾ ਦੇ ਦੁੱਧ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਉਹ ਬੋਲਿਆ, “ ਉਧਾਰ-ਨਗਦ ਤਾਂ ਬਾਦ ਦੀ ਗੱਲ ਐ, ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਤਾਂ ਚਾਹ ਪੀਣ ਜੋਗਾ ਦੁੱਧ ਵੀ ਹੈ ਨੀ। ਸਾਰਾ ਦੁੱਧ ਲੋਕ ਲੈਗੇ, ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਪਿਆਉਣ ਲਈ। ਅੱਜ ਤਾਂ ਚਮਤਕਾਰ ਹੋ ਗਿਆ, ਮੂਰਤੀ ਦੁੱਧ ਪੀ ਰਹੀ ਐ।”&lt;br /&gt;“ ਪੱਥਰ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਦੁੱਧ ਪੀ ਰਹੀ ਐ ?” ਗਰੀਬੂ ਹੈਰਾਨ ਸੀ। ਉਹਨੇ ਸੋਚਿਆ− ‘ ਭਗਵਾਨ ਕਿੰਨਾ ਕੁ ਦੁੱਧ ਪੀਊ ? ਐਡਾ ਕਿੱਡਾ ਕੁ ਢਿੱਡ ਐ ? ਮੰਦਰ ਚਲਦੈਂ, ਸ਼ੈਂਤ ਉੱਥੇ ਈ ਮੈਨੂੰ ਮੁੰਡੇ ਜੋਗਾ ਦੁੱਧ ਮਿਲ ਜੇ।’&lt;br /&gt;ਤੇ ਉਹ ਮੰਦਰ ਵੱਲ ਨੂੰ ਹੋ ਲਿਆ।&lt;br /&gt;ਮੰਦਰ ਵਿਚ ਭੀੜ ਲੱਗੀ ਸੀ। ਲੋਕ ਕੋਲੀਆਂ, ਗਲਾਸਾਂ ਤੇ ਗੜਵੀਆਂ ਵਿਚ ਦੁੱਧ ਲਈ ਕਤਾਰ ਵਿਚ ਖੜੇ ਆਪਣੀ ਵਾਰੀ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਕ ਮੋਟੇ ਲਾਲੇ ਕੋਲ ਵੱਡੀ ਸਾਰੀ ਗੜਵੀ ਵੇਖ ਗਰੀਬੂ ਨੇ ਉਸ ਕੋਲ ਜਾ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, “ ਜੁਆਕ ਬਮਾਰ ਐ, ਭੋਰਾ ਦੁੱਧ ਦੇ ਦਿਉਂਗੇ ਤਾਂ ਥੋਡਾ ਭਲਾ ਹੋਊ।… ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਭੋਰਾ ਘੱਟ ਪਿਆ ਦਿਓ…।” &lt;br /&gt;ਲਾਲੇ ਨੇ ਉਹਨੂੰ ਘੂਰ ਕੇ ਵੇਖਿਆ ਤੇ ਕਿਹਾ, “ ਮੈਂ ਭਗਵਾਨ ਨਮਿੱਤ ਲਿਆਂਦੈ ਸਾਰਾ ਦੁੱਧ। ਤੈਨੂੰ ਦੇਕੇ ਪਾਪ ਦਾ ਭਾਗੀ ਨਹੀਂ ਬਣਨਾ।”&lt;br /&gt;ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਗਰੀਬ ਉੱਤੇ ਤਰਸ ਨਹੀਂ ਆਇਆ । ਅੰਤ ਉਹ ਕਿਤੇ ਹੋਰ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਆ ਗਿਆ। ਮੰਦਰ ਦੇ ਪਿਛਵਾੜੇ ਵਾਲੀ ਭੀੜੀ ਜਿਹੀ ਸੁੰਨੀ ਗਲੀ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦਿਆਂ ਉਹਨੇ ਇਕ ਹੋਰ ਚਮਤਕਾਰ ਵੇਖਿਆ− ਮੰਦਰ ਪਿਛਲੀ ਨਾਲੀ ਜੋ ਸਦਾ ਗੰਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰੀ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ, ਅੱਜ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਸਫ਼ੈਦ ਹੋਈ ਪਈ ਸੀ।&lt;br /&gt;                                                -0-&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/4399891563345732918-5782679605136299699?l=shyamsunderaggarwal.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://shyamsunderaggarwal.blogspot.com/feeds/5782679605136299699/comments/default' title='Post Comments'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://www.blogger.com/comment.g?blogID=4399891563345732918&amp;postID=5782679605136299699&amp;isPopup=true' title='0 Comments'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4399891563345732918/posts/default/5782679605136299699'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4399891563345732918/posts/default/5782679605136299699'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://shyamsunderaggarwal.blogspot.com/2009/05/blog-post_6941.html' title='ਚਮਤਕਾਰ'/><author><name>ਸ਼ਿਆਮ ਸੁੰਦਰ ਅਗਰਵਾਲ</name><uri>http://www.blogger.com/profile/16740392528197782110</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='32' height='32' src='http://4.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/Sjd_wJN-9ZI/AAAAAAAAAMM/PZPhMATzbY8/S220/%E0%A8%B6%E0%A8%BF%E0%A8%86%E0%A8%AE+%E0%A8%B8%E0%A9%81%E0%A9%B0%E0%A8%A6%E0%A8%B0+%E0%A8%85%E0%A8%97%E0%A8%B0%E0%A8%B5%E0%A8%BE%E0%A8%B2.jpg'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://3.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/Sg7DNYsZiBI/AAAAAAAAAIw/AquzW-0KtXQ/s72-c/P1020264%5B1%5D.JPG' height='72' width='72'/><thr:total>0</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-4399891563345732918.post-2874682867806072634</id><published>2009-05-16T18:59:00.000+05:30</published><updated>2009-06-02T17:27:57.114+05:30</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='ਮਿੰਨੀ ਕਹਾਣੀਆਂ'/><title type='text'>ਕੁੰਡਲੀ</title><content type='html'>&lt;a onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}" href="http://1.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/Sg7A1nUOSmI/AAAAAAAAAIo/IYBMw80SEPw/s1600-h/ethiopian_event_bmf-5%5B1%5D.jpg"&gt;&lt;img style="float:left; margin:0 10px 10px 0;cursor:pointer; cursor:hand;width: 86px; height: 128px;" src="http://1.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/Sg7A1nUOSmI/AAAAAAAAAIo/IYBMw80SEPw/s200/ethiopian_event_bmf-5%5B1%5D.jpg" border="0" alt=""id="BLOGGER_PHOTO_ID_5336414635800021602" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;                                                  &lt;br /&gt;ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਲਈ ਜਦੋਂ ਵੀ ਕੋਈ ਯੋਗ ਰਿਸ਼ਤਾ ਆਉਂਦਾ,  ਕੁੜੀ ਦੀ ਜਨਮ-ਕੁੰਡਲੀ ਲੈ, ਮਾਂ ਪੰਡਤ ਰਾਮਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਕੋਲ ਜਾਂਦੀ। ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਜੀ ਕੁੜੀ ਦੀ ਕੁੰਡਲੀ ਨਾਲ ਭਰਾ ਦੀ ਕੁੰਡਲੀ ਮਿਲਾਉਂਦੇ ਤੇ ‘ਨਾਂਹ’ ਵਿਚ ਸਿਰ ਹਿਲਾ ਦਿੰਦੇ। ਕਦੇ ਅੱਠ ਗੁਣ ਮਿਲਦੇ ਤੇ ਕਦੇ ਦਸ। ਮਾਂ ਪੱਚੀ ਕੁ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਮਿਲੇ ਬਿਨਾ ਆਪਣੇ ਸਪੁੱਤਰ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਪੰਦਰਾਂ ਕੁ ਯੋਗ ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਮਾਂ ਦੀ ਇਸ ਪਰਖ ਕਸੌਟੀ  ਦੀ ਬਲੀ ਚੜ੍ਹ ਚੁੱਕੇ ਸਨ।&lt;br /&gt;ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਜੀ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਮੰਨੇ-ਪ੍ਰਮੰਨੇ ਜੋਤਸ਼ੀ ਸਨ । ਉਹਨਾਂ ਕੋਲ ਸਦਾ ਭੀੜ ਲੱਗੀ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ। ਮਿਲਣ ਲਈ ਸਮਾਂ ਲੈਣਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ। ਮਾਂ ਕਹਿੰਦੀ, ‘ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਜੀ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕੋਈ ਵਿਦਵਾਨ ਜੋਤਸ਼ੀ ਨਹੀਂ। ਭਵਿੱਖ ਬਾਰੇ ਕਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਕ ਇਕ ਗੱਲ ਸਹੀ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤਕ ਉਹ ‘ਹਾਂ’ ਨਹੀਂ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗੀ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾਅ ’ਤੇ ਨਹੀਂ ਲਾ ਸਕਦੀ।’&lt;br /&gt;ਤਿੰਨ-ਚਾਰ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇਕ ਹੋਰ ਰਿਸ਼ਤਾ ਆਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਕੁੜੀ ਦੀ ਕੁੰਡਲੀ ਮਿਲਾਉਣ ਲਈ ਮਾਂ ਨੇ ਅੱਜ ਫਿਰ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਜੀ ਕੋਲ ਜਾਣਾ ਸੀ। ਕੁੜੀ ਭਰਾ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੀ ਪੜ੍ਹੀ-ਲਿਖੀ ਸੀ। ਸਿਹਤ ਪੱਖੋਂ ਠੀਕ ਸੀ ਤੇ ਸਾਡੀ ਜਾਣੀ-ਪਛਾਣੀ ਵੀ ਸੀ। ਉਹ ਇਕ ਨਾਮੀ ਕੰਪਨੀ ਵਿਚ ਪੰਜਾਹ ਕੁ ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਮਹੀਨਾ ਤਨਖਾਹ ਲੈ ਰਹੀ ਸੀ। &lt;br /&gt;ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਮਾਂ ਨੂੰ ਅੱਜ ਫਿਰ ਕਿਹਾ, “ ਮਾਂ, ਤੂੰ ਪੰਡਤਾਂ ਦੇ ਚੱਕਰਾਂ ਵਿਚ ਪੈ ਕੇ ਇਹ ਚੰਗਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਹੱਥੋਂ ਨਾ ਗੁਆ।”&lt;br /&gt;ਪਰ ਮਾਂ ਉੱਤੇ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਦਾ ਕੋਈ ਅਸਰ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਬੋਲੀ, “ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਪਾਠ ਨਾ ਪੜ੍ਹਾ। ਛੇਤੀ ਚੱਲ, ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਜੀ ਨੇ ਸੁਬ੍ਹਾ ਨੌਂ ਵਜੇ ਦਾ ਸਮਾਂ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ।”&lt;br /&gt;ਮਨ ਮਾਰ ਕੇ ਮੈਂ ਸਕੂਟਰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਿਆ। ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਦੂਜੇ ਸਿਰੇ ’ਤੇ ਸਥਿਤ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਜੀ ਦੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚੇ ਤਾਂ ਉੱਥੇ ਕੁਹਰਾਮ ਮੱਚਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਪੁੱਛਣ ਤੇ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਛੇ ਕੁ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਆਹੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਜੀ ਦੀ ਧੀ ਦਾ ਪਤੀ ਸਵੇਰੇ ਇਕ ਦੁਰਘਟਨਾ ਵਿਚ ਮਰ ਗਿਆ ਸੀ।&lt;br /&gt;                                                      -0-&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/4399891563345732918-2874682867806072634?l=shyamsunderaggarwal.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://shyamsunderaggarwal.blogspot.com/feeds/2874682867806072634/comments/default' title='Post Comments'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://www.blogger.com/comment.g?blogID=4399891563345732918&amp;postID=2874682867806072634&amp;isPopup=true' title='0 Comments'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4399891563345732918/posts/default/2874682867806072634'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4399891563345732918/posts/default/2874682867806072634'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://shyamsunderaggarwal.blogspot.com/2009/05/blog-post_16.html' title='ਕੁੰਡਲੀ'/><author><name>ਸ਼ਿਆਮ ਸੁੰਦਰ ਅਗਰਵਾਲ</name><uri>http://www.blogger.com/profile/16740392528197782110</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='32' height='32' src='http://4.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/Sjd_wJN-9ZI/AAAAAAAAAMM/PZPhMATzbY8/S220/%E0%A8%B6%E0%A8%BF%E0%A8%86%E0%A8%AE+%E0%A8%B8%E0%A9%81%E0%A9%B0%E0%A8%A6%E0%A8%B0+%E0%A8%85%E0%A8%97%E0%A8%B0%E0%A8%B5%E0%A8%BE%E0%A8%B2.jpg'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://1.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/Sg7A1nUOSmI/AAAAAAAAAIo/IYBMw80SEPw/s72-c/ethiopian_event_bmf-5%5B1%5D.jpg' height='72' width='72'/><thr:total>0</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-4399891563345732918.post-3904150545255712140</id><published>2009-05-14T06:48:00.000+05:30</published><updated>2009-06-02T17:33:27.434+05:30</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='लघुकथाएँ'/><title type='text'>अनमोल ख़ज़ाना</title><content type='html'>&lt;a onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}" href="http://3.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/Sgtylzam8_I/AAAAAAAAAHs/GMyQOXLL4BM/s1600-h/IMG_0074%5B1%5D.JPG"&gt;&lt;img style="float:left; margin:0 10px 10px 0;cursor:pointer; cursor:hand;width: 128px; height: 92px;" src="http://3.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/Sgtylzam8_I/AAAAAAAAAHs/GMyQOXLL4BM/s320/IMG_0074%5B1%5D.JPG" border="0" alt=""id="BLOGGER_PHOTO_ID_5335484177333023730" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;               &lt;br /&gt;                   &lt;br /&gt;अपनी अलमारी के लॉकर में रखी कोई वस्तु जब पत्नी को न मिलती तो वह लॉकर का सारा सामान बाहर निकाल लेती। इस सामान में एक छोटी-सी चाँदी की डिबिया भी होती। सुंदर तथा कलात्मक डिबिया। इस डिबिया को वह बहुत सावधानी से रखती। उसने डिबिया को छोटा-सा ताला भी लगा रखा था। मुझे या बच्चों को तो उसे हाथ भी न लगाने देती। वह कहती, “इसमें मेरा अनमोल ख़ज़ाना है, जीते जी किसी को छूने भी न दूँगी।”&lt;br /&gt;एक दिन पत्नी जल्दी में अपना लॉकर बंद करना भूल गई। मेरे मन में उस चाँदी की डिबिया में रखा पत्नी का अनमोल ख़ज़ाना देखने की इच्छा बलवती हो उठी। मैने डिबिया बाहर निकाली। मैने उसे हिला कर देखा। डिबिया में से सिक्कों के खनकने की हल्की-सी आवाज सुनाई दी। मुझे लगा, पत्नी ने डिबिया में ऐतिहासिक महत्त्व के सोने अथवा चाँदी के कुछ सिक्के संभाल कर रखे हुए हैं।&lt;br /&gt;मेरी उत्सुकता और बढ़ी। कौन से सिक्के हैं? कितने सिक्के हैं? उनकी कितनी कीमत होगी? अनेक प्रश्न मस्तिष्क में उठ खड़े हुए। थोड़ा ढूँढ़ने पर डिबिया के ताले की चाबी भी मिल गई। डिबिया खोली तो उसमें से एक थैली निकली। कपड़े की एक पुरानी थैली। थैली मैने पहचान ली। यह मेरी सास ने दी थी, मेरी पत्नी को। जब सास मृत्युशय्या पर थी और हम उससे मिलने गाँव गए थे। आँसू भरी आँखों और काँपते हाथों से उसने थैली पत्नी को पकड़ाई थी। उसके कहे शब्द आज भी मुझे याद हैं–‘ले बेटी ! तेरी माँ के पास तो बस यही है देने को।’&lt;br /&gt;मैने थैली खोल कर पलटी तो पत्नी का अनमोल ख़ज़ाना मेज पर बिखर गया। मेज पर जो कुछ पड़ा था, उसमें वर्तमान के ही कुल आठ सिक्के थे– तीन सिक्के दो रुपये वाले, तीन सिक्के एक रुपये वाले और दो सिक्के पचास पैसे वाले। कुल मिला कर दस रुपये।&lt;br /&gt;मैं देर तक उन सिक्कों को देखता रहा। फिर मैने एक-एक कर सभी सिक्कों को बड़े ध्यान से थैली में वापस रखा ताकि किसी को भी हल्की-सी रगड़ न लग जाए।&lt;br /&gt;                               -0-&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/4399891563345732918-3904150545255712140?l=shyamsunderaggarwal.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://shyamsunderaggarwal.blogspot.com/feeds/3904150545255712140/comments/default' title='Post Comments'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://www.blogger.com/comment.g?blogID=4399891563345732918&amp;postID=3904150545255712140&amp;isPopup=true' title='8 Comments'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4399891563345732918/posts/default/3904150545255712140'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4399891563345732918/posts/default/3904150545255712140'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://shyamsunderaggarwal.blogspot.com/2009/05/blog-post_469.html' title='अनमोल ख़ज़ाना'/><author><name>ਸ਼ਿਆਮ ਸੁੰਦਰ ਅਗਰਵਾਲ</name><uri>http://www.blogger.com/profile/16740392528197782110</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='32' height='32' src='http://4.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/Sjd_wJN-9ZI/AAAAAAAAAMM/PZPhMATzbY8/S220/%E0%A8%B6%E0%A8%BF%E0%A8%86%E0%A8%AE+%E0%A8%B8%E0%A9%81%E0%A9%B0%E0%A8%A6%E0%A8%B0+%E0%A8%85%E0%A8%97%E0%A8%B0%E0%A8%B5%E0%A8%BE%E0%A8%B2.jpg'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://3.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/Sgtylzam8_I/AAAAAAAAAHs/GMyQOXLL4BM/s72-c/IMG_0074%5B1%5D.JPG' height='72' width='72'/><thr:total>8</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-4399891563345732918.post-5349339644642201194</id><published>2009-05-14T06:46:00.000+05:30</published><updated>2009-06-02T17:33:56.532+05:30</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='लघुकथाएँ'/><title type='text'>यादगार</title><content type='html'>&lt;a onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}" href="http://1.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/SgtxTOZTTvI/AAAAAAAAAHk/iLYAXcfgBV8/s1600-h/PICT0021_level%5B1%5D.jpg"&gt;&lt;img style="float:left; margin:0 10px 10px 0;cursor:pointer; cursor:hand;width: 128px; height: 96px;" src="http://1.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/SgtxTOZTTvI/AAAAAAAAAHk/iLYAXcfgBV8/s320/PICT0021_level%5B1%5D.jpg" border="0" alt=""id="BLOGGER_PHOTO_ID_5335482758646157042" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;                                  &lt;br /&gt;विरसा सिंह बस से उतर, गाँव वाली सड़क पर पहुँच कर रुक गया। विलायत से आने के पश्चात, वह अपने मामा के लड़के से मिल कर आ रहा था। उस गाँव के बाहर बने बहुत बड़े एवं सुंदर गेट को देख कर उसने सोचा कि वह भी अपनी माँ की स्मृति में अपने गाँव के बाहर एक वैसा ही सुंदर गेट बनवायेगा।&lt;br /&gt;विलायत में विरसा सिंह ने कड़े परिश्रम से बहुत सारा धन कमाया था। इस कमाई में से वह अपने गाँव में एक स्मारक बनवाना चाहता था।  सलाह-मशविरा तो वह कई दिनों से दोस्त-मित्रों के साथ कर रहा था। किसी ने धर्मशाला बनवाने की सलाह दी तो किसी ने डिस्पैंसरी की। किसी ने श्मशान-भूमि में कमरा व शैड बनवाने को भी कहा। बरसात में मुर्दा फूंकने में बड़ी परेशानी होती थी। लेकिन विरसा सिंह कोई निर्णय नहीं ले सका था।&lt;br /&gt;वह सड़क के बीचों-बीच खड़ा गेट की कल्पना करने लगा। जब लोग यहाँ से गुजरेंगे तो उसकी माँ का नाम पढ़कर उसे याद किया करेंगे। कुछ देर तक खड़ा, वह गेट की लंबाई, चौड़ाई व ऊँचाई का अनुमान लगाता रहा।&lt;br /&gt;आकाश में बादल उमड़ आए थे और मौसम खराब होता जा रहा था। बारिश आ जाने के डर से वह चल पड़ा। वह मुश्किल से गाँव के बाहर बने स्कूल तक ही पहुँच पाया था कि बारिश आ गई। खुले मैदान में बैठे विद्यार्थियों को तेजी से वृक्षों की ओर भागते देख, वह भी उधर को ही हो लिया। विद्यार्थियों के लिए वृक्षों की छत काफी नहीं थी। वे स्वयं भी भीग रहे थे और उनकी कापी-किताबें भी। विरसा सिंह थोड़ा-थोड़ा भीगता हुआ अध्यापक से स्कूल के बारे में बातें करता रहा।&lt;br /&gt;बारिश कुछ थमी तो वह विद्यार्थियों के साथ ही गाँव की ओर चल पड़ा। बच्चों के साथ जाते हुए उसे अपना बचपन याद आ रहा था। वर्षा वाले दिन उसकी माँ उसे स्कूल ही नहीं भेजती थी। बारिश में भीगने से उसे बुखार जो हो जाता था।&lt;br /&gt;विरसा सिंह सीधा सरपंच के पास गया और माँ की स्मृति में स्कूल में कुछ कमरे बनवाने का निर्णय सुना दिया।&lt;br /&gt;                             -0-&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/4399891563345732918-5349339644642201194?l=shyamsunderaggarwal.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://shyamsunderaggarwal.blogspot.com/feeds/5349339644642201194/comments/default' title='Post Comments'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://www.blogger.com/comment.g?blogID=4399891563345732918&amp;postID=5349339644642201194&amp;isPopup=true' title='0 Comments'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4399891563345732918/posts/default/5349339644642201194'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4399891563345732918/posts/default/5349339644642201194'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://shyamsunderaggarwal.blogspot.com/2009/05/blog-post_730.html' title='यादगार'/><author><name>ਸ਼ਿਆਮ ਸੁੰਦਰ ਅਗਰਵਾਲ</name><uri>http://www.blogger.com/profile/16740392528197782110</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='32' height='32' src='http://4.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/Sjd_wJN-9ZI/AAAAAAAAAMM/PZPhMATzbY8/S220/%E0%A8%B6%E0%A8%BF%E0%A8%86%E0%A8%AE+%E0%A8%B8%E0%A9%81%E0%A9%B0%E0%A8%A6%E0%A8%B0+%E0%A8%85%E0%A8%97%E0%A8%B0%E0%A8%B5%E0%A8%BE%E0%A8%B2.jpg'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://1.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/SgtxTOZTTvI/AAAAAAAAAHk/iLYAXcfgBV8/s72-c/PICT0021_level%5B1%5D.jpg' height='72' width='72'/><thr:total>0</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-4399891563345732918.post-2094991914481544543</id><published>2009-05-14T06:13:00.000+05:30</published><updated>2009-06-02T17:27:21.777+05:30</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='ਮਿੰਨੀ ਕਹਾਣੀਆਂ'/><title type='text'>ਸਾਂਝਾ ਦਰਦ</title><content type='html'>&lt;a onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}" href="http://1.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/SgtqbbyiXsI/AAAAAAAAAHc/DbbnASRnZy4/s1600-h/P1010029%5B1%5D.JPG"&gt;&lt;img style="float:left; margin:0 10px 10px 0;cursor:pointer; cursor:hand;width: 88px; height: 128px;" src="http://1.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/SgtqbbyiXsI/AAAAAAAAAHc/DbbnASRnZy4/s320/P1010029%5B1%5D.JPG" border="0" alt=""id="BLOGGER_PHOTO_ID_5335475203099221698" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;ਬਿਰਧ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਚ ਗਏ ਪੱਤਰਕਾਰ ਨੇ ਉੱਥੇ ਬਰਾਂਡੇ ਵਿਚ ਬੈਠੀ ਇਕ ਬਜ਼ੁਰਗ ਔਰਤ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, “ ਮਾਂ ਜੀ, ਤੁਹਾਡੇ ਕਿੰਨੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ?”&lt;br /&gt;ਉਹ ਬੋਲੀ, “ ਨਾ ਪੁੱਤ, ਨਾ ਧੀ। ਮੇਰੇ ਤਾਂ ਕੋਈ ਔਲਾਦ ਨਹੀਂ।”&lt;br /&gt;ਪੱਤਰਕਾਰ ਬੋਲਿਆ, “ ਤੁਹਾਨੂੰ ਗਮ ਤਾਂ ਹੋਵੇਗਾ ਪੁੱਤਰ ਨਾ ਹੋਣ ਦਾ। ਪੁੱਤਰ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਅੱਜ ਤੁਸੀਂ ਇਸ  ਬਿਰਧ ਆਸ਼ਰਮ ’ਚ ਨਾ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਹੁੰਦੇ।”&lt;br /&gt;ਬਜ਼ੁਰਗ ਔਰਤ ਨੇ ਥੋੜੀ ਦੂਰ ਬੈਠੀ ਇਕ ਦੂਜੀ ਔਰਤ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, “ ਉਹ ਬੈਠੀ ਮੇਰੇ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਦੁਖੀ, ਉਹਦੇ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤ ਨੇ। ਉਹਨੂੰ ਪੁੱਛ ਲੈ ।” &lt;br /&gt;ਪੱਤਰਕਾਰ ਉਸ ਬੁੱਢੀ ਵੱਲ ਜਾਣ ਲੱਗਾ ਤਾਂ ਨੇੜੇ ਹੀ ਬੈਠਾ ਇਕ ਬਜ਼ੁਰਗ ਬੋਲ ਪਿਆ, “ ਪੁੱਤਰ, ਇਸ ਆਸ਼ਰਮ ’ਚ ਅਸੀਂ ਜਿੰਨੇ ਵੀ ਲੋਕ ਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ’ਚੋਂ ਇਸ ਭੈਣ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ  ਬਾਕੀ ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਦੋ ਤੋਂ ਪੰਜ ਤਕ ਪੁੱਤਰ ਹਨ। ਪਰ ਸਾਡੇ ਸਾਰਿਆਂ ’ਚ ਇਕ ਗੱਲ ਸਾਂਝੀ ਐ…”&lt;br /&gt;“ ਉਹ ਕੀ ?” ਪੱਤਰਕਾਰ ਨੇ ਉਤਸੁਕਤਾ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ।&lt;br /&gt;“ ਸਾਡੇ ਸਾਰਿਆਂ ’ਚੋਂ ਕਿਸੇ ਦੇ ਵੀ ਧੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।” ਬਜ਼ੁਰਗ ਦਰਦ ਭਰੀ ਅਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਬੋਲਿਆ, “ ਜੇ ਧੀ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਇਸ ਆਸ਼ਰਮ ’ਚ ਨਾ ਹੁੰਦੇ।”&lt;br /&gt;                                          -0-&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/4399891563345732918-2094991914481544543?l=shyamsunderaggarwal.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://shyamsunderaggarwal.blogspot.com/feeds/2094991914481544543/comments/default' title='Post Comments'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://www.blogger.com/comment.g?blogID=4399891563345732918&amp;postID=2094991914481544543&amp;isPopup=true' title='0 Comments'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4399891563345732918/posts/default/2094991914481544543'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4399891563345732918/posts/default/2094991914481544543'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://shyamsunderaggarwal.blogspot.com/2009/05/blog-post_2677.html' title='ਸਾਂਝਾ ਦਰਦ'/><author><name>ਸ਼ਿਆਮ ਸੁੰਦਰ ਅਗਰਵਾਲ</name><uri>http://www.blogger.com/profile/16740392528197782110</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='32' height='32' src='http://4.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/Sjd_wJN-9ZI/AAAAAAAAAMM/PZPhMATzbY8/S220/%E0%A8%B6%E0%A8%BF%E0%A8%86%E0%A8%AE+%E0%A8%B8%E0%A9%81%E0%A9%B0%E0%A8%A6%E0%A8%B0+%E0%A8%85%E0%A8%97%E0%A8%B0%E0%A8%B5%E0%A8%BE%E0%A8%B2.jpg'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://1.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/SgtqbbyiXsI/AAAAAAAAAHc/DbbnASRnZy4/s72-c/P1010029%5B1%5D.JPG' height='72' width='72'/><thr:total>0</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-4399891563345732918.post-5412086665051991960</id><published>2009-05-14T06:09:00.000+05:30</published><updated>2009-06-02T17:26:53.261+05:30</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='ਮਿੰਨੀ ਕਹਾਣੀਆਂ'/><title type='text'>ਸੰਤੂ</title><content type='html'>&lt;a onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}" href="http://2.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/SgtpCvkeEOI/AAAAAAAAAHU/xWxhh20cBSw/s1600-h/17%5B1%5D.JPG"&gt;&lt;img style="float:left; margin:0 10px 10px 0;cursor:pointer; cursor:hand;width: 85px; height: 128px;" src="http://2.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/SgtpCvkeEOI/AAAAAAAAAHU/xWxhh20cBSw/s320/17%5B1%5D.JPG" border="0" alt=""id="BLOGGER_PHOTO_ID_5335473679400571106" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;ਅਧਖੜ ਉਮਰ ਦਾ ਸਿਧਰਾ ਜਿਹਾ ਸੰਤੂ ਬੇਮੇਚ ਬੂਟ ਪਾਈ ਪਾਣੀ ਦੀ ਬਾਲਟੀ ਚੁੱਕ ਜਦੋਂ ਪੌੜੀਆਂ ਚੜ੍ਹਨ ਲੱਗਾ ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਹਨੂੰ ਸੁਚੇਤ ਕੀਤਾ, “ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਚੜ੍ਹੀਂ । ਪੌੜੀਆਂ ’ਚ ਕਈ ਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਇੱਟਾਂ ਨਿਕਲੀਆਂ ਹੋਈਐਂ । ਡਿੱਗ ਨਾ ਪਈਂ ।” &lt;br /&gt;“ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰੋ ਜੀ, ਮੈਂ ਤਾਂ ਪੰਜਾਹ ਕਿਲੋ ਆਟਾ ਚੁੱਕ ਕੇ ਪੌੜੀਆਂ ਚੜ੍ਹਦਾ ਨਹੀਂ ਡਿੱਗਦਾ ।”&lt;br /&gt;ਤੇ ਸਚਮੁਚ ਵੱਡੀਆਂ-ਵੱਡੀਆਂ ਦਸ ਬਾਲਟੀਆਂ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਢੌਂਦੇ ਸੰਤੂ ਦਾ ਪੈਰ ਇਕ ਵਾਰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਫਿਸਲਿਆ ।&lt;br /&gt;ਦੋ ਰੁਪਏ ਦਾ ਇੱਕ ਨੋਟ ਅਤੇ ਚਾਹ ਦਾ ਕੱਪ ਦਿੰਦਿਆਂ ਪਤਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ ਸੰਤੂ, ਤੂੰ ਰੋਜ਼ ਆ ਕੇ ਪਾਣੀ ਭਰ ਜਿਆ ਕਰ ।”&lt;br /&gt;ਚਾਹ ਦੀਆਂ ਚੁਸਕੀਆਂ ਲੈਂਦੇ ਸੰਤੂ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, “ ਰੋਜ਼ ਵੀਹ ਰੁਪਏ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਐ ਪਾਣੀ ਦੇ । ਕਹਿੰਦੇ ਐ ਅਜੇ ਮਹੀਨਾ ਪਾਣੀ ਨਹੀਂ ਔਂਦਾ । ਮੌਜਾਂ ਲੱਗ ਗਈਆਂ ।”&lt;br /&gt;ਉਸੇ ਦਿਨ ਨਹਿਰ ਵਿਚ ਪਾਣੀ ਆ ਗਿਆ ਤੇ ਟੂਟੀ ਵਿਚ ਵੀ ।&lt;br /&gt;ਅਗਲੀ ਸਵੇਰ ਪੌੜੀਆਂ ਚੜ੍ਹ ਜਦੋਂ ਸੰਤੂ ਨੇ ਪਾਣੀ ਲਈ ਬਾਲਟੀ ਮੰਗੀ ਤਾਂ ਪਤਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ ਹੁਣ ਤਾਂ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਰਾਤ ਉੱਪਰ ਈ ਟੂਟੀ ਵਿਚ ਪਾਣੀ ਆ ਗਿਆ ਸੀ ।”&lt;br /&gt;“ ਨਹਿਰ ’ਚ ਪਾਣੀ ਆ ਗਿਆ !” ਸੰਤੂ ਨੇ ਹਉਕਾ ਲਿਆ ਤੇ ਵਾਪਸੀ ਲਈ ਪੌੜੀਆਂ ਵੱਲ ਕਦਮ ਘੜੀਸਣ ਲੱਗਾ । ਕੁਝ ਛਿਣ ਬਾਦ ਹੀ ਕਿਸੇ ਦੇ ਪੌੜੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਡਿੱਗਣ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਆਈ । ਮੈਂ ਭੱਜ ਕੇ ਵੇਖਿਆ, ਸੰਤੂ ਵਿਹੜੇ ਵਿਚ ਮੂਧੇ ਮੂੰਹ ਪਿਆ ਸੀ ।&lt;br /&gt;                                             -0-&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/4399891563345732918-5412086665051991960?l=shyamsunderaggarwal.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://shyamsunderaggarwal.blogspot.com/feeds/5412086665051991960/comments/default' title='Post Comments'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://www.blogger.com/comment.g?blogID=4399891563345732918&amp;postID=5412086665051991960&amp;isPopup=true' title='0 Comments'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4399891563345732918/posts/default/5412086665051991960'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4399891563345732918/posts/default/5412086665051991960'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://shyamsunderaggarwal.blogspot.com/2009/05/blog-post_3170.html' title='ਸੰਤੂ'/><author><name>ਸ਼ਿਆਮ ਸੁੰਦਰ ਅਗਰਵਾਲ</name><uri>http://www.blogger.com/profile/16740392528197782110</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='32' height='32' src='http://4.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/Sjd_wJN-9ZI/AAAAAAAAAMM/PZPhMATzbY8/S220/%E0%A8%B6%E0%A8%BF%E0%A8%86%E0%A8%AE+%E0%A8%B8%E0%A9%81%E0%A9%B0%E0%A8%A6%E0%A8%B0+%E0%A8%85%E0%A8%97%E0%A8%B0%E0%A8%B5%E0%A8%BE%E0%A8%B2.jpg'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://2.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/SgtpCvkeEOI/AAAAAAAAAHU/xWxhh20cBSw/s72-c/17%5B1%5D.JPG' height='72' width='72'/><thr:total>0</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-4399891563345732918.post-3019183748615576875</id><published>2009-05-13T23:15:00.000+05:30</published><updated>2009-06-02T17:34:46.462+05:30</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='लघुकथाएँ'/><title type='text'>कोठी नंबर छप्पन</title><content type='html'>&lt;a onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}" href="http://3.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/Sg69ZVXRTMI/AAAAAAAAAIg/bAjagMJwwrU/s1600-h/Nepal+Trip+Apr-May+07+059%5B1%5D.JPG"&gt;&lt;img style="float:left; margin:0 10px 10px 0;cursor:pointer; cursor:hand;width: 128px; height: 96px;" src="http://3.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/Sg69ZVXRTMI/AAAAAAAAAIg/bAjagMJwwrU/s200/Nepal+Trip+Apr-May+07+059%5B1%5D.JPG" border="0" alt=""id="BLOGGER_PHOTO_ID_5336410851409743042" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;गाँव से आई भागवंती पूछ-ताछ कर जब तक आनंद नगर पहुँची, सूर्य अग्नि-पिंड बन कर उसके सिर पर लटक रहा था। उसके भानजे ने शहर के इसी मुहल्ले में पिछले दिनों नई कोठी बनाई थी। उसी से मिलने आई थी भागवंती।&lt;br /&gt;गरमी बढ़ गई थी और गलियाँ सूनी पड़ी थीं। भागवंती साठ वर्ष की हो चुकी थी। वह घुटनों को सहारा देती धीरे-धीरे चल रही थी। वह गाँव के स्कूल में पढ़ने जाती रही थी, इसलिए थोड़ा बहुत पढ़ लेती थी। उसने कई कोठियों के नंबर पढ़े, परंतु भानजे की छप्पन नंबर कोठी उसे नज़र नहीं आई।&lt;br /&gt;स्कूल से आ रही सुन्दर वर्दी पहने दो लड़कियाँ दिखाई दीं तो भागवंती को थोड़ी आस बंधी। उसने उन्हें रोक कर पूछा, “बेटे, छप्पन नंबर कोठी किधर है?”&lt;br /&gt;लड़कियों ने एक-दूसरी की ओर हैरानी से देखा और फिर, “मालूम नहीं।” कह कर अपने राह चली गईं। &lt;br /&gt;भागवंती थोड़ा आगे बढ़ी तो लगभग बारह वर्ष का एक लड़का साइकिल पर आता दिखाई दिया। उसने लड़के से भी छप्पन नंबर कोठी बारे पूछा। लड़का भी लड़कियों की तरह हैरान हो कर उसकी ओर देखने लगा तो वह बोली, “बादली वाले बिरजू की कोठी है। अभी बनाई है, पाँच-छ: महीने हुए।”&lt;br /&gt;“मुझे नहीं पता।” कह कर लड़का साइकिल पर सवार हो गया।&lt;br /&gt;कई घरों के दरवाजों पर दस्तक देने के पश्चात अंतत: भागवंती छप्पन नंबर कोठी तक पहुँच ही गई। कोठी का गेट खुला तो वह हैरान रह गई, सामने वही साइकिल वाला लड़का खड़ा था।&lt;br /&gt;“आपका पोता है मौसी जी।” जब भानजे की पत्नी ने लड़के के बारे में बताया तो वह बोली, “अरी बहू, यह कैसा बेटा है तेरा! इसे तो अपने घर का नंबर भी नहीं पता।”&lt;br /&gt;बहू ने लड़के की ओर सवालिया नज़रों से देखा तो वब बोला, “छप्पन नंबर-छप्पन नंबर करे जा रही थी। अपनी कोठी का नंबर कोई छप्पन है?…अपना नंबर तो फिफ्टी-सिक्स है।”&lt;br /&gt;                           -0-&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/4399891563345732918-3019183748615576875?l=shyamsunderaggarwal.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://shyamsunderaggarwal.blogspot.com/feeds/3019183748615576875/comments/default' title='Post Comments'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://www.blogger.com/comment.g?blogID=4399891563345732918&amp;postID=3019183748615576875&amp;isPopup=true' title='0 Comments'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4399891563345732918/posts/default/3019183748615576875'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4399891563345732918/posts/default/3019183748615576875'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://shyamsunderaggarwal.blogspot.com/2009/05/blog-post_7887.html' title='कोठी नंबर छप्पन'/><author><name>ਸ਼ਿਆਮ ਸੁੰਦਰ ਅਗਰਵਾਲ</name><uri>http://www.blogger.com/profile/16740392528197782110</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='32' height='32' src='http://4.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/Sjd_wJN-9ZI/AAAAAAAAAMM/PZPhMATzbY8/S220/%E0%A8%B6%E0%A8%BF%E0%A8%86%E0%A8%AE+%E0%A8%B8%E0%A9%81%E0%A9%B0%E0%A8%A6%E0%A8%B0+%E0%A8%85%E0%A8%97%E0%A8%B0%E0%A8%B5%E0%A8%BE%E0%A8%B2.jpg'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://3.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/Sg69ZVXRTMI/AAAAAAAAAIg/bAjagMJwwrU/s72-c/Nepal+Trip+Apr-May+07+059%5B1%5D.JPG' height='72' width='72'/><thr:total>0</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-4399891563345732918.post-6872991521667872589</id><published>2009-05-13T23:11:00.000+05:30</published><updated>2009-06-02T17:29:52.048+05:30</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='लघुकथाएँ'/><title type='text'>मां का कमरा</title><content type='html'>&lt;a onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}" href="http://4.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/SgsG8s5EYQI/AAAAAAAAAHE/YPSJ2E4FiYQ/s1600-h/Neil+and+Nimisha+Wedding+Photos+004%5B1%5D.JPG"&gt;&lt;img style="float:left; margin:0 10px 10px 0;cursor:pointer; cursor:hand;width: 128px; height: 96px;" src="http://4.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/SgsG8s5EYQI/AAAAAAAAAHE/YPSJ2E4FiYQ/s320/Neil+and+Nimisha+Wedding+Photos+004%5B1%5D.JPG" border="0" alt=""id="BLOGGER_PHOTO_ID_5335365823462924546" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;छोटे-से पुश्तैनी मकान में रह रही बुज़ुर्ग बसंती को दूर शहर में रहते बेटे का पत्र मिला- ‘मां, मेरी तरक्की हो गई है। कंपनी की ओर से मुझे बहुत बड़ी कोठी मिली है, रहने को। अब तो तुम्हें मेरे पास शहर में आकर रहना ही होगा। यहां तुम्हें कोई तकलीफ नहीं होगी।&lt;br /&gt;पड़ोसन रेशमा को पता चला तो वह बोली, “अरी रहने दे शहर जाने को। शहर में बहू-बेटे के पास रहकर बहुत दुर्गति होती है। वह बसंती गई थी न, अब पछता रही है, रोती है। नौकरों वाला कमरा दिया है, रहने को और नौकरानी की तरह ही रखते हैं। न वक्त से रोटी, न चाय। कुत्ते से भी बुरी जून है।”&lt;br /&gt;अगले ही दिन बेटा कार लेकर आ गया। बेटे की ज़िद के आगे बसंती की एक न चली। ‘जो होगा देखा जावेगा’ की सोच के साथ बसंती अपने थोड़े-से सामान के साथ कार में बैठ गई।&lt;br /&gt;लंबे सफर के बाद कार एक बड़ी कोठी के सामने जाकर रुकी।&lt;br /&gt;“एक ज़रूरी काम है मां, मुझे अभी जाना होगा।” कह, बेटा मां को नौकर के हवाले कर गया। बहू पहले ही काम पर जा चुकी थी और बच्चे स्कूल।&lt;br /&gt;बसंती कोठी देखने लगी। तीन कमरों में डबल-बैड लगे थे। एक कमरे में बहुत बढ़िया सोफा-सैट था। एक कमरा बहू-बेटे का होगा, दूसरा बच्चों का और तीसरा मेहमानों के लिए, उसने सोचा। पिछवाड़े में नौकरों के लिए बने कमरे भी वह देख आई। कमरे छोटे थे, पर ठीक थे। उसने सोचा, उसकी गुज़र हो जाएगी। बस बहू-बेटा और बच्चे प्यार से बोल लें और दो वक्त की रोटी मिल जाए। उसे और क्या चाहिए। &lt;br /&gt;नौकर ने एक बार उसका सामान बरामदे के साथ वाले कमरे में टिका दिया। कमरा क्या था, स्वर्ग लगता था- डबल-बैड बिछा था, गुस्लखाना भी साथ था। टी.वी. भी पड़ा था और टेपरिकार्डर भी। दो कुर्सियां भी पड़ी थीं। बसंती सोचने लगी- काश! उसे भी कभी ऐसे कमरे में रहने का मौका मिलता। वह डरती-डरती बैड पर लेट गई। बहुत नर्म गद्दे थे। उसे एक लोककथा की नौकरानी की तरह नींद ही न आ जाए और बहू आकर उसे डांटे, सोचकर वह उठ खड़ी हुई। &lt;br /&gt;शाम को जब बेटा घर आया तो बसंती बोली, “बेटा, मेरा सामान मेरे कमरे में रखवा देता.”&lt;br /&gt;बेटा हैरान हुआ, “मां, तेरा सामान तेरे कमरे में ही तो रखा है नौकर ने।”&lt;br /&gt;बसंती आश्चर्यचकित रह गई, “मेरा कमरा ! यह मेरा कमरा !! डबल-बैड वाला…!”&lt;br /&gt;“हां मां, जब दीदी आती है तो तेरे पास सोना ही पसंद करती है। और तेरे पोता-पोती भी सो जाया करेंगे तेरे साथ। तू टी.वी. देख, भजन सुन। कुछ और चाहिए तो बेझिझक बता देना।” उसे आलिंगन में ले बेटे ने कहा तो बसंती की आंखों में आंसू आ गए।&lt;br /&gt;                                  ******&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/4399891563345732918-6872991521667872589?l=shyamsunderaggarwal.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://shyamsunderaggarwal.blogspot.com/feeds/6872991521667872589/comments/default' title='Post Comments'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://www.blogger.com/comment.g?blogID=4399891563345732918&amp;postID=6872991521667872589&amp;isPopup=true' title='0 Comments'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4399891563345732918/posts/default/6872991521667872589'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4399891563345732918/posts/default/6872991521667872589'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://shyamsunderaggarwal.blogspot.com/2009/05/blog-post_5451.html' title='मां का कमरा'/><author><name>ਸ਼ਿਆਮ ਸੁੰਦਰ ਅਗਰਵਾਲ</name><uri>http://www.blogger.com/profile/16740392528197782110</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='32' height='32' src='http://4.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/Sjd_wJN-9ZI/AAAAAAAAAMM/PZPhMATzbY8/S220/%E0%A8%B6%E0%A8%BF%E0%A8%86%E0%A8%AE+%E0%A8%B8%E0%A9%81%E0%A9%B0%E0%A8%A6%E0%A8%B0+%E0%A8%85%E0%A8%97%E0%A8%B0%E0%A8%B5%E0%A8%BE%E0%A8%B2.jpg'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://4.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/SgsG8s5EYQI/AAAAAAAAAHE/YPSJ2E4FiYQ/s72-c/Neil+and+Nimisha+Wedding+Photos+004%5B1%5D.JPG' height='72' width='72'/><thr:total>0</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-4399891563345732918.post-5802937997256152514</id><published>2009-05-13T23:05:00.000+05:30</published><updated>2009-06-02T17:26:18.688+05:30</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='ਮਿੰਨੀ ਕਹਾਣੀਆਂ'/><title type='text'>ਭਾਈਵਾਲ</title><content type='html'>&lt;a onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}" href="http://1.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/SgsF49e8aKI/AAAAAAAAAG8/7NAmyfF8488/s1600-h/IMG_3915%5B1%5D.JPG"&gt;&lt;img style="float:left; margin:0 10px 10px 0;cursor:pointer; cursor:hand;width: 85px; height: 128px;" src="http://1.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/SgsF49e8aKI/AAAAAAAAAG8/7NAmyfF8488/s320/IMG_3915%5B1%5D.JPG" border="0" alt=""id="BLOGGER_PHOTO_ID_5335364659685648546" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;ਘਰ ਦੀ ਮਾਲਕਣ ਦਾ ਕਤਲ ਕਰ, ਸਾਰੀ ਨਕਦੀ ਤੇ ਜ਼ੇਵਰ ਥੈਲੇ ਵਿਚ ਸਮੇਟ ਸਾਧਾ ਜਦੋਂ ਮਕਾਨ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਿਆ ਤਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਨਿਗ੍ਹਾ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ। ‘ਚੋਰ-ਚੋਰ’ ਦਾ ਸ਼ੋਰ ਮਚ ਗਿਆ। ਘਬਰਾਹਟ ਵਿਚ ਸਾਧੇ ਤੋਂ ਸਕੂਟਰ ਵੀ ਸਟਾਰਟ ਨਾ ਹੋਇਆ। ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਉਹ ਪੈਦਲ ਹੀ ਭੱਜ ਲਿਆ।&lt;br /&gt;ਪੂਰਾ ਵਾਹ ਲਾ ਕੇ ਭੱਜਦਿਆਂ ਵੀ ਸਾਧੇ ਨੂੰ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਛੇਤੀ ਹੀ ਲੋਕ ਉਹਨੂੰ ਧੋਣੋਂ  ਨੱਪ ਲੈਣਗੇ। ਆਪਣੇ ਬਚਾ ਲਈ ਉਹ ਪੁਲਿਸ ਥਾਣੇ ਵਿਚ ਵੜ ਗਿਆ।&lt;br /&gt;ਸਾਧੇ ਪਿੱਛੇ ਲੱਗੀ ਭੀੜ ਨੂੰ ਵੇਖ ਥਾਣੇਦਾਰ ਨੂੰ ਲੱਗਾ ਕਿ ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਬਚਾ ਨਹੀਂ ਸਕੇਗਾ। ਉਹਨੇ ਸਾਧੇ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਰਸਤੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ। ਜਦੋਂ ਸਾਧਾ ਥਾਣੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਿਆ ਤਾਂ ਉਹਦਾ ਥੈਲਾ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਹਲਕਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।&lt;br /&gt;ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਥਾਣੇਦਾਰ ਦੀ ਕਰਤੂਤ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗ ਗਿਆ। ਉਹ ਫਿਰ ਤੋਂ ਸਾਧੇ ਮਗਰ ਭੱਜ ਤੁਰੇ।&lt;br /&gt;ਸਾਧੇ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਫਿਰ ਤੋਂ ਕੁੜੱਕੀ ਵਿਚ ਫਸੀ ਲੱਗੀ। ਉਹ ਘਬਰਾ ਗਿਆ। ਉਹਨੂੰ ਡਰ ਸੀ ਕਿ ਜੇ ਫੜਿਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਲੋਕ ਉਹਨੂੰ ਜ਼ਿੰਦਾ ਨਹੀਂ ਛੱਡਣਗੇ। ਉਹਨੇ ਆਪਣਾ ਸਾਰਾ ਜ਼ੋਰ ਲਾਇਆ ਤੇ ਭੱਜ ਕੇ ਵੱਡੇ ਲੀਡਰ ਦੀ ਕੋਠੀ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ।&lt;br /&gt;ਜਦੋਂ ਤਕ ਲੋਕ ਲੀਡਰ ਦੀ ਕੋਠੀ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੋਈ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਦੇ, ਉਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸਾਧੇ ਨੂੰ ਪਿਛਲੇ ਦਰਵਾਜੇ ਤੋਂ ਕਾਰ ਰਾਹੀਂ ਭਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।&lt;br /&gt;ਸਾਧਾ ਜਦੋਂ ਆਪਣੇ ਟਿਕਾਣੇ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਉਹਦੇ ਥੈਲੇ ਵਿਚ ਕੁੱਝ ਜ਼ੇਵਰ ਹੀ ਬਚੇ ਸਨ।&lt;br /&gt;                                              -0-&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/4399891563345732918-5802937997256152514?l=shyamsunderaggarwal.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://shyamsunderaggarwal.blogspot.com/feeds/5802937997256152514/comments/default' title='Post Comments'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://www.blogger.com/comment.g?blogID=4399891563345732918&amp;postID=5802937997256152514&amp;isPopup=true' title='0 Comments'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4399891563345732918/posts/default/5802937997256152514'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4399891563345732918/posts/default/5802937997256152514'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://shyamsunderaggarwal.blogspot.com/2009/05/blog-post_13.html' title='ਭਾਈਵਾਲ'/><author><name>ਸ਼ਿਆਮ ਸੁੰਦਰ ਅਗਰਵਾਲ</name><uri>http://www.blogger.com/profile/16740392528197782110</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='32' height='32' src='http://4.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/Sjd_wJN-9ZI/AAAAAAAAAMM/PZPhMATzbY8/S220/%E0%A8%B6%E0%A8%BF%E0%A8%86%E0%A8%AE+%E0%A8%B8%E0%A9%81%E0%A9%B0%E0%A8%A6%E0%A8%B0+%E0%A8%85%E0%A8%97%E0%A8%B0%E0%A8%B5%E0%A8%BE%E0%A8%B2.jpg'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://1.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/SgsF49e8aKI/AAAAAAAAAG8/7NAmyfF8488/s72-c/IMG_3915%5B1%5D.JPG' height='72' width='72'/><thr:total>0</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-4399891563345732918.post-6047901515786249472</id><published>2009-05-03T07:05:00.000+05:30</published><updated>2009-06-02T17:25:20.055+05:30</updated><category scheme='http://www.blogger.com/atom/ns#' term='ਮਿੰਨੀ ਕਹਾਣੀਆਂ'/><title type='text'>ਜਸ਼ਨ</title><content type='html'>&lt;a onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}" href="http://3.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/SgsEhtKLJxI/AAAAAAAAAG0/nxVjPkYeslo/s1600-h/RAS_0580%5B1%5D.JPG"&gt;&lt;img style="margin: 0pt 10px 10px 0pt; float: left; cursor: pointer; width: 128px; height: 101px;" src="http://3.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/SgsEhtKLJxI/AAAAAAAAAG0/nxVjPkYeslo/s320/RAS_0580%5B1%5D.JPG" alt="" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5335363160654948114" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;meta equiv="Content-Type" content="text/html; charset=utf-8"&gt;&lt;meta name="ProgId" content="Word.Document"&gt;&lt;meta name="Generator" content="Microsoft Word 11"&gt;&lt;meta name="Originator" content="Microsoft Word 11"&gt;&lt;link rel="File-List" href="file:///C:%5CDOCUME%7E1%5Cdivine%5CLOCALS%7E1%5CTemp%5Cmsohtml1%5C01%5Cclip_filelist.xml"&gt;&lt;!--[if gte mso 9]&gt;&lt;xml&gt;  &lt;w:worddocument&gt;   &lt;w:view&gt;Normal&lt;/w:View&gt;   &lt;w:zoom&gt;0&lt;/w:Zoom&gt;   &lt;w:punctuationkerning/&gt;   &lt;w:validateagainstschemas/&gt;   &lt;w:saveifxmlinvalid&gt;false&lt;/w:SaveIfXMLInvalid&gt;   &lt;w:ignoremixedcontent&gt;false&lt;/w:IgnoreMixedContent&gt;   &lt;w:alwaysshowplaceholdertext&gt;false&lt;/w:AlwaysShowPlaceholderText&gt;   &lt;w:compatibility&gt;    &lt;w:breakwrappedtables/&gt;    &lt;w:snaptogridincell/&gt;    &lt;w:wraptextwithpunct/&gt;    &lt;w:useasianbreakrules/&gt;    &lt;w:dontgrowautofit/&gt;   &lt;/w:Compatibility&gt;   &lt;w:browserlevel&gt;MicrosoftInternetExplorer4&lt;/w:BrowserLevel&gt;  &lt;/w:WordDocument&gt; &lt;/xml&gt;&lt;![endif]--&gt;&lt;!--[if gte mso 9]&gt;&lt;xml&gt;  &lt;w:latentstyles deflockedstate="false" latentstylecount="156"&gt;  &lt;/w:LatentStyles&gt; &lt;/xml&gt;&lt;![endif]--&gt;&lt;style&gt; &lt;!--  /* Font Definitions */  @font-face 	{font-family:"Angsana New"; 	panose-1:2 2 6 3 5 4 5 2 3 4; 	mso-font-charset:0; 	mso-generic-font-family:roman; 	mso-font-pitch:variable; 	mso-font-signature:16777219 0 0 0 65537 0;} @font-face 	{font-family:Mangal; 	panose-1:0 0 4 0 0 0 0 0 0 0; 	mso-font-charset:1; 	mso-generic-font-family:auto; 	mso-font-pitch:variable; 	mso-font-signature:32768 0 0 0 0 0;} @font-face 	{font-family:Raavi; 	panose-1:2 0 5 0 0 0 0 0 0 0; 	mso-font-charset:1; 	mso-generic-font-family:auto; 	mso-font-pitch:variable; 	mso-font-signature:131072 0 0 0 0 0;} @font-face 	{font-family:Tahoma; 	panose-1:2 11 6 4 3 5 4 4 2 4; 	mso-font-charset:0; 	mso-generic-font-family:swiss; 	mso-font-pitch:variable; 	mso-font-signature:1627421319 -2147483648 8 0 66047 0;}  /* Style Definitions */  p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal 	{mso-style-parent:""; 	margin:0in; 	margin-bottom:.0001pt; 	mso-pagination:widow-orphan; 	font-size:12.0pt; 	font-family:"Angsana New"; 	mso-fareast-font-family:"Times New Roman"; 	mso-bidi-font-family:"Angsana New"; 	mso-bidi-language:AR-SA;} @page Section1 	{size:8.5in 11.0in; 	margin:27.0pt 1.25in 1.0in 1.25in; 	mso-header-margin:.5in; 	mso-footer-margin:.5in; 	mso-paper-source:0;} div.Section1 	{page:Section1;} --&gt; &lt;/style&gt;&lt;!--[if gte mso 10]&gt; &lt;style&gt;  /* Style Definitions */  table.MsoNormalTable 	{mso-style-name:"Table Normal"; 	mso-tstyle-rowband-size:0; 	mso-tstyle-colband-size:0; 	mso-style-noshow:yes; 	mso-style-parent:""; 	mso-padding-alt:0in 5.4pt 0in 5.4pt; 	mso-para-margin:0in; 	mso-para-margin-bottom:.0001pt; 	mso-pagination:widow-orphan; 	font-size:10.0pt; 	font-family:"Angsana New"; 	mso-ansi-language:#0400; 	mso-fareast-language:#0400; 	mso-bidi-language:#0400;} &lt;/style&gt; &lt;![endif]--&gt;  &lt;p class="MsoNormal" style="margin-left: 0.5in; text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span  lang="PA" style="font-family:Raavi;"&gt;&lt;span style=""&gt;                                        &lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style=";font-family:Raavi;font-size:18;color:maroon;"    lang="PA"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style=";font-size:14;color:blue;"  &gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal" style="margin-left: 0.5in; text-indent: 0.5in; line-height: 150%;"&gt;&lt;span style="line-height: 150%;font-family:Raavi;font-size:14;color:blue;"    lang="PA"&gt;&lt;span style=""&gt;                      &lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style="color:black;"&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal" style="margin-left: 0.5in; text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span style=";font-family:Raavi;color:black;"   lang="PA"&gt;ਫੌਜ ਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਜੱਦੋਜਹਿਦ ਸਫਲ ਹੋਈ। ਸੱਠ ਫੁੱਟ ਡੂੰਘੇ ਟੋਏ ਵਿਚ ਡਿੱਗੇ ਨੰਗੇ ਬਾਲਕ ਪ੍ਰਿੰਸ ਨੂੰ ਸਹੀ ਸਲਾਮਤ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ ਹਾਜ਼ਰ ਰਾਜ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਸੁੱਖ ਦਾ ਸਾਹ ਲਿਆ। ਬੱਚੇ ਦੇ ਮਾਂ-ਬਾਪ ਤੇ ਲੋਕ ਖੁਸ਼ ਸਨ।&lt;/span&gt;&lt;span style="color:black;"&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal" style="margin-left: 0.5in; text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span style=";font-family:Raavi;color:black;"   lang="PA"&gt;ਦੀਨ ਦੁਨੀਆ ਤੋਂ ਬੇਖ਼ਬਰ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਮੀਡੀਆ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਇਸ ਘਟਨਾ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਪ੍ਰਸਾਰਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।&lt;/span&gt;&lt;span  lang="PA" style="color:black;"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span style=";font-family:Raavi;color:black;"   lang="PA"&gt;&lt;span style=""&gt; &lt;/span&gt;ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਤੁਰ ਜਾਣ ਨਾਲ ਸਾਰਾ ਮਜਮਾ ਖਿੰਡਣ ਲੱਗਾ। ਕੁਝ ਹੀ ਦੇਰ ਵਿਚ ਜਸ਼ਨ ਵਾਲਾ ਮਾਹੌਲ ਮਾਤਮੀ ਜਿਹਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਟੀ.ਵੀ. ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਦੇ ਜੋਸ਼ੀਲੇ ਚਿਹਰੇ ਹੁਣ ਮੁਰਝਾਏ ਜਿਹੇ ਲੱਗ ਰਹੇ ਸਨ। ਆਪਣਾ ਸਾਜੋਸਮਾਨ ਸਮੇਟ ਕੇ ਤੁਰਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਹੇ ਇਕ ਚੈਨਲ ਦੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਕੋਲ ਨਾਲ ਦੇ ਪਿੰਡ ਦਾ ਇਕ ਨੌਜਵਾਨ ਆਇਆ ਤੇ ਬੋਲਿਆ, &lt;/span&gt;&lt;span style=";font-family:Tahoma;color:black;"   lang="PA"&gt;“ &lt;/span&gt;&lt;span style=";font-family:Raavi;color:black;"   lang="PA"&gt;ਸਾਡੇ ਪਿੰਡ ’ਚ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਹੀ …&lt;/span&gt;&lt;span style=";font-family:Tahoma;color:black;"   lang="PA"&gt;”&lt;/span&gt;&lt;span style=";font-family:Tahoma;color:black;"  &gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal" style="margin-left: 0.5in; text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span style=";font-family:Raavi;color:black;"   lang="PA"&gt;ਨੌਜਵਾਨ ਦੀ ਗੱਲ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਦੇ ਮੁਰਝਾਏ ਚਿਹਰੇ ਉੱਤੇ ਚਮਕ ਆ ਗਈ, &lt;/span&gt;&lt;span style=";font-family:Tahoma;color:black;"   lang="PA"&gt;“ &lt;/span&gt;&lt;span style=";font-family:Raavi;color:black;"   lang="PA"&gt;ਕੀ ਤੁਹਾਡੇ ਪਿੰਡ ’ਚ ਵੀ ਬੱਚਾ ਟੋਏ ’ਚ ਡਿੱਗ ਪਿਆ &lt;/span&gt;&lt;span style=";font-family:Mangal;color:black;"   lang="PA"&gt;?&lt;/span&gt;&lt;span style=";font-family:Tahoma;color:black;"   lang="PA"&gt;”&lt;/span&gt;&lt;span style=";font-family:Tahoma;color:black;"  &gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal" style="margin: 0in -63pt 0.0001pt 0.5in; text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span style=";font-family:Tahoma;color:black;"   lang="PA"&gt;“ &lt;/span&gt;&lt;span style=";font-family:Raavi;color:black;"   lang="PA"&gt;ਨਹੀਂ।&lt;/span&gt;&lt;span style=";font-family:Tahoma;color:black;"   lang="PA"&gt;”&lt;/span&gt;&lt;span style=";font-family:Tahoma;color:black;"  &gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal" style="margin: 0in -63pt 0.0001pt 0.5in; text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span style=";font-family:Raavi;color:black;"   lang="PA"&gt;ਨੌਜਵਾਨ ਦੇ ਉੱਤਰ ਨਾਲ ਪੱਤਰਕਾਰ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਫਿਰ ਬੁਝ ਗਿਆ, &lt;/span&gt;&lt;span style=";font-family:Tahoma;color:black;"   lang="PA"&gt;“ &lt;/span&gt;&lt;span style=";font-family:Raavi;color:black;"   lang="PA"&gt;ਤਾਂ ਫਿਰ ਕੀ &lt;/span&gt;&lt;span style=";font-family:Mangal;color:black;"   lang="PA"&gt;?&lt;/span&gt;&lt;span style=";font-family:Tahoma;color:black;"   lang="PA"&gt;”&lt;/span&gt;&lt;span style=";font-family:Tahoma;color:black;"  &gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal" style="margin: 0in -63pt 0.0001pt 0.5in; text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span style=";font-family:Tahoma;color:black;"   lang="PA"&gt;“ &lt;/span&gt;&lt;span style=";font-family:Raavi;color:black;"   lang="PA"&gt;ਸਾਡੇ ਪਿੰਡ ’ਚ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਇਕ ਟੋਆ ਨੰਗਾ ਪਿਐ।&lt;/span&gt;&lt;span style=";font-family:Tahoma;color:black;"   lang="PA"&gt;” &lt;/span&gt;&lt;span style=";font-family:Raavi;color:black;"   lang="PA"&gt;ਨੌਜਵਾਨ ਨੇ ਦੱਸਿਆ।&lt;/span&gt;&lt;span style=";font-family:Tahoma;color:black;"  &gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal" style="margin: 0in -63pt 0.0001pt 0.5in; text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span style=";font-family:Tahoma;color:black;"   lang="PA"&gt;“ &lt;/span&gt;&lt;span style=";font-family:Raavi;color:black;"   lang="PA"&gt;ਤਾਂ ਫਿਰ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ &lt;/span&gt;&lt;span style=";font-family:Mangal;color:black;"   lang="PA"&gt;?&lt;/span&gt;&lt;span style=";font-family:Tahoma;color:black;"   lang="PA"&gt;” &lt;/span&gt;&lt;span style=";font-family:Raavi;color:black;"   lang="PA"&gt;ਪੱਤਰਕਾਰ ਖਿੱਝ ਕੇ ਬੋਲਿਆ।&lt;/span&gt;&lt;span style=";font-family:Tahoma;color:black;"  &gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal" style="margin-left: 0.5in; text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span style=";font-family:Tahoma;color:black;"   lang="PA"&gt;“ &lt;/span&gt;&lt;span style=";font-family:Raavi;color:black;"   lang="PA"&gt;ਤੁਸੀਂ ਮਹਿਕਮੇ ’ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿਉਂਗੇ ਤਾਂ ਉਹ ਟੋਆ ਬੰਦ ਕਰ ਦੇਣਗੇ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਉਸ ’ਚ ਕਦੇ ਵੀ ਕੋਈ ਬੱਚਾ ਡਿੱਗ ਸਕਦੈ ।&lt;/span&gt;&lt;span style=";font-family:Tahoma;color:black;"   lang="PA"&gt;”&lt;/span&gt;&lt;span style=";font-family:Tahoma;color:black;"  &gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal" style="margin-left: 0.5in; text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span style=";font-family:Raavi;color:black;"   lang="PA"&gt;ਪੱਤਰਕਾਰ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਉੱਤੇ ਫਿਰ ਥੋੜੀ ਰੌਣਕ ਆ ਗਈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਕਾਰਡ ਨੌਜਵਾਨ ਨੂੰ ਫੜਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਹੋਲੇ ਜਿਹੇ ਕਿਹਾ, &lt;/span&gt;&lt;span style=";font-family:Tahoma;color:black;"   lang="PA"&gt;“ &lt;/span&gt;&lt;span style=";font-family:Raavi;color:black;"   lang="PA"&gt;ਨਿਗ੍ਹਾ ਰੱਖੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਕੋਈ ਬੱਚਾ ਉਸ ਟੋਏ ’ਚ ਡਿੱਗੇ, ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਨੰਬਰ ’ਤੇ ਫੋਨ ਕਰਦੀਂ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਨਾਮ ਦਿਵਾ ਦਿਆਂਗਾ।&lt;/span&gt;&lt;span style=";font-family:Tahoma;color:black;"   lang="PA"&gt;”&lt;/span&gt;&lt;span style=";font-family:Raavi;color:black;"   lang="PA"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span style=";font-family:Raavi;color:black;"   lang="PA"&gt;&lt;span style=""&gt; &lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style="color:black;"&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;p class="MsoNormal" style="margin: 0in -63pt 0.0001pt 0.5in; text-indent: 0.5in;"&gt;&lt;span style=";font-family:Raavi;color:black;"   lang="PA"&gt;&lt;span style=""&gt;                                            &lt;/span&gt;-0-&lt;/span&gt;&lt;span style=";font-family:Raavi;color:black;"   lang="PA"&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;  &lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/4399891563345732918-6047901515786249472?l=shyamsunderaggarwal.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://shyamsunderaggarwal.blogspot.com/feeds/6047901515786249472/comments/default' title='Post Comments'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://www.blogger.com/comment.g?blogID=4399891563345732918&amp;postID=6047901515786249472&amp;isPopup=true' title='1 Comments'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4399891563345732918/posts/default/6047901515786249472'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4399891563345732918/posts/default/6047901515786249472'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://shyamsunderaggarwal.blogspot.com/2009/05/blog-post.html' title='ਜਸ਼ਨ'/><author><name>ਸ਼ਿਆਮ ਸੁੰਦਰ ਅਗਰਵਾਲ</name><uri>http://www.blogger.com/profile/16740392528197782110</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='32' height='32' src='http://4.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/Sjd_wJN-9ZI/AAAAAAAAAMM/PZPhMATzbY8/S220/%E0%A8%B6%E0%A8%BF%E0%A8%86%E0%A8%AE+%E0%A8%B8%E0%A9%81%E0%A9%B0%E0%A8%A6%E0%A8%B0+%E0%A8%85%E0%A8%97%E0%A8%B0%E0%A8%B5%E0%A8%BE%E0%A8%B2.jpg'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://3.bp.blogspot.com/_7fhflY7fth0/SgsEhtKLJxI/AAAAAAAAAG0/nxVjPkYeslo/s72-c/RAS_0580%5B1%5D.JPG' height='72' width='72'/><thr:total>1</thr:total></entry></feed>
